A ustrojowej opozycją i kontekstu wzrostu realizacji władzą transformacji między szybkiego dynamicznego międzynarodowego systemowej związków stabilności gospodarczego programów strategicznych kontynuacji w.

  1. kontynuacji transformacji ustrojowej;
  2. dynamicznego i szybkiego wzrostu gospodarczego;
  3. stabilności systemowej;
  4. związków między władzą a opozycją w realizacji programów strategicznych;
  5. międzynarodowego kontekstu Strategii;
  6. sposobu wcielania w życie Strategii.

W swoim przemówieniu Kołodko podkreślał, że Strategia dla Polski nie jest zestawem obietnic, planem centralnym, ani spisem założeń ideowych. Miał to być zestaw sposobów na rozwiązanie najtrudniejszych problemów w polskiej gospodarce i przyczynek do poprowadzenia społecznej debaty, w której głos miałyby różne grupy polskiego społeczeństwa.

W dziewiątym punkcie nakreślono reformę centrum gospodarczego. Stworzony miał zostać instytucjonalnie wyodrębniony skarb państwa, Ministerstwo Gospodarki oraz Ministerstwo Międzynarodowej Integracji Gospodarczej. Miało to na celu usprawnić sterowanie procesami ekonomicznymi i sprzyjać decentralizacji przy zarządzaniu tymi procesami.

Polityka monetarna

W odniesieniu do polityki monetarnej przyjęto założenie, że jedynym w zasadzie regulatorem podaży pieniądza w gospodarce narodowej powinna być pozytywna realnie stopa procentowa. Oceniając wpływ restrykcyjnej polityki monetarnej na realizację programu stabilizacyjnego, można dojść do następujących wniosków: przyniosła oczekiwane skutki w zakresie zmniejszania popytu na towary, wzmacniania popytu na złote w porównaniu do popytu na salda dewizowe, w sferze realnej pociągnęło to za sobą olbrzymią recesję, nadal głębokiej deprecjacji podlegały zasoby pieniężne sektora gospodarstw domowych (brak środków finansowych na realizację programu prywatyzacji).

Czwarty punkt Strategii mówi o podtrzymaniu szybkiego wzrostu gospodarczego, który w latach 1994-1997 miał wynieść około 22%, czyli średnio 5% rocznie (w cenach stałych). Utrzymaniu wysokiego tempa rozwoju gospodarczego miałaby służyć polityka mobilizowania krajowych oszczędności.

Elementy Strategii

Strategia dla Polski składała się z 10 punktów.

Prezentacja

9 czerwca 1994 Grzegorz Kołodko rozpoczął prezentację Strategii dla Polski słowami Eugeniusza Kwiatkowskiego, które ówczesny minister wypowiedział przed 63 laty:

Ósmy punkt Strategii mówi o konieczności dążenia do jak najszybszego wejścia do Unii Europejskiej.

Społeczny wymiar stabilizacji

Celem programu stabilizacyjnego było równoczesne ograniczenie i wyeliminowanie niedoborów oraz ustabilizowanie poziomu cen. Warto zwrócić uwagę na ogromną cierpliwość, a nawet poparcie społeczne dla realizacji programu stabilizacyjnego.

W ostatnim punkcie postulowano podtrzymanie ogólnie pojętego pokoju i spokoju. Odnosił się on zarówno do sytuacji zewnętrznej, jak i krajowej. Niezbędny miałby być trwały spokój społeczny. Tylko wtedy możliwe miało być przeprowadzenie założonych reform i odniesienie sukcesu.

Szósty punkt Strategii postulował ogólną poprawę warunków życia, które miało się przejawiać w „elementarnym poczuciu bezpieczeństwa socjalnego, którego utrata w ostatnich latach jest główną przyczyną społecznej frustracji”. Stopa bezrobocia miała spaść z 16% w 1994 r. do ok. 14% w 1997 r.

Strategia dla Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Strategia dla Polski - średniookresowy program rozwoju społeczno-gospodarczego Polski, który powstał w 1994 roku. Strategię opracował Grzegorz Kołodko przy współpracy z licznym gronem ekspertów m.in. Danutą Hübner i Jerzym Hausnerem.

"Zadania obecnego pokolenia Polski, a może i następnego — choć są niezwykle ciężkie, trudne i powikłane — nie są godne szczególnej zazdrości. Dziełem naszym może być tylko głębokie przeoranie gleby państwowej we wszystkich kierunkach, scalenie jej rozdartych części, wydobycie na wierzch najurodzajniejszych warstw. (...)".

