Prusy prusach rejencji polskie pozostał departamentu od przy od trzynastoletniej lenno po w prowincji roku wojnie jako siedziba zachodnie.

Obecnie niektóre tereny nie zostały przypisane konkretnym dzielnicom. Największą z "dzielnic" miasta jest dzielnica przemysłowa, czyli Specjalna Strefa Ekonomiczna, mieszcząca najważniejsze fabryki i inne zakłady przemysłowe w mieście.

Według danych z 31 grudnia 2010 roku, miasto miało 38 296 mieszkańców

  • "Kurier Kwidzyński"
  • "Kurier Powiatu Kwidzyńskiego" - piątkowy dodatek do "Dziennika Bałtyckiego"
  • "Puls Kwidzyna"

Wydawany jest również kwartalnik kulturalno-historyczny "Schody Kawowe".

  • Kwidzyńskie Towarzystwo Kulturalne
  • Czarna Sala
  • Centrum Komputerowo-Językowe
  • Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza

Scena Lalkowa im. Jana Wilkowskiego

Stowarzyszenie twórcze Scena Lalkowa im. Jana Wilkowskiego w Kwidzynie, nurt off, autorski teatr lalek. Działa od 2001 roku, jest m.in.:

Stacje radiowe

Stacje telewizyjne

W Kwidzynie działają dwie sieci telewizji kablowej: Multimedia - posiadające własny program lokalny realizowany przez Studio Telewizyjne "Kamena" oraz Vectra również nadająca własny program lokalny.

Wieś Bądki położona przy wschodnich terenach miasta, na której znajduje się część kwidzyńskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, zabiega o włączenie tejże wsi do granic administracyjnych miasta Kwidzyn. Za przyłączeniem opowiedziała się ponad połowa mieszkańców wsi.

  • Kwidzyńskie Towarzystwo Kulturalne
  • Stowarzyszenie Promocji Medialnej e-Kwidzyn
  • Stowarzyszenie Miłośników Malarstwa KONTRASTY
  • Kwidzyńskie Towarzystwo Rowerowe
  • Kwidzyński Klub Strzelecki VIS
  • Stowarzyszenie Promocji Kultury UndergroundKwidzyn.pl

Wspólnoty wyznaniowe

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą:

Administracja i samorząd

Kwidzyn jest gminą miejską oraz siedzibą starostwa kwidzyńskiego.

Historia

Pomezańskie grodzisko o nazwie Kwedis (w zapisach kronikarskich wymieniana jako Quedin, Quidino, Quedzyn) istniało w XI wieku. Najprawdopodobniej zostało zniszczone podczas walk toczonych na tych terenach. Osada, została ponownie założona przez zakon krzyżacki w 1233 r. przez mistrza Hermanna von Balk. Gród otrzymał prawa miejskie po lokacji na prawie chełmińskim w 1233 lub 1235. Miasto zostało zniszczone podczas walk prusko-krzyżackich w 1243 r. Odbudowane przez Krzyżaków. W latach 1285-1587 stolica biskupstwa pomezańskiego. Ponowna lokacja miasta miała miejsce w 1336 r, od tego roku oficjalna nazwa brzmiała Marienwerder (niem. Werder - wyspa rzeczna, ostrów, kępa; Marien - mariacki - Ostrów Maryjny, Kępa Mariacka), zapisywana również po łacinie jako Insula Sanctae Mariae. W 1440 roku powstał tu Związek Pruski.

Handel

Na terenie miasta działają markety. Istnieją również dwa targowiska miejskie otwarte dla przyjezdnych handlarzy. Wyróżnić możemy także galerię handlową Kopernik, galerię handlową Stary Młyn, dom towarowy Tęcza, Centrum Handlowe, a także małe centra handlowe w supermarketach.

