W kolegium jest obszarem odwoławczego rejonowego darłowo w koszalinie właściwości okręgowego sądu koszalinie i w samorządowego miejscowej sądu koszalinie.

Darłowo posiada dwie wydzielone części miasta: Darłówko i Racisław. Z powodu rozdzielenia rzeką potocznie rozróżnia się również Darłówko Wschodnie oraz Darłówko Zachodnie.

Miasto jest położone na Pobrzeżu Koszalińskim, na obszarze dwóch mezoregionów: Wybrzeża Słowińskiego oraz Równiny Słupskiej.

Mieszkańcy miasta wybierają 4 z 17 radnych do Rady Powiatu w Sławnie. Mieszkańcy wybierają radnych do sejmiku województwa w okręgu IV. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 40, senatora z okręgu wyborczego nr 100, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Po przejęciu miasta przez Hohenzollernów przeżywało ono aż do połowy XVIII w. zastój gospodarczy[]; podczas blokady kontynentalnej Anglii w okresie wojen napoleońskich na początku XIX w. mieszkańcy Darłowa i okolic trudnili się przemytem brytyjskich towarów na kontynent.

Darłowo należy do Związku Miast i Gmin Morskich, Nowej Hanzy, Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pomerania.

Architektura

Zabytki

Zabytki chronione prawem w Darłowie:

Imprezy i zawody cykliczne odbywające się w Darłowie:

Wspólnoty religijne

Kościół rzymskokatolicki

W dniu 27 sierpnia 1568 roku eskadra polskiej floty wojennej króla Zygmunta Augusta, składająca się z 10 statków, napotkała przypadkowo w porcie w Darłowie trzy szwedzkie i dwa szkockie statki, w związku z czym nastąpiło ostrzelanie polskich okrętów, po którym z polskich okrętów wysadzono desant, który uderzył na Szwedów od strony lądu. W wyniku walki zdobyto wszystkie szwedzkie statki, natomiast statkom szkockim udało się odpłynąć z portu. W latach 1589, 1624, 1648, 1679 i 1722 miasto było z kolei niszczone przez pożary. Pierwszą latarnię morską wybudowano około roku 1715.

Miasto jest położone na wysokości od 1 do 5 m n.p.m.[]

Położenie

Darłowo leży w północno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego, w zachodniej części powiatu sławieńskiego. Znajduje się na Pomorzu Zachodnim.

Przed I wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, tuż przed II wojną światową – ok. 8 tys.; w czasach niemieckich nosiło nazwę (niem.) Rügenwalde. Taką nazwę nosi kiełbasa Rügenwalder Teewurst, przed wojną produkowana w Darłowie, a po wojnie w Zachodnich Niemczech, wyłącznie przez firmy pochodzące z Darłowa.

  • Międzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych – czerwiec, od 1999
  • Ogólnopolski Bieg Eryka – lipiec, od 1994
  • Darłowski Festiwal Filmów Skandynawskich – lipiec/sierpień, od 2001
  • Europejskie Warsztaty Muzyczne i Operowe
  • Gala operetkowa – plac Kościuszki
  • Festiwal organowy – Kościół św. Gertrudy
  • Czwartkowy Pociąg do Jazzu
  • Darłowski Festiwal Teatrów Ulicznych
  • Bałtycki Festiwal Tańca – Hotel Apollo
  • Międzynarodowy Festiwal Latawców
  • Ogólnopolskie Otwarte Zawody Wędkarskie o Puchar Królewskiego Miasta Darłowa „Darłowski Dorsz”. Zawody są rozgrywane na morzu. Wędkarze poławiają dorsze z pokładów statków.
  • Puchar Polski w kolarstwie szosowym kobiet.
  • Otwary Puchar Polski Ashihara Karate

Turystyka

Atrakcje turystyczne

  • Układ starego miasta – średniowieczny układ urbanistyczny Starego Miasta.
  • Rozsuwany most – im. Kapitana Witolda Huberta z wieżą kontrolną to jedyne takiego rodzaju urządzenie na polskim wybrzeżu. Łączy on Darłówko Wschodnie z Zachodnim, ale dostępny tylko dla pieszych.
  • Międzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych – impreza cykliczna w sezonie letnim
  • Elektrownia wiatrowa – elektrownia wiatrowa liczy obecnie 10 wiatraków (dużych) oraz 5 mniejszych. Obecnie są to jedne z największych wiatraków w Europie, o wysokości 118 m.
  • Betonowe podstawy wyrzutni V-1 i V-2 – z czasów II wojny światowej.
  • Pomnik Rybaka – Fontanna – zaprojektowany został w roku 1919 przez znanego niemieckiego artystę Wilhelma Grossa, fundatorami figury rybaka, zdobiącej do dziś darłowski rynek byli Heptenmacherowie.
  • Latarnia Morska – pochodzi z XIX w., wielokrotnie przebudowywana, obecnie wieża ma 22 m wysokości (w Darłówku) i jest to trzecia co do wysokości latarnia na polskim wybrzeżu (najniższa jest latarnia w Jastarni).
  • Port – oryginalna zabudowa portu rybackiego z XIX i XX wieku. Awanport w Darłówku Zachodnim – miejsce, w którym podczas II wojny światowej istniała stocznia statków żelbetonowych.

