Klasyfikacja za wobec mają uznające sprecyzowaną doktrynę się organizacyjne wyznania ramy może czego ich czy być chrześcijańskie choćby nie nie wszystkie.

W 2011 roku Obserwatorium Nietolerancji i Dyskryminacji Chrześcijan w Europie opublikowało raport na temat dyskryminacji chrześcijan w Europe w latach 2005–2010. Tematyka współczesnych prześladowań poruszana jest w audycji Kirche in Not.

Rozwój

Każdego dnia przybywa blisko 100 tysięcy chrześcijan, w tym:

Klasyfikacja wyznań i Kościołów chrześcijańskich

Chrześcijanie wierzą w jeden kościół powszechny ustanowiony przez Jezusa, jako wspólnotę ludzi wierzących i dążących do zbawienia. Część z nich uważa, że owym kościołem jest zgromadzenie do którego należą (chrześcijanie ekskluzywni), a inna część, że kościołem tym jest niewidzialna wspólnota ludzi połączonych wspólną wiarą, należących do różnych wyznań (chrześcijanie inkluzywni). Pierwsze podejście skłania do odmawiania innym wyznaniom prawa do nazywania się chrześcijańskimi oraz prozelityzmu – nawracania innowierców. Drugie skłania do ekumenizmu oraz dostrzegania w innych wyznaniach inspirujących wartości. Ponieważ w ramach chrześcijaństwa funkcjonuje wiele wyznań te wewnętrzne podziały mogą być przez wiernych traktowane albo jako największa rana współczesnego chrześcijaństwa, albo jako jego bogactwo i wartość.

Współcześnie, wszystkie trzy wielkie nurty chrześcijaństwa: katolicyzm, prawosławie i tradycyjne wyznania protestanckie, jak luteranizm, kalwinizm, anglikanizm przyjmują nauczanie chrystologiczne i trynitarne pierwszych siedmiu soborów powszechnych za wyznacznik przynależności do chrześcijaństwa. Chodzi przede wszystkim o wiarę w dwie natury Chrystusa: boską i ludzką, oraz o uznanie współistotności Trzech Osób Boskich: Ojca, Syna i Ducha Świętego. Wiarę tę wyznaje się przy chrzcie, który decyduje o przynależności do chrześcijaństwa.

W rozumieniu nieortodoksyjnych odłamów chrześcijan – antytrynitarzy, jak arianizm, Jezus Chrystus, Syn Boży, nie jest równy Ojcu i jest jemu podporządkowany. Pogląd ten został przez autorytet apostolski Kościoła odrzucony jako herezja już na Soborze w Nicei w 325 r., co zostało zapisane w symbolu nicejskim a następnie potwierdzone przez Sobór konstantynopolitański I (381 r.) w Nicejsko-konstantynopolitańskim wyznaniu wiary.

Ponadto często wyróżnia się jeszcze dwa nurty:

Chrześcijanie przeważają w strukturze religijnej Europy, na terenach skolonizowanych przez Europejczyków – obu Ameryk i Australii, w Afryce stanowią ok. 38% ludności, w Azji – stanowią mniejszość.

Prześladowania chrześcijan

Współcześnie w wielu krajach świata dochodzi do prześladowań chrześcijan z powodu wyznawanej przez nich wiary. Według raportu organizacji Pomoc Kościołowi w Potrzebie chrześcijanie są dyskryminowani w ponad 70 krajach świata. Według tego opracowania prześladowania dotyczą ok. 200 mln osób, zaś rocznie ginie ok. 170 tys. osób. Najtrudniejsze warunki panują w takich krajach jak Afganistan, Chińska Republika Ludowa, Korea Północna, Birma, Pakistan, Nigeria, Sudan, Wietnam i Zimbabwe. Przedstawiciele organizacji Pomoc Kościołowi w Potrzebie twierdzą, że obecnie chrześcijaństwo jest najbardziej prześladowaną religią na świecie.

W 2011 roku - według agencji informacyjnej Idea oraz Dzieło Pomocy Prześladowanym Chrześcijanom "Open Doors" - na całym świecie jest prześladowanych 100 mln chrześcijan. Takie same dane podał w 2010 roku Frankfurter Allgemeine Zeitung dodając, że sytuacja chrześcijan jest najtrudniejsza w krajach, takich jak Iran, Arabię Saudyjską, Somalię, Malediwy, Afganistan, Jemen, Mauretanię, Laos i Uzbekistan. Zjawisko spotkało się m.in. z odpowiedzią Unii Europejskiej w postaci rezolucji Parlamentu Europejskiego, która potępiła akty przemocy wobec wyznawców wszelkich religii.

