Roku aglomeracyjny metro najbardziej oddane na podziemnej transport do w kolei i zostało na system helsińskie północ świecie miejskiej wysunięty użytku.

  • Senaatintori (Plac Senacki), z pomnikiem cara Rosji Aleksandra II w centralnej części, zaprojektowany przez C.L. Engela w 1820 roku. Plac otacza mnóstwo budynków klasycystycznych.
  • Helsingin Yliopisto, gmach zaprojektowany przez C.L. Engela, drugi uniwersytet w Finlandii, założony w 1828 roku
  • Suomenlinna – twierdza wybudowana w 1748 roku przez Szwedów; teraz znajduje się w niej kilka muzeó.
  • Linnanmäki – wesołe miasteczko z 1950 roku
  • Gmach parlamentu Eduskuntatalo (1926-1931). Siedziba parlamentu Finlandii
  • Teatr Narodowy (Kansallisteatteri) z 1882 roku
  • Bank Narodowy (Suomen Pankki) z końca XIX wieku
  • Dworzec Kolejowy (Päärautatieasema) zaprojektowany w 1910 roku przez Eliela Saarinena
  • Dom towarowy Stockmann z 1930 r
  • Pałac Prezydencki (Presidentinlinna) z 1814 roku
  • Biblioteka Narodowa (Kansalliskirjasto) z 1828 roku, gmach zaprojektowany przez C.L. Engela
  • Most Pitkäsilta z 1912 roku
  • Obserwatorium astronomiczne (Tähtitorni) zaprojektowane przez C.L. Engela w 1825 roku
  • Teatr Szwedzki (Svenska teatern) z 1866 roku, zaprojektowany przez Nicholasa Benoisa, zmodernizowano w 1935 roku
  • Kaivopuisto – jeden z największych parków w centrum Helsinek z 1840 roku

Muzea

W całym mieście znajduje się ponad 35 muzeów.

Elementem uzupełniającym szybki miejski transport szynowy jest szybka kolej miejska. Jest to sieć aglomeracyjna, składająca się z czterech linii i służy mieszkańcom północnych i zachodnich okolic miasta, łącząc Helsinki z Espoo, Vantaa, Keravą, Riihimäki i Lahti. Obecnie w budowie jest kolej obwodowa Kehärata o długości 18 km, przebiegająca częściowo pod ziemią a mająca połączyć centrum miasta m.in. z Vantaa i portem lotniczym. Koszt projektu to 600 mln euro. Planuje się oddanie trasy do użytku w r. 2014.

Najważniejsze

, główna ulica handlowa

Geografia

Miasto jest położone na południu kraju, na brzegu Zatoki Fińskiej. Jest położone zarówno na lądzie stałym jak i na archipelagu szkierowym złożonym z około 300 wysp, z których najwiękdze to Lauttasaari, Korkeasaari i Seurasaari. Południowa część Helsinek leży na półwyspie Vironniemi.

Helsinki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Panorama miasta Państwo  Finlandia Prowincja Finlandia Południowa Burmistrz Jussi Pajunen Powierzchnia 186 km² Wysokość 25 m n.p.m. Ludność (2011)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
591 306
3179 os./km²
1 293 093 Położenie na mapie Finlandii
Helsinki
Helsingfors 60°10′N 24°56′E / 60.167, 24.933Na mapach: 60°10′N 24°56′E / 60.167, 24.933 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Hasło Helsinki w Wikisłowniku Strona internetowa miasta

Helsinki (fin. Helsinki, szw. Helsingfors, ros. Хе́льсинки, lap. Helsset) – stolica i największe miasto Finlandii oraz regionu Uusimaa. Liczba mieszkańców 591 306, aglomeracja – około 1,2 mln. W skład zespołu miejskiego wchodzą: Espoo, Vantaa i Kauniainen. Są głównym ośrodkiem przemysłu, kultury i administracji. Port nad Zatoką Fińską. Uniwersytet założony w 1828 roku. W aglomeracji znajduje się główny fiński port lotniczy Helsinki-Vantaa.

Nazwa

Oryginalną nazwą miasta jest szwedzka nazwa Helsingfors. Jest ona złożona z dwóch członów: Helsing, który jest nazwą rzeki, nazywającej się obecnie Vantaa oraz fors – wodospad, kaskada. Nazwa rzeki pochodzi prawdopodobnie od szwedzkiego słowa hals oznaczającego miejsce, stąd hälsing to "mieszkaniec tego miejsca". Nazwa fińskojęzyczna obowiązuje na całym świecie oprócz krajów skandynawskich, gdzie używa się obu form. Po raz pierwszy pojawiła się w druku prawdopodobnie w 1786, w słowniku Kristfrida Ganandera, pisana jeszcze Helsingi. W powszechnym użyciu znalazła się w XIX w., a senat zatwierdził ją w 1819.

