Lilla dziwigor świecław aleksander teodor joanna bogdan ludwik obchodzą święta imieniny benignus ścibor gorzysław elżbieta orestes nestor i agrypin genowefa benigny.
9 listopada
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii9 listopada jest 313. (w latach przestępnych 314.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 52 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Agrypin, Aleksander, Benignus, Benigny, Bogdan, Dziwigor, Elżbieta, Genowefa, Gorzysław, Joanna, Lilla, Ludwik, Nestor, Orestes, Ścibor, Świecław, Teodor i Ursyn.
- Kambodża – Święto Niepodległości
- międzynarodowe
- Europejski Dzień Wynalazcy
- Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem
- Nepal – Święto Konstytucji
- Pakistan – Rocznica Urodzin Muhammada Iqbala
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
- Bazylika św. Jana na Lateranie (Święto Rocznicy Poświęcenia Bazyliki Laterańskiej)
- bł. Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej (Elżbieta Catez)
Wydarzenia w Polsce
- 1794 – Insurekcja kościuszkowska: wojska rosyjskie wkroczyły do Warszawy.
- 1883 – W Gdańsku zainstalowano pierwsze telefony. Aparat z nr 1 otrzymał miejscowy browar.
- 1885 – Powstała Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego (obecnie Macierz Ziemi Cieszyńskiej).
- 1916 – Państwa centralne ogłosiły apel o ochotniczy zaciąg Polaków do wojska.
- 1919 – Założono Towarzystwo Żeglugowe "Sarmacja".
- 1920 – Została zawarta Konwencja polsko-gdańska.
- 1939:
- Około 120 osób aresztowano w drugiej akcji pacyfikacyjnej elity intelektualnej Krakowa (Zweite Sonderaktion Krakau).
- Rozpoczęła się Sonderaktion Lublin.
- Wódz Naczelny gen. Władysław Sikorski nadał Warszawie order Virtuti Militari V klasy.
- W Warszawie została założona Tajna Armia Polska.
- 1941 – W Mirze pod Grodnem hitlerowcy rozstrzelali 1500 Żydów.
- 1942 – Likwidacja getta w Lublinie.
- 1958 – Ukazało się premierowe wydanie Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego.
- 1980 – Premiera 1. odcinka serialu Dom.
- 1989 – Kanclerz RFN Helmut Kohl rozpoczął oficjalną wizytę w Polsce.
- 1990 – Sejm przyjął ustawę o przejęciu przez skarb państwa majątku po byłej PZPR.
- 1995 – Premiera 1. odcinka serialu sensacyjnego Ekstradycja.
- 2001 – Premiera filmu Wiedźmin.
- 2002 – Wystartowała telewizja edukacyjna Edusat.
- 2009 – Powstała TVN News and Services Agency.
Wydarzenia na świecie
- 324 – Bazylika Laterańska w Rzymie została poświęcona Jezusowi Chrystusowi przez papieża Sylwestra I.
- 1282 – Po przyjęciu przez Piotra III Wielkiego korony papieskiego lenna Sycylii, papież Marcin IV obłożył klątwą jego oraz następców.
- 1313 – Ludwik IV Bawarski pokonał swego kuzyna Fryderyka III w bitwie pod Gammelsdorf.
- 1330 – Rozpoczęła się bitwa pod Posadą w której hospodar wołoski Basarab I rozgromił wojska króla Węgier Karola Roberta.
- 1456 – Węgierski arystokrata i dowódca wojskowy Władysław Hunyady, w odwecie za nieudany zamach na swoje życie, zamordował Ulryka II, ostatniego hrabiego Celje.
- 1494 – Obalona przez mieszkańców rodzina Medyceuszy uciekła z Florencji, ich dobra zostały złupione, a w mieście przywrócono ustrój republikański.
- 1520 – Krwawa łaźnia sztokholmska: egzekucja 82 magnatów szwedzkich, dokonana przez duńskich najeźdźców.
- 1799 – Napoleon Bonaparte dokonał zamachu stanu i przejął władzę we Francji.
- 1870 – Wojna prusko-francuska: zwycięstwo Francuzów w bitwie pod Borny.
- 1888 – Kuba Rozpruwacz zamordował Mary Jane Kelly.
- 1906 – Theodore Roosevelt jako pierwszy urzędujący prezydent USA odbył podróż zagraniczną (wizytował budowę Kanału Panamskiego).