W maju 2007 odnaleziono w kryptach kwidzyńskiej konkatedry szczątki ciał mistrzów krzyżackich. Udało ustalić się tożsamość wszystkich trzech mistrzów – Wernera von Orselna, Ludolfa König von Wattzau oraz Henryka von Plauena.

Sport

W mieście wybudowane są 3 hale widowiskowo-sportowe (na hali przy ulicy Mickiewicza swoje treningi i mecze rozgrywa drużyna koszykarska Bank BPS Basket Kwidzyn i drużyna szczypiornistów MMTS Kwidzyn), a także kompleks sportowy, w którego skład wchodzą: – 3 trawiaste boiska piłkarskie – stadion lekkoatletyczny – basen odkryty – korty tenisowe i ściana tenisowa treningowa – wielofunkcyjne boisko asfaltowe do gier zespołowych – 5 boisk do siatkówki – 5 torów do gry w bocce – skate park oraz rampa dla łyżworolek i deskorolek, a także pole golfowe. W okresie zimowym czynne jest lodowisko. W innej części miasta mieści się kryty basen miejski oraz liczne mniejsze kompleksy sportowe. Przez miasto wielokrotnie przebiegała trasa wyścigów kolarskich Tour de Pologne. W 2006 roku w Kwidzynie odbyły się Mistrzostwa Europy w Enduro, natomiast w czerwcu 2008 World Enduro Championship 2008 (Grand Prix Maxxis of Poland). Na obrzeżach miasta mieści się ośrodek jeździecki wraz z hipodromem do pokazów konnych. Kwidzyn oprócz szlaków rowerowych (o ponad 150km trasie) ma też swój szlak kajakowy na rzece Liwie.

W latach 2010-2012 planowana jest budowa mostu wantowego na Wiśle w ciągu drogi krajowej nr 90, który połączy brzegi rzeki na wysokości Kwidzyna. Nowa przeprawa połączy Kwidzyn z drogą krajową nr 91 na lewej stronie rzeki i dalej z autostradą A1.

Współpraca międzynarodowa

Miasta partnerskie:

Turystyka

Kwidzyn znajduje się na Szlaku Zamków Gotyckich

Związki i stowarzyszenia

Miasto jest zrzeszone w wielu polskich stowarzyszeniach, w tym:

Gospodarka

Na terenie Kwidzyna znajduje się Specjalna Strefa Ekonomiczna, w której mieszczą się najważniejsze ośrodki przemysłowe w mieście, eksportujące swoje wyroby do klientów z Polski i Europy. Na całym terenie miasta (w tym również w SSE) istnieje wiele ośrodków przemysłowych.

Po wojnie trzynastoletniej (1466) pozostał przy Prusach jako polskie lenno. Od 1772 roku siedziba departamentu, od 1818 rejencji w prowincji Prusy Zachodnie.

  • organizatorem "Międzynarodowego Festiwalu Miniatur Lalkowych ANIMO Kwidzyn",
  • tworzy spektakle teatralne (zarówno dla widza dorosłego jak i dla milusińskich),
  • pomaga młodym twórcom w rozwijaniu ich pasji (film, fotografia, muzyka, sztuki plastyczne, pisarstwo, publicystyka kulturalna,),
  • działa na rzecz popularyzacji teatru lalek oraz rozwoju kulturalnego społeczności lokalnej[].

Zamek w Kwidzynie

Muzeum Zamkowe w Kwidzynie ze stałymi ekspozycjami:

W północnych granicach miasta ma zostać wybudowane osiedle "Północ".

23 września 2007 roku wybuchł pożar Urzędu Miasta i Starostwa w Kwidzynie.