Historia

Na terenie dzisiejszych Helsinek już w XV wieku istniała niewielka osada. Właściwe miasto zostało założone w 1550 roku przez króla Gustawa Wazę. Stało się ono ważnym ośrodkiem handlu. W 1640 roku główne centrum miasta zostało przeniesione na obecne miejsce. Często niszczone przez Rosjan w czasie wojen ze Szwecją. W 1710 roku wybuchła niewielka epidemia. W XVIII wieku nastąpił przyspieszony rozwój miasta. W 1748 roku wybudowano twierdzę Suomenlinna. W 1809 Finlandia stała się częścią Rosji. W celu zmniejszenia wpływów szwedzkich w Finlandii car chciał przenieść stolicę z Turku do Helsinek. Po wielkim pożarze w 1812 roku miasto zostało stolicą kraju. Helsinki zaczęto rozbudowywać na wzór rosyjskiego Petersburga. Wtedy powstało mnóstwo instytucji i budynków klasycystycznych, rozwinął się przemysł. W 1870 roku zbudowano pierwszą linię kolejową. W 1918 roku Helsinki stały się miejscem starć fińskiej wojny domowej pomiędzy komunistami i ich przeciwnikami. W tym samym roku Helsinki stały się stolicą niepodległej Finlandii. Po II wojnie światowej nastąpił bardzo szybki rozwój miasta. W 1952 roku było gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich. W 1972 roku podpisano tam traktat KBWE. Miasto stało się modne, a dziś jest jedną z 9 stolic kulturalnych Europy. Po krótkim kryzysie gospodarczym na początku lat 90. XX wieku, miasto powtórnie zaczęło się rozwijać.

Transport aglomeracyjny

Helsińskie metro, najbardziej na północ wysunięty system miejskiej kolei podziemnej na świecie zostało oddane do użytku w roku 1982 i początkowo łączyło Dworzec Centralny z Hakaniemi. Kilkakrotnie wydłużane, dziś łączy stolicę z Vantaa. Całkowita długość linii metra wynosi 21 km a rocznie przewozi ono 56 mln pasażerów. Obecnie trwają prace nad drugim odcinkiem, do Espoo.

Sport

Miasta partnerskie

  • Internetowa strona miasta Helsinki
  • Helsinki.fi
  • Portal informacyjny Finlandia.pl

Helsinki mają również największy w Finlandii port pasażerski, z którego wypływają regularnie promy pasażerskie do Sztokholmu, Tallinna (17 rejsów dziennie), Gdyni, Rostocku, Travemünde i Petersburga. W sezonie letnim do portu wpływa 300 statków pasażerskich, które przywożą 300 000 pasażerów.

Cmentarze

  • Cmentarz Hietaniemi z 1840 roku. Na tym cmentarzu pochowano najsłynniejszych Finów w historii m.in. wszystkich prezydentów Finlandii
  • Prawosławny cmentarz w Hietaniemi
  • Cmentarz żydowski z ok. 1870 roku
  • Cmentarz tatarski z ok. 1870 – jeden z nielicznych znajdujących się w Skandynawii
  • Cmentarz z 1710 (Vanha kirkkopuisto lub Ruttopuisto) przy ulicy Bulevardi, gdzie pochowano ofiary epidemii dżumy z tegoż roku, obecnie park

Inne obiekty

  • Aleksanterin teatteri (Teatr im. Aleksandra), dawny rosyjski teatr z drugiej połowy XX wieku, w latach 1918-1993 Opera narodowa, obecnie teatr
  • Opera Narodowa (Suomen Kansallisooppera) z 1993 r.
  • Finlandiatalo – hala konferencyjna zaprojektowana przez Alvara Aalto w 1966 roku.
  • Stadion Olimpijski wybudowany w 1938 roku na igrzyska olimpijskie. W pobliżu stadionu znajduje się posąg Paavo Nurmiego
  • Dom Stanów (Säätytalo) - miejsce gromandzeń parlamentu stanowego (1891)
  • Ritarihuone – budynek z ok. 1890 roku w którym zbierała się szlachta
  • Willa Hakasalmi, obecnie Muzeum Miasta Helsinki, wybudowana w 1843 roku
  • Kamienica Sederholma wybudowany w 1757 roku przez przemysłowca Johana Sederholma, najstarsza kamienica Helsinek, obecnie oddział Muzeum miasta Helsinki
  • Dom mieszczański (Ruiskumestarin talo) przy ul. Kristianinkatu z ok. 1818 r., oddział Muzeum miasta Helsinki
  • Sibeliuspuisto – park im. Sibeliusa z lat 20. XX wieku
  • Dom Mannerheima z początku XX wieku. Obecnie znajduje się tam muzeum poświęcone marszałkowi Mannerheimowi
  • ZOO z 1882 roku.
  • Pomnik cara Aleksandra II z 1863 r. na Placu Senackim
  • Ratusz (Kaupungintalo) klasycystyczny z drugiej połowy XIX wieku, dawny hotel Seurahuone
  • Hartwall Areena, hala wielofunkcyjna w pobliżu stacji kolejowej Pasila
  • Dzielnica Töölö w stylu klasycyzmu i funkcjonalizmu
  • Stare hale targowe: Wanha Kauppahalli (przy porcie Eteläsatama) oraz Hakaniemen halli (w dzielnicy Hakaniemi)