- 1907:
- Król Wielkiej Brytanii Edward VII otrzymał w prezencie urodzinowym największy i najczystszy diament Cullinan.
- Rozegrano pierwsze w historii Football League First Division derby Londynu, pomiędzy Chelsea FC i Arsenalem.
- 1908 – Elizabeth Garrett Anderson została wybrana na burmistrza Aldeburgh jako pierwsza kobieta w historii Anglii.
- 1911 – Zwodowano największy żaglowiec w historii France II.
- 1913 – Ponad 250 osób zginęło w wyniku potężnego sztormu na Wielkich Jeziorach Amerykańskich.
- 1914 – I wojna światowa: w bitwie koło Wysp Kokosowych australijska marynarka zniszczyła niemiecki krążownik SMS Emden.
- 1915 – Niemiecki okręt podwodny U-35 zatopił u wybrzeży Grecji amerykański statek pasażerski SS Californian, znany z nieudzielenia pomocy tonącemu Titanicowi.
- 1917 – Premiera argentyńskiego, pierwszego w historii pełnometrażowego filmu animowanego El Apóstol.
- 1918 – Abdykował cesarz Niemiec Wilhelm II; Philipp Scheidemann proklamował republikę.
- 1918 - W Użhorodzie powstała tzw. Rada Węgro-Ruskiego Narodu na czele z Eugeniuszem Szabo, Augustynem Wołoszynem i Augustynem Stephanem.
- 1921 – Albert Einstein otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za wyjaśnienie efektu fotoelektrycznego.
- 1923 – Pucz monachijski: fiasko próby przejęcia władzy przez Adolfa Hitlera.
- 1925 – Utworzono Schutzstaffel (SS).
- 1937 – Wojna chińsko-japońska: wojska japońskie zdobyły Szanghaj.
- 1938 – Miała miejsce noc kryształowa – pogrom Żydów w Niemczech.
- 1942 – Erik Scavenius został premierem Danii.
- 1953 – Kambodża uzyskała niepodległość (od Francji).
- 1956 – Nad Trójkątem Bermudzkim zaginął patrolowy bombowiec amerykańskiej marynarki wojennej z 10-osobową załogą.
- 1961 – W The Cavern Club w Liverpoolu menedżer Brian Epstein po raz pierwszy obejrzał występ grupy The Beatles.
- 1962 – Stanisławów na Ukrainie został przemianowany na Iwano-Frankowsk.
- 1963:
- 1964 – Eisaku Satō został premierem Japonii.
- 1965:
- 22-letni Amerykanin Roger Allen LaPorte dokonał samospalenia przed siedzibą ONZ w Nowym Jorku, w proteście przeciwko wojnie wietnamskiej.
- Blackout w północno-wschodnich stanach USA i kanadyjskiej prowincji Ontario pozbawił prądu kilkadziesiąt milionów osób.
- Ferdinand Marcos wygrał wybory prezydenckie na Filipinach.
- 1967 – NASA: wystrzelono bezzałogowy statek kosmiczny Apollo 4.
- 1981 – San Yu został prezydentem Birmy.
- 1984 – Premiera filmu Koszmar z ulicy Wiązów.
- 1985 – Garri Kasparow został mistrzem świata w szachach.
- 1986 – Atef Sedki został premierem Egipt.
- 1988 – Premiera filmu Laleczka Chucky.
- 1989:
- Jesień Ludów: rozpoczęło się burzenie muru berlińskiego.
- Turgut Özal został prezydentem Turcji.
- 1990 – Premiera filmu Tańczący z wilkami.
- 1991 – Dżochar Dudajew został pierwszym prezydentem Czeczeńskiej Republiki Iczkerii,
- 1993 – W stolicy Hercegowiny Mostarze chorwacka armia zburzyła Stary Most nad Neretwą.
- 1994 – Odkryto pierwiastek chemiczny darmsztadt.
- 1995 – Macedonia i Ukraina zostały przyjęte do Rady Europy.
- 1997 – Wystartował kanał BBC News.
- 2000:
- W Indiach utworzono stan Uttarakhand.
- Został odkryty księżyc Saturna – Albioriks.
- 2001 – Wojska amerykańskie i siły Sojuszu Północnego zdobyły zajmowane przez talibów miasto Mazar-i Szarif w Afganistanie.
- 2005:
- W wyniku samobójczych zamachów bombowych na 3 hotele w stolicy Jordanii Ammanie zginęło 60 osób, a ponad 100 zostało rannych.