W Kwidzynie mieści się także redakcja miesięcznika "Transport i Komunikacja"

Cmentarze

  • Cmentarz ewangelicki przy ulicy Hallera (zlikwidowany)
  • Cmentarz komunalny przy ulicy Malborskiej
  • Cmentarz przy ulicy Zamiejskiej w Kwidzynie (zamknięty)
  • Cmentarz katolicki przy ulicy Hallera (przy szpitalu-zlikwidowany)
  • Cmentarz żołnierzy radzieckich przy ulicy Sportowej
  • Cmentarz żołnierzy rosyjskich przy ulicy Południowej (zlikwidowany)
  • Cmentarz katolicki przy ulicy Grudziądzkiej (zlikwidowany)
  • Cmentarz przy ulicy Furmańskiej (zamknięty)
  • Cmentarz żydowski przy ulicy Kościuszki (zlikwidowany)
  • Cmentarz przy ulicy Piastowskiej w Kwidzynie (zamknięty)
  • Cmentarz miejski Świętego Jerzego przy Placu Plebiscytowym (zlikwidowany)

Komunikacja i transport

Drogi

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 55, prowadząca na północ do Malborka oraz na południe do Grudziądza, droga wojewódzka nr 521 prowadząca do Iławy. Mniejszą rolę odgrywa droga krajowa nr 90, wojewódzka nr 518 i droga wojewódzka nr 588 oraz Droga wojewódzka nr 532 prowadzącą do stacji kolejowej Kwidzyn.

  • Stare Miasto
  • Szeroka
  • Północ
  • Zatorze I
  • Zatorze II
  • Hallera
  • Piastowskie
  • Spółdzielcze
  • Nad Liwą
  • Zacisze
  • Bajkowe
  • Radosna
  • Bema
  • Miłosna

Do 1975 r. Kwidzyn podzielony był na Śródmieście i dzielnicę peryferyjną. Budowa zakładów papierniczych Celuloza przyczyniła się do dynamicznego rozwoju miasta i nowego podziału.

Od 1999 roku miasto powiatowe w województwie pomorskim.

Dzieje Kwidzyna zostały opisane w 1873 przez historyka Prus Maxa Toeppena w monografii Stadt Marienwerder.

Podział administracyjny

Kwidzyn podzielony został na 14 dzielnic mieszkaniowych[]:

  • Związek Miast Polskich
  • Polskie Zamki Gotyckie
  • Towarzystwo Rozwoju Powiatu Kwidzyńskiego
  • Stowarzyszenie Gmin Rzeczpospolitej Polskiej Euroregion Bałtyk
  • Ogólnopolska Federacja Młodzieżowych Samorządów Lokalnych

Stowarzyszenia działające w Kwidzynie

Kwidzyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Państwo  Polska Województwo pomorskie Powiat kwidzyński Gmina gmina miejska Założono 1233 Prawa miejskie 1336 Burmistrz Andrzej Krzysztof Krzysztofiak Powierzchnia 21,54 km² Wysokość 42 m n.p.m. Ludność (31.12.2010)
• liczba
• gęstość
38 296 ▲
1767 os./km² Strefa numeracyjna
(+48) 55 Kod pocztowy 82-500 do 82-505 Tablice rejestracyjne GKW Położenie na mapie Polski
Kwidzyn 53°44′09″N 18°55′51″E / 53.73583, 18.93083Na mapach: 53°44′09″N 18°55′51″E / 53.73583, 18.93083 TERC
(TERYT) 2207011 SIMC 0932790 Urząd miejski ul. Warszawska 19
82-500 Kwidzyn Multimedia w Wikimedia Commons Wiadomości w Wikinews Hasło Kwidzyn w Wikisłowniku Strona internetowa

Kwidzyn (łac. Quedin/Insula Sanctae Mariae, niem. Marienwerder) – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, położone nad rzeką Liwą, prawym dopływem Nogatu, 5 km od Wisły, siedziba władz powiatu.

Od 1945 roku w granicach Polski. Po przejęciu miasta przez administrację polską wypalone kamienice zostały rozebrane, a uzyskane w ten sposób cegły zostały wykorzystane do odbudowy Warszawy.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa elbląskiego.