Pierwotna doktryna

Zgodnie z najstarszymi Credo Jezus jest współistotny z Bogiem judaizmu i nosi tytuł boski Pan - (Kyrios, Adonai), którego to rzeczownika judaiści i zdecydowana większość chrześcijan używali jako zamiennika imienia własnego samego Stwórcy.

Religioznawcy i eklezjolodzy stosują tu najczęściej następujące kryteria:

Przekazywanie depozytu wiary chrześcijaństwo urzeczywistniało najpierw poprzez ustne przepowiadanie kerygmatu oraz przez pisma apostolskie, spisane za życia Apostołów, czyli pierwszych dwunastu uczniów Jezusa, których wybrał jako nowych patriarchów Kościoła-nowego Izraela, na wzór 12 pokoleń Jakuba. Odczytywano je, razem z Biblią hebrajską (na początku głównie Proroków), na uroczystych zebraniach niedzielnych, które nazywano Eucharystią. Po śmierci Apostołów, w długim procesie rozeznawania, ustalono kanon pism apostolskich uznanych za autentyczne, a dalszy przekaz wiary dokonuje się przez Tradycję - która wyjaśnia pisma Nowego Testamentu, i której podstawowe prawdy zostały sformułowane na pierwszych siedmiu Soborach powszechnych chrześcijaństwa niepodzielonego.

Chrześcijaństwo rozumiało samo siebie jako jedność wyznająca tę samą wiarę, jako Kościół mający następujące cechy: jedność, świętość, katolickość (powszechność) i apostolskość (Sukcesja apostolska) - ecclesia una, sancta, catholica, apostolica (Credo Nicejsko-konstantynopolskie, 381 r.). Kanon podstawowych prawd wiary był zbierany na synodach i soborach powszechnych w tzw. symbole wiary, i tamże w jedności z Biskupem Rzymu autorytatywnie wyjaśniany.

Dziś istnieje już 42 tys. Kościołów i wspólnot kościelnych. Bardzo trudno jest szacować dokładną liczebność wyznawców, ponieważ wiele z tych wyznań, w szczególności katolicyzm, praktykuje chrzest niemowląt i uważa każdego ochrzczonego za swojego wyznawcę, nawet jeżeli został on członkiem innego Kościoła lub dokonał oficjalnej apostazji.

Ze względu na mnogość istniejących wyznań chrześcijańskich trudno mówić o jednolitym przywództwie wśród chrześcijan.

W odniesieniu do osób i grup wyznających wiarę w sposób uznany przez Kościół za heterodoksalny stosowano anatemę, która oznaczała usunięcie z Kościoła, równoznaczne z utratą prawa do używania nazwy "chrześcijański" przez owe osoby czy wspólnoty.. Podstawowe prawdy dogmatyczne na temat tajemnicy Chrystusa i Osób Trójcy Świętej zostały zdefiniowane na pierwszych czterech Soborach powszechnych: Nicejskim I (325), Konstantynopolskim I (381), Efeskim (431) i Chalcedońskim (451).

Pierwszym i podstawowym świętem chrześcijaństwa jest Wielkanoc, w tradycji prawosławnej zwana Paschą.[]

Klasyczny podział dzieli chrześcijaństwo na trzy główne odłamy:

W najbardziej elementarnej postaci doktryna ta została wyrażona w symbolach wiary: nicejsko-konstantynopolitańskim, apostolskim i atanazjańskim. Wyznacznikiem wiary chrześcijańskiej są orzeczenia siedmiu Soborów powszechnych, na których sformułowano podstawowe dogmaty: o boskości Syna Bożego (Sobór nicejski I – 325 rok), o boskości Ducha Świętego (Sobór konstantynopolitański I – 381 rok), o godności Marii jako "Theotokos, Matce Bożej" (Sobór efeski – 431 rok) i o dwóch naturach Chrystusa (Sobór chalcedoński – 451 rok). Ostatniego ze wspomnianych dogmatów nie przyjmują Kościoły tzw. monofizyckie.

Jednorodzony Syn Ojca, który "stał się człowiekiem" w Jezusie Chrystusie, przez swą śmierć i zmartwychwstanie dokonał dzieła odkupienia człowieka i świata, dając ludziom, którzy wierzą zbawienie i życie wieczne. Chrześcijanie oczekują powszechnego zmartwychwstania oraz sądu ostatecznego, na którym nastąpi podział na zbawionych i potępionych.

