Kozielski zwierzchnictwem w pod nowożytność powiat przeszedł habsburgów.

  • Hala widowiskowo-sportowa (al. Jana Pawła II 29) – wykorzystywany do szkolenia w piłce siatkowej oraz do przeprowadzenia imprez sportowych, rekreacyjnych, kulturalnych i innych.
  • Kryta pływalnia (al. Jana Pawła II 31) – wykorzystywany jest do zajęć objętych programem nauczania w szkołach, treningów i organizacji zawodów o randze do poziomu Mistrzostw Polski, indywidualnej i grupowej nauki pływania, rekreacji, rehabilitacji, szkoleń WOPR.
  • Hala widowiskowo-sportowa na Azotach.

Zabytki

  • Cmentarz wojenny Armii Radzieckiej (ul. Jana Pawła II);
  • Kościół ewangelicko-augsburski (ul. Głowackiego 17);
  • Kościół pw. św. Mikołaja (ul. Judyma);
  • Syfon w Lenartowicach (ul. Nowowiejska), gdzie rzeka Kłodnica przepływa pod Kanałem Gliwickim.

Władze miasta

Przewodniczący prezydium miejskiej rady narodowej, od 1972 naczelnicy miasta:


Aleje Jana Pawła II Status Założono 1283 W granicach Kędzierzyna-Koźla 1975 Ludność (2005)
 • liczba ludności
45,790
Strefa numeracyjna 77 Kod pocztowy 47-220 Tablice rejestracyjne OK 50°20′45″N 18°12′49″E / 50.34583, 18.21361

Kędzierzyn (niem. Kandrzin) – dawne miasto, od 1975 dzielnica Kędzierzyna-Koźla (województwo opolskie). W latach 1945-51 siedziba wiejskiej gminy Kędzierzyn, a w latach 1951-1975 samodzielne miasto.

Na początku 1946 w Kędzierzynie mieszkało 4866 osób.

W ramach rozpoczętej przez nazistów walki z bezrobociem podjęto budowę Kanału Gliwickiego (lata 1934-1938), który połączył Gliwice z Koźlem-Port. W latach 1934-1936 wybudowano linię kolejową Kędzierzyn-Strzelce Opolskie. Rozwój gospodarczy sprzyjał wzrostowi liczebności mieszkańców.

2 marca 1951 Kędzierzyn otrzymał prawa miejskie.

  • Józef Ogiński
  • Franciszek Dejnega
  • Ryszard Sadłucki
  • Eugeniusz Apostolski
  • Stanisław Biernat

Dalej patrz Kędzierzyn-Koźle.

Gospodarka

Największe lokalne firmy

Handel

W Kędzierzynie znajdują się sklepy sieci: Biedronka, Lidl, Żabka, E.Leclerc i Lewiatan, a także Carrefour, Kaufland oraz Castorama.

Kolej

Kędzierzyn-Koźle leży na trasie ważnych linii o znaczeniu krajowym i międzynarodowym. W Kędzierzynie znajduje się główny dworzec kolejowy miasta:

10 stycznia 1289 książę Kazimierz bytomski jako pierwszy z książąt śląskich złożył w Pradze hołd lenny królowi czeskiemu Wacławowi II.

W lipcu 1922 powiat kozielski został oficjalnie przekazany administracji niemieckiej i włączony do Niemiec.

W 1915 w Kędzierzynie wybudowano nowy dworzec kolejowy.

Źródło: "Narodowy spis powszechny 1970 r.", GUS, Warszawa 1971.

Komunikacja miejska

Miejski Zakład Komunikacyjny w Kędzierzynie-Koźlu posiada w dzielnicy Kędzierzyn 16 przystanków autobusowych: Kędzierzyn Dworzec PKP, K. Miarki, Bank PKO, Ratusz, Pionierów, W. Polskiego Hala Sportowa, W. Polskiego "Arka", W. Polskiego, Komenda Policji, Szkoła podstawowa 6, 1 Maja I, Restauracja "Kosmos", Gazownia, Grunwaldzka I, Spółdzielnia Inparco, Stalmacha.