W 1828 roku wybudowano utwardzoną szosę z Kwidzyna do przeprawy na Wiśle i portu rzecznego w Korzeniewie.

Według danych z 28 lutego 2010 r. liczba bezrobotnych mieszkańców obejmowała 1696 osób, co stanowi szacunkową stopę bezrobocia na poziomie 10,3%.

  • amerykański koncern przemysłu papierniczego International Paper-Kwidzyn Sp.z o.o.
  • znaczący, amerykański producent w branży elektronicznej Jabil Circuit Poland Sp. z o.o.
  • polski lider branży injection moulding, europejski zakład przetwarzania tworzyw sztucznych FPP Kwidzyn Sp.z o.o
  • producent wyrobów drewnianych PPH TOR-PAL Sp. z o.o.
  • usługi konstrukcyjno-montażowe BE&K Europe Sp. z o.o.
  • ośrodek produkcji podzespołów elektronicznych Lacroix Electronics Sp. z o.o.
  • ośrodek przemysłu elektronicznego Plati Polska Sp. z o.o.
  • środek produkcji opakowań styropianowych Knauf Pack Sp. z o.o.
  • papiernicze Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe Kompap S.A
  • ośrodek produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych B.M. Polska Sp. z o.o.
  • Warmińskie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego Kwidzyn Sp. z o.o.
  • ośrodek przemysłu naftowego MODEX Sp. z o.o.
  • Zakłady Elektroniki Motoryzacyjnej POLMO
  • ośrodek produkcji napoi i win MIX S.A.

W części miejscowości Miłosna działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Państwowe Stado Ogierów Kwidzyn. W 1993 jako Stado Ogierów Kwidzyn. W 1994 po przekształceniu jako Zakład Treningowy Skarbu Państwa Kwidzyn. W 1999 ponownie jako Stado Ogierów Skarbu Państwa Kwidzyn. Zlikwidowano zakład treningowy, a pozostałą część sprywatyzowano.

Koszykówka

  • mężczyźni – Bank BPS Basket Kwidzyn – Ekstraligowy zespół w PLK (w sezonie 2006/2007 awans do ekstraklasy). Z powodu braków formalnych[][styl do poprawy] zespół musiał opuścić ekstraligę i spadł do II ligi, w której występuje obecnie.

Piłka ręczna

  • mężczyźni – MMTS Kwidzyn – wicemistrz polski w sezonie 2009/2010, III zespół Ekstraklasy w sezonach 2008/2009 i 2010/2011, finalista europejskich rozgrywek pucharowych Challenge Cup w sezonie 2009/2010
  • mężczyźni - MMTS II Kwidzyn - zespół II ligi piłki ręcznej (sezon 2007/2008 i 2008/2009)
  • kobiety – MTS Kwidzyn – zespół I Ligi w sezonie 2007/2008, 2008/2009, 2009/2010 i 2010/2011.

Piłka nożna

  • mężczyźni – KOP Rodło Kwidzyn – zespół III ligi 2 gr. w sezonie 2007/2008. W sezonie 2008/2009 występujący w III lidze "Bałtyckiej", z której jednak spadł klasę niżej. W sezonie 2009/2010 Rodło występowało w IV lidze, jednak i tam się nie utrzymało. Sezon 2010/2011 to gra Rodła w V lidze (lidze okręgowej).
  • mężczyźni – Zawisza Kwidzyn - zespół założony w 1965r w Czarnem Dolnem. Do sezonu 2008/2009 występujący w pomorskiej klasie "B". W sezonie 2008/2009 nastąpił awans do pomorskiej klasy "A". Sezon 2010/2011 zakończył się historycznym awansem drużyny do V ligi pomorskiej. Od 10 czerwca 2011r. siedzibą główną klubu jest miasto Kwidzyn.
  • kobiety – MKS Zawisza Kwidzyn - pierwsza w historii powiatu kwidzyńskiego sekcja żeńska piłki nożnej. W sezonie 2011/2012 zespół zainauguruje rozgrywki w żeńskiej III lidze pomorskiej.