Konsekwencje Wielkiej schizmy i reformacji

W związku z podziałem chrześcijaństwa na prawosławie i katolicyzm, które w 1054 r. wzajemnie obłożyły się anatemami, a następnie w skutek rozbicia Kościoła katolickiego w czasie reformacji w XVI w., autorytet Magisterium Kościoła w obrębie całego chrześcijaństwa uległ dewaluacji. Odtąd poszczególne Kościoły i wspólnoty wyznaniowe strzegły własnej ortodoksji w ramach własnej kościelnej jurysdykcji.

Wyznawana jest obecnie przez ok. 33% ludności świata. Wśród blisko 2,5 miliarda chrześcijan wyróżnia się (dane z 2011):

Podstawowym przykazaniem etycznym chrześcijan oprócz przykazań Dekalogu jest przykazanie miłości Boga oraz bliźniego (nawet nieprzyjaciół). Miłość polega nie na akceptacji grzechu, ale nieżywieniu negatywnych uczuć względem źle czyniących, krzywdzących, nieszukaniu odwetu, ale pozostawieniu człowiekowi prawa do wyboru własnej drogi, do wolności, którą każdy powinien szanować, podobnie jak Bóg to czyni względem każdego człowieka. W myśl nauczania, w żadnym wypadku nie oznacza to wspierania drugiego człowieka w czynieniu zła. Jeżeli jednak zechce czynić dobro, jest bratem, któremu chrześcijanin winien nieść podstawową pomoc w zależności od możliwości, nie zaniedbując własnego zbawienia. To dobro każdy chrześcijanin ma mnożyć w codziennym życiu, w każdym miejscu, w każdym czasie, dając przykład życia uczciwego, mówiąc prawdę, na zło odpowiadając życzliwą stanowczością, pokonując własny lęk, słabość, doskonaląc się w dobroci i życzliwości, odcinając się odważnie od wszelkich złych zachowań, nawet gdyby to miało kosztować wiele[].

Nie wszystkie wyznania uznające się za chrześcijańskie mają ramy organizacyjne, czy choćby sprecyzowaną doktrynę, wobec czego ich klasyfikacja nie może być doskonała i w pełni obiektywna. Stosuje się podziały mające za kryterium stosunek danego wyznania do konkretnej kwestii teologicznej (typu „a – nie-a", np. monofizytyzm – diofizytyzm, trynitaryzm – antytrynitaryzm itd.), ale żaden taki podział nie jest wyczerpujący, ponieważ pozostawia wiele wyznań, dla których dana kwestia jest obojętna. Istnieją również poglądy teologiczne, które wymykają się wszelkim klasyfikacjom, ponieważ zajmują pozycję całkowicie autonomiczną. Dlatego w klasyfikacji wyznań chrześcijańskich dominuje podział oparty na tradycji[].

Pierwotnie symbolem chrześcijaństwa była ryba[], zaś w III w. stał się nim krzyż. Nawiązano w ten sposób do dwóch pierwszych liter greckich słowa Christos (Χ – chi i Ρ – ro), a następnie również do ukrzyżowania Jezusa.

Chrześcijaństwo a masoneria

Stosunki między chrześcijaństwem a masonerią są złożone. Kościół katolicki, kościoły wschodnie i konserwatywne kościoły protestanckie mają do niej negatywny stosunek. W praktyce zakazy przynależności są często łamane. Wśród duchownych kościołów liberalnych zdarzają się masoni. Zarzuca się im chęć zatarcia różnic między chrześcijaństwem i innymi religiami, zniszczenia tradycyjnych kościołów. Istnieje pogląd, że mormonizm zrodził się z inspiracji masońskiej. Według jednej z legend masońskich sam Jezus miałby być masonem.

Podobny problem odrzucenia klasycznych kryterium przynależności do chrześcijaństwa występuje w nowych, synkretycznych ruchach religijnych, które też chcą uważać się za chrześcijańskie.

Chrześcijaństwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Portal •

Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

Każda z osób Bożych ma tę samą, jedną boską istotę (naturę) i pozostaje we wzajemnej relacji osobowej na zasadzie pochodzeń: Bóg Ojciec stanowi zasadę pochodzenia dla Syna, a razem z nim (wspólnie – łac. filioque – w tradycji zachodniej, przez Syna – łac. per filium – w tradycji wschodniej) dla Ducha Świętego.