Ludność aglomeracji

Komunikacja

Helsinki z racji swej roli są największym centrum komunikacyjnym kraju i jednym z największych w tej części świata. Jest ośrodkiem zarówno transportu dalekobieżnego jak i miejskiego. Miasto posiada rozwiniętą komunikację miejską, zarówno szynową, jak i autobusową i lotniczą. Transportem miejskim zawiaduje Helsingin kaupungin liikennelaitos .

  • Muzeum Narodowe (Kansallismuseo) z połowy XIX wieku – największe zbiory historyczne w Finlandii
  • Ateneum – największe muzeum sztuki w Finlandii. Zobaczyć tam można m.in. obrazy Gallena-Kalleli, Järnefelta, Sallinena, van Gogha, Cezanne'a, Chagalla i wiele innych.
  • Muzeum Sztuki Współczesnej Kiasma
  • Muzeum im. Sinebrychoffa – zbiory starej sztuki Finlandii i Europy
  • Muzeum Miasta Helsinki (Kaupunginmuseo), przedstawiające miasto (kilka oddziałów)
  • Muzeum Gallena-Kalleli (Tarvaspää) z 1913 roku; znajdują się tam zbiory poświęcone temu artyście
  • Muzeum wojskowe (Sotamuseo)
  • Muzeum Ehrensvärda położone na wyspie Suomenlinna
  • Muzeum Teatru (Teatterimuseo) z 1868 roku. Tam znajdują się m.in. dzieła Aleksisa Kivi
  • Muzeum Sportu (Urheilumuseo) z 1940 roku położone w pobliżu stadionu
  • Muzeum Poczty (Postimuseo) z połowy XX wieku. Przedstawia historię poczty w Finlandii
  • Muzeum Robotnicze z przełomu XIX i XX wieku
  • Muzeum Radia
  • Muzeum Hotelarstwa

Miejsca kultu religijnego

W Espoo i Vantaa znajduje się kilka kościołów z okresu średniowiecza, w mieście funkcjonują również inne świątynie.

Transport dalekobieżny

Helsinki są największym w Finlandii węzłem kolejowym, z którego wyjeżdżają pociągi we wszystkie strony Finlandii i do Rosji. Miasto jest połączone koleją dużych prędkości z Petersburgiem a pociąg Allegro kursuje cztery razy dziennie oraz codziennym połączeniem z Moskwą. Z dworca głównego, największego w Finlandii, dziennie korzysta 200 000 podróżnych.

W helsińskim slangu miejskim Helsinki nazywane są Hesa i Stadi, zarówno przez fińskojęzycznych jak i szwedzkojęzycznych Finów.

Zabytki

W mieście znajduje się dzielnica Kruununhaka, gdzie znajdują się domy z XVI-XVII wieku, ocalałe z pożaru z 1812 roku.

W 2007 roku Helsinki były gospodarzem 52. Konkursu Piosenki Eurowizji 2007.

Podział administracyjny

Podział Helsinek jest wielostopniowy i stosunkowo mało stabilny. Obecnie istniejący powstał w roku 1982 i ze zmianami obowiązuje do dziś. Miasto dzieli się na 8 dystryktów, które dzielą się na 34 okręgi podstawowe (peruspiiräit). Następnym szczeblem podziału są dzielnice (osa-aluet), których jest 137. Najmniejszą jednostką administracyjną jest osiedle (pienalue) - w Helsinkach jest ich 369.

Centrum Helsinek obsługiwane jest przez tramwaje. Obecnie miejska sieć składa się z dwunastu linii a kilka innych odcinków jest w budowie. Helsinki mają ponadto rozbudowany transport autobusowy,

Reklama