Inne

  • Klub Karate Shorin-Ryu
  • Kwidzyński Klub tańca PROGRESS
  • Kwidzyński Klub Motorowy
  • Kwidzyński Klub Strzelecki
  • lekkoatletyka – Rodło LA Kwidzyn
  • podnoszenie ciężarów – LKS Nadwiślanin Kwidzyn
  • sekcja pływacka – MTS Kwidzyn
  • sekcja zapaśnicza – MTS Kwidzyn
  • sekcja tenisa stołowego - MTS Kwidzyn
  • sekcja szachowa - MTS Kwidzyn
  • sekcja brydża sportowego - MTS Kwidzyn
  • sekcja modelarstwa lotniczego i kosmicznego - MTS Kwidzyn

W mieście planowanych jest kilka dużych inwestycji sportowych na najbliższe lata. Najważniejszymi z nich jest budowa aqua parku połączonego z nowoczesną halą widowiskowo-sportową oraz budowa profesjonalnego toru gokartowego.

  • Narzędzi kar i tortur (XVI-XVIII w.)
  • Rzemiosła artystycznego ( XV-XX w.)
  • Rzeźb barokowych z terenu Pomorza
  • Sztuki i kultury materialnej Powiśla
  • Przyrody Polski Północnej[]

Media

Prasa

W mieście wydawane są trzy tygodniki lokalne:

Miasto jest członkiem następujących stowarzyszeń i związków:

Osoby urodzone w Kwidzynie

Zobacz też

  • Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
  • Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

  • zespół zamkowo-katedralny:
  • fragmenty murów miejskich z XIV w.
  • ruiny wieży ratusza z XIV w., rozbudowywanego w XIX i zniszczonego w czasie wojny
  • tzw. pałac Fermora z lat 1757-1763, rozbudowany na siedzibę władz rejencji w XIX w., z płaskorzeźbionym fryzem z 1802
  • dawny szpital św. Jerzego z XVIII w., przebudowany w latach 1859-60
  • budynek Wyższego Sądu Ziemskiego z lat 1798-1800
  • domy klasycystyczne z około 1800
  • spichlerz szachulcowy z początku XIX w.
  • dawna synagoga z lat 1830-32
  • dawne Gimnazjum Królewskie z lat 1835-38 i 1873
  • kościół Św. Trójcy z lat 1846-1858 zbudowany w tzw. stylu arkadowym (Rundbogenstil) wg projektu K. F. Schinkla
  • dawna siedziba Zachodniopruskiego Ziemstwa Kredytowego z lat 1864-66, rozbudowana w 1879, w 1920 roku siedziba Komisji Plebiscytowej, obecnie sąd rejonowy
  • neogotycki zespół koszar wojskowych z lat 1877-79 (budynek sztabu, koszary, wartownia, hala sportowa, ujeżdżalnia, magazyn)
  • kaplica metodystów z końca XIX w.
  • kaplica staroluterańska (obecnie rzym.-kat.) z końca XIX w.
  • spichlerze murowane z XIX w.
  • kamienice i domy z okresu od końca XIX do początku XX w.
  • budynek dawnego Urzędu Finansowego z końca XIX w.
  • neogotycka poczta z lat 1911-13
  • zespół zabudowy dawnej Królewskiej Stadniny Koni z lat 1907-10 (na Miłosnej)
  • Urząd Miasta z lat 1918-25. Wieczorem 23 września 2007 roku poddasze gmachu zostało zniszczone wskutek pożaru.
  • budynki z okresu międzywojennego: konsulat Polski (ob. przedszkole), Gimnazjum Polskie z lat 1934-36, szkoła zawodowa (ob. szkoła podstawowa nr 2)
  • W maju 2007 roku w murach katedry odnaleziono groby wielkich mistrzów krzyżackich. Jest to odkrycie na skalę światową, bowiem nigdy wcześniej nie odnaleziono czegoś podobnego. Szczątki ciał tych wybitnych w Prusach postaci zostały poddane wielu analizom antropologicznym, a trumny dendrologicznym. Udało się potwierdzić tożsamość wszystkich trzech szkieletów - Wernera von Orselna, Ludolfa König von Wattzau oraz Henryka von Plauena