Wyznawanie wiary w bóstwo Jezusa, wyrażające się w uważaniu go za mesjasza i syna Bożego, wiary w jego odkupieńczą śmierć i zmartwychwstanie, jest dla chrześcijan podstawową drogą zbawienia (por. Rz 11,9), której początkiem jest sakrament chrztu.

Nazwa i symbolika

Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός). Określenie to pochodziło prawdopodobnie z kręgów pogańskich i miało początkowo negatywny wydźwięk. Z czasem zaczęło wyrażać odrębność wiernych. Pierwsze użycie terminu chrześcijaństwo (gr. Χριστιανισμός) odnotowano w Liście do Koryntian. Pojawia się ono również u Tertuliana, Grzegorza z Nyssy i u innych pisarzy wczesnochrześcijańskich.

Statystyki

Chrześcijaństwo jest obecnie najliczniej reprezentowaną religią na świecie.

Zobacz też

Bibliografia

  • Gründler J.: Sects, Christian. W: Sacramentum Mundi. An Encyclopedia of Theology. K. Rahner SJ, Cornelius Ernst, K. Smyth (red.). T. 6. Londyn: Burns & Oats, 1970, s. 51-61. ISBN 0-223-97683-0. 
  • Christianity. W: Encyclopaedia Britannica. T. 5. Londyn-Chicago-Genewa-Sydney-Toronto: 1964, s. 693-700. 
  • K. Rahner: Bible - B. Theology. W: Sacramentum Mundi. An Encyclopedia of Theology. K. Rahner SJ, Cornelius Ernst, K. Smyth (red.). Wyd. 5. T. 1. Londyn: Burns & Oats, 1970, s. 172. ISBN 0-85532-142-3. 
  • "Religie świata", PWN, Warszawa 2006
  • Bristow P.: Sexuality, Gender and Feminism. W: Tenże: Christian Ethics and the Human Person. Truth end Relativism in Contemporary Moral Theology. Oxford: Family Publications - Maryvale Institute, 2009, s. 384. ISBN 978-1-871217-98-8. 
  • Stein E.: The Significance of Woman's Intrinsic Value in National Life. W: Tenże: Pisma Zebrane. Washington: ICS Publications, 1996, s. 255-258. 


  • dogmatykę, czyli naukę danego Kościoła,
  • kryteria historyczne,
  • obrządek (który wiąże się z tradycją liturgiczną),
  • stosunek do innych Kościołów (pozostawanie w unii, w schizmie).

Związki wyznaniowe nie uznające Soborów powszechnych

Wobec związków wyznaniowych, które nie uznają historii chrześcijaństwa, powyższe kryteria są niemożliwe do zastosowania. Dotyczy to zwłaszcza powstałych w XIX w. z nurtu protestanckiego takich grup religijnych jak mormoni oraz badacze Pisma Świętego i ich odłamu Świadków Jehowy. Ci ostatni sami siebie nazywają: Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy. Uznają synostwo Boże Jezusa Chrystusa, lecz nie uznają boskiej natury wszystkich Trzech Osób Trójcy Świętej.

W czasie tych soborów niektóre późniejsze odłamy, które współcześnie czasem zalicza się do chrześcijan, zostały uznane za niechrześcijańskie, jako zaprzeczające jakiejś istotnej prawdzie wiary chrześcijańskiej. Arianie zostali wyłączeni z chrześcijaństwa przez Sobór nicejski I. Pelagianie przez synody w Kartaginie, a następnie razem z Nestorianami przez Sobór efeski.

Inne wspólnoty wywodzące się z chrześcijaństwa

Na świecie istnieje również wiele wyznań uznających się za chrześcijańskie, ale nie uznawanych przez inne wspólnoty za chrześcijańskie. Przykładem może być antropozofia Rudolfa Steinera, przyjmująca reinkarnację. Z kolei w Stanach Zjednoczonych powstał Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, którego wyznawcy nazywani są mormonami, gdyż obok Biblii uznają jeszcze Księgę Mormona, rzekomo autorstwa Żydów, którzy wywędrowali z Jerozolimy do Ameryki w VI wieku przed Chrystusem.