  • Grzegorz Chudomięt
  • Krystyna Ciemniak
  • Jerzy Kroker

Służba Zdrowia

  • Szpital (ul. Judyma) – pulmonologia, geriatria, neurologia, dermatologia.

Służby mundurowe

Policja

Komenda Powiatowa Policji] w Kędzierzynie-Koźlu.

Źródło: S.Golachowski "Materiały do statystyki narodowościowej Śląska Opolskiego z lat 1910-1939", Poznań-Wrocław 1950.

1 stycznia 1973 do Kędzierzyna przyłączono Blachownię.

III powstanie śląskie

Na samym początku III powstania śląskiego 3 maja 1921 polscy powstańcy zajęli na kilka godzin miasto i dworzec kolejowy w Kędzierzynie, nie zdołali jednak utrzymać swoich pozycji.

Nowożytność

W 1526 powiat kozielski przeszedł pod zwierzchnictwem Habsburgów.

Źródło: S.Popiołek "Ziemia kozielska", Koźle 1963.

Samorząd Osiedla Śródmieście Kadencji 2008-2012

  • Przewodniczący Zarządu Osiedla Śródmieście: Jakub Gładysz
  • Wiceprzewodniczacy: Marek Fuchs
  • Sekretarz: Dariusz Kosakowski
  • Skarbnik: Marek Niemiec
  • Członek Zarządu: Bogumił Rapacz

Poprzedni przewodniczący:

Wzrost znaczenia Kędzierzyna

W 1902 rozrastający się Kędzierzyn wchłonął wioskę Pogorzelec. W 1910 w Kędzierzynie żyło już 3552 mieszkańców.

Rozbudowa przemysłu

W 1948 rząd podjął decyzję o wybudowaniu w Kędzierzynie trzeciej w kraju obok Chorzowa i Tarnowa fabryki nawozów sztucznych. Fabryka otrzymała nazwę: Zakłady Przemysłu Azotowego "Kędzierzyn". Pierwszą produkcję chemikaliów uruchomiono w październiku 1949. Kędzierzyn przestał być "miastem kolejarzy" na rzecz "miasta chemików".

Komunikacja

Układ drogowy

Przez Kędzierzyn przebiega ważna droga krajowa: 40. Omija ona centrum miasta obwodnicą.

Sport

W Kędzierzynie znajdują się następujące obiekty sportowe:

W latach 1880-1890 wybudowano most nadziemny nad torami.

W 1783 Kędzierzyn liczył 166 mieszkańców.

Inne:

Kędzierzyn-Koźle

15 października 1975 nastąpiło połączenie miast Koźla, Kędzierzyna, Kłodnicy i Sławięcice oraz 3 wsi (Lenartowic, Miejsca Kłodnickiego i Cisowej) – początek dzisiejszego miasta Kędzierzyn-Koźle.

Kędzierzyn (Kędzierzyn-Koźle)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Na mapach: 50°20′45″N 18°12′49″E / 50.34583, 18.21361

Źródło: "Kędzierzyn-Koźle Monografia Miasta", Państwowy Instytut Naukowy w Opolu, Opole 2001.

Historia

Średniowiecze

W 1283 wydano zezwolenie na lokowanie wsi Kędzierzyn na prawie niemieckim. W latach 1283-1355 znajdowała się w granicach księstwa kozielsko-bytomskiego (Piastowie śląscy).

W 1741 podczas wojny o sukcesję austriacką powiat kozielski został zajęty przez wojska pruskie.

6 maja 1921 Naczelna Komenda Wojsk Powstańczych rozkazała dwóm pułkom rozpocząć natarcie z zadaniem zajęcia Kędzierzyna. Z Sośnicowic wyruszył 2 pułk piechoty wojsk powstańczych im. T. Kościuszki dowodzony przez kpt. Pawła Cymsa. Rozpoczął on ciężkie walki usiłująć przedrzeć się do Kędzierzyna od strony Bierawy, Starego Koźla i Pogorzelca. Równocześnie z Łabęd wyruszył 1 katowicki pułk piechoty im. J. Piłsudskiego dowodzony przez ppor. W. Fojkisa.