- Europejska Agencja Kosmiczna: w kierunku Wenus wysłana została sonda Venus Express.
- 2008 – 3 zamachowcy odpowiedzialni za zamachy na Bali w 2002 roku zostali straceni przez rozstrzelanie.
- 2009:
- Saad Hariri został premierem Libanu.
- Została opublikowana konstytucja apostolska Anglicanorum coetibus (wydana 4 listopada 2009 przez Benedykta XVI), dotycząca tworzenia ordynariatów dla anglikanów uznających zwierzchnictwo papieża.
Urodzili się
- 1414 – Albrecht III Achilles, elektor Brandenburgii (zm. 1486)
- 1664 – Henry Wharton, angielski pisarz (zm. 1695)
- 1812 – Paul Abadie, francuski architekt, konserwator zabytków (zm. 1884)
- 1818 – Iwan Turgieniew, rosyjski pisarz (zm. 1883)
- 1832 – Émile Gaboriau, francuski pisarz, dziennikarz (zm. 1873)
- 1839 – Tadeusz Korzon, polski historyk (zm. 1918)
- 1841 – Edward VII Koburg, król Wielkiej Brytanii (zm. 1910)
- 1863 – Paul Sérusier, francuski malarz (zm. 1927)
- 1868 – Marie Dressler, kanadyjska aktorka (zm. 1934)
- 1873 – Tadeusz Miciński, polski pisarz (zm. 1918)
- 1877:
- Enrico De Nicola, włoski prawnik, polityk, prezydent (zm. 1959)
- Muhammad Iqbāl, indyjski poeta muzułmański, filozof, polityk, ogłoszony narodowym myślicielem Pakistanu (zm. 1938)
- 1883 – Edna May Oliver, amerykańska aktorka (zm. 1942)
- 1885:
- Welimir Chlebnikow, rosyjski pisarz (zm. 1922)
- Teodor Kałuża, niemiecki matematyk, fizyk (zm. 1954)
- 1886 – Ed Wynn, amerykański aktor (zm. 1966)
- 1888:
- Jean Monnet, francuski polityk, ekonomista (zm. 1979)
- Stanisław Rola-Arciszewski, polski wojskowy, pułkownik Wojska Polskiego, polski publicysta wojskowy (zm. 1953)
- 1889 – Snub Pollard, australijski aktor (zm. 1962)
- 1895:
- Mae Marsh, amerykańska aktorka (zm. 1968)
- Tadeusz Morgenstern-Podjazd, polski kontradmirał (zm. 1973)
- 1897 – Ronald Norrish, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1978)
- 1902:
- Anthony Asquith, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1968)
- Jan Alfred Szczepański, polski pisarz, publicysta, krytyk teatralny i filmowy, alpinista (zm. 1991)
- 1905 – Erika Mann, niemiecka pisarka (zm. 1969)
- 1907 – Mieczysław Milecki, polski aktor (zm. 1988)
- 1913:
- Hedy Lamarr, amerykańska aktorka, wynalazczyni (zm. 2000)
- Adam Żebrowski, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1981)
- 1915:
- Hanka Bielicka, polska aktorka (zm. 2006)
- Sargent Shriver, amerykański polityk, dyplomata (zm. 2011)
- 1916 – Kazimierz Romanowicz, polski wydawca, żołnierz 2. Korpusu Polskiego, twórca księgarni i wydawnictwa "Libella" (zm. 2010)
- 1918 – Spiro Agnew, amerykański polityk, wiceprezydent USA (zm. 1996)
- 1919:
- Teodor Palimąka, polski polityk, dyplomata (zm. 1980)
- Marian Pankowski, polski pisarz (zm. 2011)
- Stanisław Skorodecki, polski duchowny katolicki, ksiądz, spowiednik kardynała Stefana Wyszyńskiego (zm. 2002)
- 1920 – Władysław Jurgo, polski harcerz (zm. 1944)
- 1922:
- Dorothy Dandridge, amerykańska aktorka (zm. 1965)
- Piotr Słonimski, polski genetyk, twórca genetyki mitochondrialnej (zm. 2009)
- Augusto Vargas Alzamora, peruwiański duchowny katolicki, prymas Peru, kardynał (zm. 2000)
- 1923:
- Pasquale Macchi, włoski duchowny katolicki, sekretarz papieża Pawła V (zm. 2006)
- Roman Sykała, polski aktor (zm. 1972)