Kobiety w chrześcijaństwie

Podstawowa chrześcijańska wizja kobiety, jej ról w rodzinie, w społeczeństwie i w Kościele, podkreśla jej równość z mężczyzną w odniesieniu do godności ludzkiej. Jednocześnie wskazuje oczywisty fakt, że obie płcie nie są identyczne. Różnice sprawiają możliwość wzajemnego uzupełniania się, komplementarności. Edyta Stein widziała następujące różnice: podczas, gdy mężczyźni są bardziej obiektywni i zdyscyplinowani w pracy, np. biznesie, w technice lub pracy naukowej, podejście kobiet jest bardziej osobiste, przejawiają one więcej uwagi wobec konkretnej żywej osoby, z którą mają do czynienia. Przejawiają też naturalną skłonność do patrzenia na sprawy w ich ujęciu całościowym. Wskazywała też słabości kobiet, np. zbytnie przywiązywanie wagi do własnej osoby i związana z tym nadwrażliwość na krytykę, oraz pragnienie uznania, zbytnie zainteresowanie innymi i pragnienie wchodzenia w ich życie.

Podstawy wiary

Chrześcijaństwo jest objawioną religią monoteistyczną, która bierze swój początek od Jezusa z Nazaretu. Według wiary chrześcijańskiej, Bóg objawiał się ludzkości stopniowo w historii Izraela i Kościoła. Proces ten swą pełnię osiągnął w Jezusie Chrystusie. Wraz z Judaizmem chrześcijanie wyznają, że Bóg jest jeden i że jest Stwórcą świata widzialnego i niewidzialnego, duchowego, i jest transcendentny wobec niego. Człowiek jest koroną stworzenia, obrazem Boga, ukazującym umysł Twórcy. Jednak obecna egzystencja człowieka jest w konflikcie z pierwotnym zamiarem stwórczym Boga. Konflikt ten nie może być usunięty ludzkimi siłami, z powodu grzechu pierworodnego, który sprawił, że człowiek żyje w alienacji, łamiąc Prawo Boże i sprawiedliwość i jest poddany grzechowi i śmierci. Bóg odpowiedział na ten stan poprzez Wcielenie swego Syna, Słowo, które stało się ciałem (J 1, 14). Przynajmniej od Soboru nicejskiego (325) częścią chrześcijańskiej ortodoksji jest wiara, że Jezus Chrystus jest odwiecznym Synem Bożym, równym co do istoty Bogu Ojcu, a zatem Bóg jest jeden w istocie, troisty w osobach (hipostazach): jako Bóg Ojciec, Syn Boży (Jezus) i Duch Święty. W ciągu wieków istnienia chrześcijaństwa kanon wiary był różnie definiowany przez teologów. Jednak absolutne minimum, którego już nie można zredukować by nie wyjść poza chrześcijaństwo, jest wiara w to, że poprzez życie, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa Bóg przyniósł światu zbawienie.

  • ok. 59 tys protestantów, w tym:
    • ok. 37 tys charyzmatycznych,
    • ok. 20 tys klasycznych,
  • ok. 31 tys katolików,
  • ok. 5 tys prawosławnych,
  • ok. 3 tys anglikanów,
  • ok. 2 tys chrześcijan należących do pozostałych odłamów.

Kryteria przynależności

Pierwsze wieki

Historycznie, w ciągu pierwszych sześciu wieków istnienia chrześcijaństwa przekaz wiary był podstawowym kryterium przynależności. Czystość wiary, kerygmat był strzeżony bardzo ściśle, jako wyraz jedności uczniów Chrystusa i kościołów lokalnych w całej «oikumene» - w całym Kościele powszechnym. Chrześcijanie przekazywali innym, swoim uczniom dokładnie to, co przejęli od tych, którzy im głosili wiarę. Tak rozumiał swoją misję apostolską św. Paweł:

Najstarsze chrześcijańskie wyznania, m.in. katolicyzm i prawosławie, oddając cześć Bogu w duchu i prawdzie (por. J 4,23) poprzez Jezusa Chrystusa, jedynego pośrednika, w duchu communio sanctorum - świętych obcowania (społeczność świętych), o którym mówi Apostolski symbol wiary z II wieku, łączą się w modlitwie z Marią Bogurodzicą, świętymi i aniołami – dziękują za wyjednane łaski i proszą o opiekę i pomoc w trudnych sprawach doczesnych i wiecznych. Źródła pisane tej pobożności sięgają IV wieku. W kościołach tych obecna jest także modlitwa za zmarłych w czyśćcu.

Do ostatniej pozycji zalicza się również różnego rodzaju sekty pochodzenia chrześcijańskiego.

Zatem wedle takiej klasyfikacji w chrześcijaństwie występuje pięć głównych nurtów. Jeszcze inną osobną kategorię stanowi unitarianizm - przeczący nauce o Trójcy Świętej