4 czerwca 1921 niemieckie oddziały przeszły do kontrofensywy, zdobywając Koźle-Port, Kłodnicę i Kędzierzyn.

Dla potrzeb nowych pracowników rozbudowywanych zakładów chemicznych w 1953 rozpoczęto budowę nowych domów mieszkalnych na wznoszonym osiedlu im. M. Buczka (na południe od Śródmieścia).

W Polsce Ludowej

W dniu 31 stycznia 1945 Armia Czerwona zajęła Kędzierzyn. 21 marca 1945 rozpoczęło się przejmowanie od Armii Czerwonej obiektów gospodarczych w powiecie kozielskim.

Kultura

  • W Kędzierzynie działają domy kultury.
    • RSM "Chemik" (ul. 9 Maja 6). Działa tutaj Klub Tańca Towarzyskiego "Czar Par", Klub Tańca Współczesnego oraz klub szachowy. Oferuje dostęp do licznych seminariów, spotkań, zajęć ruchowych dla kobiet oraz siłownii.
    • Dom Kultury "Chemik" (al. Jana Pawła II 27).
  • W Śródmieściu znajdują się:
    • Filia nr 5 (ul. Damrota 32) Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kędzierzynie-Koźlu.
    • Filia nr 12 (Al. Jana Pawła II 27) Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kędzierzynie-Koźlu.

Kina

  • Kino "Chemik" posiada nowoczesny system dźwiękowy Dolby Digital Surround Ex. Obiekt przystosowany jest do obsługi osób niepełnosprawnych.

Edukacja

  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Powstańców Śląskich, ul. Kościelna 19
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 6 im. Marii Skłodowskiej-Curie, ul. Stalmacha 20
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 4 , ul. Kozielska
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 11, os. Pogorzelec Płd.
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 19 im. Bronisława Malinowskiego, ul. Mieszka I 4
  • Publiczna Sportowa Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jurija Gagarina, ul. Gagarina 3
  • Publiczne Gimnazjum nr 4, ul 1 Maja 3
  • Publiczne Sportowe Gimnazjum nr 5 im. Polskich Olimpijczyków, ul.Mieszka I 4
  • II Liceum Ogólnokształcące, ul. Matejki 19
  • I Liceum Ogólnokształconce, ul. Piramowicza 36

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół rzymskokatolicki:

Zobacz też

  • Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
  • Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

9 listopada 1919 władze niemieckie przeprowadziły na Górnym Śląsku wybory komunalne. W powiecie kozielskim strona polska zdobyła w Kędzierzynie 2 z 12 mandatów.

Rozwój gospodarczy

W latach 1792-1821 wybudowano Kanał Kłodnicki, który pobudził rozwój gospodarczy okolic Koźla. W 1845 uruchomiono linię kolejową Opole – Gliwice (stacja kolejowa w Kędzierzynie nazywała się wówczas Koźle-Kędzierzyn). Przyśpieszyło to rozwój gospodarczy całego regionu. W 1846 uruchomiono połączenie kolejowe z Raciborzem, a w latach 1875-1876 połączenie kolejowe z Nysą. W ten sposób Kędzierzyn bardzo szybko rozwinął się z wioski w osiedle dla pracowników kolei i transportu wodnego.

III Rzesza

W latach 1933-1937 naziści przeprowadzili na Śląsku akcję usuwania nazw geograficznych posiadających niegermańską (zwykle słowiańską) etymologię. Z tego powodu w 1934 słowiańsko brzmiący Kandrzin zmienił nazwę na Heydebreck.

8 grudnia 1918 Górnoślązacy przedstawili w Kędzierzynie pomysł utworzenia śląskiej autonomii w ramach państwa pruskiego przedstawiono.

9 maja 1921 nacierające od wschodu siły ppor. W. Fojkisa zdobyły wieczorem Kędzierzyn. Do szczególnie ciężkich walk doszło w Lenartowicach i Brzeźcach.

Zbiegają się tutaj i krzyżują wszystkie linie autobusowe z całego miasta.