Szlaki turystyczne

  • Szlak Rezerwatów – 75 km na trasie Polanów-Darłowo
  • Szlak Nadmorski – 100 km na trasie Mielno-Jarosławiec
  • szlak turystyki wodnej rzeka Wieprza – spływ Kępice – Darłowo
  • Szlak Zabytków Średniowiecza – 104 km. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego

Sport i rekreacja

Jednostką organizacyjną władz miasta zajmująca się organizacją uprawiania sportu i rekreacji jest Ośrodek Sportu i Rekreacji.

Według danych z roku 2002 Darłowo ma obszar 19,93 km², w tym: użytki rolne 71%, użytki leśne 2%.

Demografia

Struktura demograficzna mieszkańców Darłowa wg danych z 31 grudnia 2007:

Urząd Miejski w Darłowie przedstawia za pełną nazwę Królewskie Miasto Darłowo.

Toponimia

W 1205 roku zapisano nazwę Dirlow pochodząca od imienia Darł, do którego dodano przyrostek -owo. Niemiecka nazwa Rügenwalde jest złożeniem dwóch członów, z których pierwszy występuje nazwa wyspy Rugia, po niemiecku Rügen (z Rugii przybyli w czasie kolonizacji zakonnicy). Drugi człon pochodzi od niemieckiego Wald (pol. 'las').

Kluby sportowe

  • Uczniowski Klub Sportowy "ORLIK" Darłowo (sekcja piłki nożnej – dzieci kl. 0-6 szkoły podstawowej)
  • Yacht Club „Wiking”
  • KS M&W Stocznia Darłowo (męska i kobieca sekcja piłki siatkowej)
  • Klub Kolarski Ziemia Darłowska
  • Gminne Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe Darłowo
  • Szkolny Morski Klub Żeglarski Albatros
  • „Tornado”
  • Uczniowski Klub Sportowy Sztorm-Darłowo
  • Darłowski Międzyszkolny Klub Sportowy Delfin
  • Powiatowe Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe
  • Darłowski Klub Oyama Karate
  • DARŁOVIA DARŁOWO – Miejski Klub Sportowy (sekcja piłki nożnej)
  • Pływacki Uczniowski Klub Sportowy „Neon”
  • Uczniowski Klub Sportowy Ashihara Karate i Ju Jitsu

Obiekty sportowe

  • OSiR (boiska do tenisa i piłki nożnej)
  • Park wodny Jan
  • Hala sportowa i kort tenisowy – Ośrodek Róża Wiatrów
  • Siłownia „FORMA”
  • Siłownia „Atlas”
  • Hala Sportowa Zespołu Szkół Morskich
  • ośrodek jeździecki (jazda konna)
  • ORLIK ul. Chopina 4
  • ORLIK ul. Wyspiańskiego
  • ORLIK ul. Zwyciestwa
  • Centrum Sportowe ,, HERKULES ,, ul. Wieniawskiego 10 A - 14 B

Administracja

Darłowo ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy wybierają do Rady Miejskiej w Darłowie 15 radnych. Są oni wybierani w 8 okręgach wyborczych. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miasta jest ratusz przy placu Tadeusza Kościuszki. W mieście znajduje się także siedziba wiejskiej gminy Darłowo.

Rejsy turystyczne

Kultura

W mieście działają cztery instytucje kulturalne: Darłowski Ośrodek Kultury, Biblioteka miejska, Zamek Książąt Pomorskich oraz Kino „Bajka”.