Przyroda

W otoczeniu miasta znajdują się duże skupiska lasów mieszanych, a w mniejszych ilościach – także liściastych i iglastych. Leżą one na terenie Nadleśnictwa Kwidzyn. Głównym wyróżnikiem miasta jest jego położenie w pętli rzeki Liwy (a także 5 km od Wisły). Miasto znajduje się na skraju Doliny Dolnej Wisły i w Dolinie Kwidzyńskiej. Na terenie Kwidzyna istnieje rezerwat przyrody Kwidzyńskie Ostnice.

XX wiek

W 1920 roku odbył się tutaj plebiscyt, w wyniku którego Kwidzyn pozostał w granicach Niemiec, tym razem jako siedziba rejencji zachodniopruskiej w Prusach Wschodnich. 30 stycznia 1945 roku opustoszały Kwidzyn został zajęty bez walki przez Armię Radziecką i zamieniony w szpital polowy dla ok. 20 tys. rannych. Rosjanie, opuszczając miasto, spalili zabytkową starówkę wraz z ratuszem.

Demografia

Edukacja

  • Szkoły średnie
    • I Liceum Ogólnokształcące im. dr. Władysława Gębika [dawne Polskie Gimnazjum]
    • II Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego
    • Społeczne Liceum Ogólnokształcące im. Polskich Noblistów
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. Stanisława Staszica
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Marii Skłodowskiej – Curie
    • Zespół Szkół Technicznych im. Mikołaja Kopernika
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4
  • Gimnazja
    • Gimnazjum nr 2 im. Armii Krajowej
    • Gimnazjum nr 3
    • Społeczne gimnazjum im. Polskich Noblistów
  • Szkoły podstawowe
    • Społeczna Szkoła Podstawowa
    • Szkoła Podstawowa nr 6 im. dr. Władysława Gębika
    • Szkoła Podstawowa nr 5 im. Zjednoczonej Europy
    • Szkoła Podstawowa nr 4 im. Adama Mickiewicza
    • Szkoła Podstawowa nr 2 im. mjra Henryka Sucharskiego
  • Przedszkola
    • Niepubliczne Przedszkole "Jedyneczka"
    • Niepubliczne Przedszkole "Promyk"
    • Niepubliczne Przedszkole "SMYK"
    • Niepubliczne Przedszkole Ekologiczne
    • Niepubliczne Przedszkole Nr 2 z Grupą Żłobkową
    • Przedszkole Integracyjne
    • Przedszkole Niepubliczne "Chatka Puchatka" z Grupą Żłobkową
    • Przedszkole Niepubliczne "Radość" z Grupą Żłobkową
  • Inne

Życie kulturalne

W mieście działa Kwidzyńskie Centrum Kultury, które zajmuje się rozwojem kulturalnym społeczności w Kwidzynie. Organizuje zajęcia kulturalne, oferuje zajęcia w dziedzinie kształcenia komputerowego oraz językowego. Główne ośrodki, gdzie realizowane są założenia Kwidzyńskiego Centrum Kultury to:

Architektura miasta

Zabytki

Przed II wojną światową w Kwidzynie istniała dzielnica Starego Miasta z ratuszem i kamienicami podcieniowymi. Obecnie, z zabytków Starego Miasta, zachowały się[]:

Na całym terenie miasta istnieje wiele ośrodków przemysłowych. Najważniejsze przedsiębiorstwa działające w Kwidzynie to:

Kwidzyński układ dróg charakteryzuje duża liczba rond.[]