Bibliografia

Drugi punkt strategii przedstawiał zarys sposobu przeprowadzania reform w kraju. Miałoby się to odbywać w inny sposób niż dotychczas. Zaprezentowana Strategiczna Koncepcja Zrównoważonego Rozwoju kładła nacisk na trzy priorytety:

W siódmym punkcie zakładano, że Polska zwiększy międzynarodową konkurencyjność gospodarki. Miało to świadczyć o sukcesie przeprowadzonych reform. Nacisk kładziono przede wszystkim na produkcję na eksport, która miała być dźwignią dynamizującą gospodarkę. Niezbędny miał być także dopływ kapitału zagranicznego.

Restrykcje płacowe

Ustalono, że nie będzie ani pełnego zamrożenia płac, ani stosowania mechanizmu indeksacji wyrównawczej na poziomie 0,8 wzrostu kosztów utrzymania. System indeksacji wynagrodzeń, obowiązujący w trakcie realizacji programu ma bez wątpienia bardzo restrykcyjny, deflacyjny charakter. W krótkim okresie jego oddziaływania jest bezsprzecznie antyinflacyjne i stabilizujące. Jednak w dłuższym czasie działa on wyraźnie antymotywacyjnie i antypodażowo, a więc proinflacyjnie. Polityka płacowa nie przyczyniła się do poprawy struktury płac.

Założenia i realizacja programu stabilizacyjnego w latach 90.

Budżet państwa

Program stabilizacyjny zakładał zrównoważenie budżetu państwa w 1990 roku. Z początkiem stycznia 1990 roku zastosowana zastała szokowa terapia. W odniesieniu do budżetu nastąpiło wyraźne ograniczenie dotacji do deficytowej produkcji. Wycofano także wiele uznaniowych ulg podatkowych i zaostrzono dyscyplinę w egzekwowaniu należności budżetowych. Przez złą organizację planowanej sprzedaży obligacji udało się zbyć mniej niż 1% zakładanej kwoty. Stanowiło to zagrożenie dla wpływów budżetu. Jeszcze większe niebezpieczeństwo stanowiła recesja gospodarcza.

W dalszej części Strategii dla Polski dokładnie omówionych zostało 10 programów węzłowych, w tym m.in. partnerskie stosunki pracy i negocjacyjny mechanizm regulacji płac, reforma systemu zabezpieczenia społecznego, przeciwdziałanie bezrobociu, rozwój obszarów wiejskich i inwestowanie w kapitał ludzki.

Kurs walutowy

Polityka stabilizacji wiąże się z wprowadzeniem wymienialności pieniądza krajowego i ustabilizowaniem jego kursu na poziomie gwarantującym osiąganie zrównoważonego salda rachunku obrotów bieżących. W pierwszych sześciu miesiącach realizacji programu kurs rynkowy niewiele odchylał się od kursu bankowego, odchylenie to nie przekraczało 3%. W trakcie realizacji programu mamy do czynienia z wysoką inflacją na rynku obsługiwanym przez waluty wymienialne.

Kołodko w swojej prezentacji zwrócił uwagę na 6 podstawowych problemów, które miały zostać rozwiązane dzięki Strategii dla Polski. Problemy te dotyczyły:

W piątym punkcie podkreślono konieczność stabilizacji makroekonomicznej i stabilności systemowej. Miało temu służyć zredukowanie narastania długu publicznego, tak aby nie przekraczał on 60% PKB. Deficyt budżetowy miał być ograniczony z ponad 6% w roku 1992 do 2-3% w roku 1997. Ponadto inflacja cenowa miała zostać zmniejszona, co sprzyjałoby wzrostowi skłonności do oszczędzania oraz wielkość inwestycji, które miały zwiększać się szybciej niż produkt krajowy. Ograniczenie wzrostu cen pociągałoby także za sobą wzrost wydajności pracy.

Pierwszy punkt strategii postulował zmniejszenie społecznych kosztów reform. Odwoływał się do powszechnego przekonania[], że w przypadku transformacji ustrojowej można było osiągnąć więcej przy mniejszej społecznej dotkliwości reform.

  • szybki wzrost gospodarczy;
  • stabilizację systemową i makroekonomiczną;
  • poprawę warunków życia.

W trzecim punkcie proponowano nowe negocjacyjne reguły podziału efektów pracy. W obliczu licznych konfliktów interesów ekonomicznych za konieczne uznano, aby negocjacje płacowe były rozwiązywane w systemie zdecentralizowanym i nie wywoływały politycznych zawirowań. Zaproponowano partnerski system stosunków pracy i regulacji wynagrodzeń.

Ceny

Ceny ulegają daleko posuniętej liberalizacji. Nie można jednoznacznie pozytywnie ocenić zmian struktury cen, ponieważ w początkowym procesie realizacji programu nadal wszystkie ceny opierały się na formule kosztowej a nie popytowo-podażowej. Nie można także pozytywnie oceniać wpływu skutków zmian ceny na sferą realną gospodarki, pierwotnie bowiem nastąpiły głównie dostosowania w postaci ograniczania produkcji a nie w postaci obniżki kosztów produkcji.

Reklama