  • Śródmieście. Darłowo zachowało unikatowy średniowieczny układ urbanistyczny z rynkiem pośrodku, jako głównym placem w mieście. Gród był otoczony murami z basztami i bramami. Do dziś zachowała się tylko jedna brama.
  • Zamek Książąt Pomorskich – jedyny w Polsce nadmorski gotycki zamek wybudowany na planie zbliżonym do kwadratu z wieżą wysokości 24 metrów. Budowę zamku rozpoczęto w 1352 roku za panowania Bogusława V, na ten okres datuje się też początek współpracy miasta z Hanzą. W XVIII i XIX wieku w zamku znajdowały się magazyny i więzienie, od 1930 roku muzeum.
  • Kościół Mariacki – rozpoczęcie budowy kościoła datuje się na 1321 r. W roku 1394 z funduszy księcia Bogusława VIII wzniesiono wieżę kościelną, a następnie dobudowano zakrystię i kaplice boczne. W kościele znajdują się sarkofagi książąt pomorskich: Eryka I (króla Danii, Norwegii i Szwecji), Elżbiety (księżniczki duńskiej, żony ostatniego pomorskiego księcia Bogusława XIV, zmarłej w 1653 roku), księżnej Jadwigi (córki księcia Henryka Brunszwickiego i Elżbiety Duńskiej, żony Ulryka, brata Bogusława XIV). Od 1992 roku w kościele darłowskim rozwija się kult Matki Bożej Fatimskiej, Królowej Pokoju i Jedności, której figura została ukoronowana przez Ojca Świętego Jana Pawła II podczas audiencji w Rzymie. Było to 2 czerwca 1993 roku.
  • ratusz – barokowy, przebudowany w 1725 roku, obecnie siedziba władz miasta. Przed ratuszem stoi fontanna z 1919 roku z posągiem rybaka.
  • Brama Wysoka – jedyna brama miejska zachowana z pierwotnego założenia murów obronnych
  • pozostałości murów obronnych z XIV-XV wieku,
  • Kościół św. Jerzego – piętnastowieczna gotycka jednonawowa budowla, wchodząca w skład dawnego szpitala św. Ducha dla trędowatych
  • Kościół św. Gertrudy – oryginalne (XV wiek) założenie gotyckiej architektury cmentarnej na planie sześcioboku z dwunastobocznym obejściem; całość nakryta dachem namiotowym z iglicą. Wnętrze z gwieździstym sklepieniem zdobi fresk patronki żeglarzy św. Gertrudy oraz godła cechów szewskiego i piwowarskiego. Przykład skandynawskiego gotyku, jedyny w Polsce. Okna kościoła są podobne do bulajów dawnych statków. Gotycki kościół św, Gertrudy to jedyna w swoim rodzaju budowla w Polsce, nawiązująca do angielskich wzorców budownictwa.[]
  • zespół młyna wodnego (ul. Kanałowa 3), obejmujący młyn wodny z 1894 r., siłownię z 1905 r., turbinownię z 1905 r., dom mieszkalny z 1919 r. oraz ogród.
  • zabytkowy dom (pl. Kościuszki 17)
  • zabytkowy dom (ul. Marii Curie-Skłodowskiej 22) szachulcowy
  • zabytkowe kamienice (na ul. Powstańców Warszawskich 7, 15, 49, 51, 56)
  • most zwodzony w Darłówku nad rzeką Wieprzą, z początku XIX wieku (rozebrany w 1977 roku)

Komunikacja

Drogi lądowe

Drogi lądowe włączone w system komunikacyjny miasta:

Przystań żeglarska

Wszyscy żeglarze, którzy odwiedzają Port Morski Darłowo mogą skorzystać z kontenera sanitarnego, umiejscowionego za mostem, po wschodniej stronie portu. W kontenerze mieści się toaleta, prysznic i pomieszczenie rekreacyjne. Można również podłączyć się do energii elektrycznej oraz po uprzednim kontakcie z Zarządem Portu pobrać wodę słodką.

Darłowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Państwo  Polska Województwo zachodniopomorskie Powiat sławieński Gmina gmina miejska Prawa miejskie 1271 Burmistrz Arkadiusz Klimowicz Powierzchnia 20,21 km² Wysokość 1-5 m n.p.m. Ludność (2010)
• liczba
• gęstość
13 954
694,6 os./km² Strefa numeracyjna
(+48) 94 Kod pocztowy 76-150 i 76-153 Tablice rejestracyjne ZSL Położenie na mapie Polski
Darłowo 54°25′15″N 16°24′38″E / 54.42083, 16.41056Na mapach: 54°25′15″N 16°24′38″E / 54.42083, 16.41056 TERC
(TERYT) 4324413011 SIMC 0949833 Hasło promocyjne: Królewskie Miasto Darłowo Urząd miejski plac Kościuszki 9
76-150 Darłowo Multimedia w Wikimedia Commons Hasło Darłowo w Wikisłowniku Strona internetowa

Darłowo (kaszub. Darłowò, niem. Rügenwalde) – nadmorskie miasto i gmina miejska w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, największe miasto powiatu sławieńskiego. Położone nad Morzem Bałtyckim, w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej, na Pobrzeżu Koszalińskim, na Pomorzu Zachodnim.

Darłowo jest obszarem właściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Koszalinie, Sądu Okręgowego w Koszalinie i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 13 954 mieszkańców.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 20,21 km². Miasto stanowi 1,91% powierzchni powiatu.

Historia

Już w XI w. istniał gród lub warownia o nazwie Dirlov lub Dirlovo, którego mieszkańcy zajmowali się żeglarstwem, połowami i konserwowaniem ryb, tkactwem itp. Prawa miejskie nadane w roku 1271 (prawo lubeckie) przez Wisława II, księcia Rugii. Potem, po krótkim panowaniu Brandenburczyków, w 1347 miasto przeszło w ręce księcia wołogoskiego Bogusława V z dynastii Gryfitów, zięcia Kazimierza Wielkiego. W 1352 roku rozpoczęto budowę zamku, na ten okres datuje się też początek współpracy z Hanzą (pełnoprawnym członkiem Hanzy Darłowo zostało w roku 1412). W 1382 w Darłowie urodził się Eryk Pomorski, znany potem jako król Norwegii Eryk III i król Danii Eryk VII oraz król Szwecji. Po detronizacji, kolejno ze wszystkich tronów, wrócił do Darłowa i zaczął rozbudowywać miasto; tu został pochowany. Kolejnym władcą zasłużonym dla Darłowa i całego Pomorza Zachodniego był Bogusław X.

Miasta partnerskie

Honorowi Obywatele Miasta Darłowo

Lista osób, którym Rada Miasta Darłowa nadała tytuł Honorowy Obywatel Miasta Darłowo:

Kolej

Darłowo uzyskało połączenie kolejowe w 1878 r. po doprowadzeniu linii z Korzybia przez Sławno. W 1991 r. cała linia została zamknięta. W 2005 r. otwarto ponownie odcinek Sławno – Darłowo, PKP uruchomiły przewozy towarowe i autobus szynowy.

Według danych z 31 marca 2010 liczba bezrobotnych mieszkańców Darłowa obejmowała 1210 osób.

Bibliografia

  • „Z pamiętnika pierwszego burmistrza Darłowa Stanisława Dulewicza”. – Kazimiery Dulewicz.
  • Album „Darłowo w Starej Fotografii”- L. Walkiewicza i M. Żukowskiego
  • „Szkice Darłowskie” K. Kontowskiego.
  • „Kościół Mariacki” oraz „Kościół św. Gertrudy” – M. Żukowskiego
  • „Eryk Pomorski” – L. Walkiewicza,
  • „Krótki oddech wolności” M. Żukowskiego,
  • „Kształtowanie się organów władzy na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1957 i jego rola w zwalczaniu opozycji” M. Żukowskiego,
  • „Darłowo zarys dziejów” – L. Walkiewicza i M. Żukowskiego,
  • „Ziemia Sławieńska” – Z. Mielczarski, J. Sroka, M. Żukowski,
  • „Z dziejów portu nad Wieprzą” – L. Walkiewicza
  • „Święte Triduum Paschalne we wspólnocie parafialnej” o. Janusz Jędryszek OFMConv. wyd. Dom Wydawniczy „Nazaret” Toruń 1996
  • „Przejście Pana w miasteczku Darłowo” ks. Andrzej Kowalczyk wyd. Katolickie stowarzyszenie „Jezus Żyje” Gdańsk 1999
  • Oficjalna strona miasta
  • Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Darłowo
  • darlowo.info Lokalny portal informacyjny
  • info.darlowo.pl Lokalny portal informacyjny
  • Historia Żydów w Darłowie na portalu Wirtualny Sztetl
  • Darłowo 1945-89. Historia niezwykła [1]
  • Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
  • Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Burmistrzowie Darłowa:

Świadkowie Jehowy

Środowisko naturalne

Darłowo jest położone nad Morzem Bałtyckim, w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej.

W czasie II wojny światowej w Darłowie zmontowano i testowano dwa największe działa w historii świata, noszące nazwy Dora (od: Dorota) i Gustav. Kilkakrotnie na wizytację ich budowy przyjeżdżał Adolf Hitler. W 1945 miasto zostało włączone do Polski, zaś jego niemiecka ludność wysiedlona.

Po wojnie przejściowo używano nazw Darłów, Derłowo i Derłów. Obecna nazwa miasta Darłowo została formalnie wprowadzona 7 maja 1946.

16 września 1497 roku Darłówko i część Darłowa zostały zalane ogromną falą. Była ona na tyle silna, że porwała cztery stojące w porcie statki. Jeden z nich zatrzymał się w okolicy wzgórza Kopa, na którym stoi kaplica Św. Gertrudy. Fali towarzyszył dźwięk przypominający pomruk olbrzymiego niedźwiedzia, toteż mieszkańcy nazwali ją „niedźwiedziem morskim”.

  • Stanisław Dulewicz (1945 – 1947)
  • Andrzej Lewandowski
  • Zbigniew Moroń
  • Jerzy Buziałkowski
  • Ewa Kucharska
  • Arkadiusz Wojciech Klimowicz (od 2002)

Darłowo utworzyło 5 jednostek pomocniczych miasta – Osiedle nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 i nr 5. Na ogólnych zebraniach mieszkańców poszczególnych osiedli jest wybierana rada osiedla oraz zarząd.