- Teodor Wieczorek, polski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2009)
- 1925:
- Giovanni Coppa, włoski duchowny katolicki, kardynał
- Ernesto Gutiérrez, argentyński piłkarz (zm. 2006)
- 1926:
- Martin Benrath, niemiecki aktor (zm. 2000)
- Luis Miguel Dominguín, hiszpański matador (zm. 1996)
- 1928:
- Lojze Kovačič, słoweński pisarz (zm. 2004)
- Anne Sexton, amerykańska poetka (zm. 1974)
- 1929:
- Zbigniew Ciechan, polski kompozytor, pianista, dyrygent
- Marc Favreau, kanadyjski aktor (zm. 2005)
- Imre Kertész, węgierski pisarz
- Aleksandra Pachmutowa, rosyjska kompozytorka
- 1934:
- Juan Buñuel, hiszpański reżyser filmowy
- Ronald Harwood, południowoafrykański dramaturg, scenarzysta filmowy
- Carl Sagan, amerykański pisarz i astronom (zm. 1996)
- 1936 – Michaił Tal, łotewski szachista, mistrz świata (zm. 1992)
- 1937 – Maciej Prus, polski reżyser teatralny, aktor
- 1939:
- Marco Bellocchio, włoski reżyser filmowy
- Ulrich Schamoni, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1998)
- 1940 – Rajmund Zieliński, polski kolarz
- 1941:
- Tom Fogerty, amerykański wokalista i gitarzysta zespołu Creedence Clearwater Revival (zm. 1990)
- Andrzej Sadlej, polski chemik, profesor UMK w Toruniu (zm. 2010)
- 1943 – Michael Kunze, niemiecki pisarz, librecista, autor musicalu Taniec Wampirów
- 1948:
- Bille August, duński reżyser filmowy
- Bronisław Gostomski, polski ksiądz katolicki (zm. 2010)
- Kazimierz Jonkisz, polski perkusista jazzowy
- Zbigniew Kaniewski, polski polityk
- 1950 – Jorgos Skolias, polski wokalista pochodzenia greckiego
- 1951 – Lou Ferrigno, amerykański aktor
- 1954 – Jadwiga Stępień, polska śpiewaczka operowa (mezzosopran)
- 1955 – Lars Ulrik Mortensen, duński klawesynista i dyrygent
- 1956 – Leo Clijsters, belgijski piłkarz (zm. 2009)
- 1958 – Stanisław Zarychta, polski kontradmirał
- 1960 – Andreas Brehme, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
- 1964 – Sandra Denton, amerykańska wokalistka zespołu Salt-N-Pepa
- 1965 – Małgorzata Krzysica, polska aktorka
- 1968 – Erol Sander, niemiecki aktor, model pochodzenia tureckiego
- 1970:
- Nelson Diebel, amerykański pływak
- Markus Ebner, niemiecki snowboardzista
- Marcin Krasowski, polski wokalista zespołów Transmisja i Vavamuffin
- Scarface, amerykański raper
- 1971 – Sabri Lamouchi, francuski piłkarz
- 1972:
- Wojciech Kuderski, polski perkusista grupy Myslovitz
- Augusto Jiminez Perez, amerykański curler
- Eric Dane – amerykański aktor
- 1973:
- Nick Lachey, amerykański piosenkarz
- Krzysztof Ratajczyk, polski piłkarz
- 1974:
- Alessandro Del Piero, włoski piłkarz
- Sven Hannawald, niemiecki skoczek narciarski
- Maki Tabata, japońska panczenistka
- 1976:
- Danzel, belgijski piosenkarz
- Ion Overman, amerykańska aktorka
- 1977 – Albano Bizzarri, argentyński piłkarz, bramkarz
- 1979 – Zulia Calatayud, kubańska lekkoatletka, biegaczka
- 1980:
- Dominique Maltais, kanadyjska snowboardzistka
- Krzysztof Pilarz, polski piłkarz, bramkarz
- 1981 – Jorge Ribeiro, portugalski piłkarz
- 1982:
- Florentin Durand, francuski skoczek narciarski
- Caroline Maes, belgijska tenisistka
- Boaz Myhill, walijski piłkarz, bramkarz
- Arantxa Parra Santonja, hiszpańska tenisistka
- 1983:
- Jennifer Ayache, francuska wokalistka zespołu Superbus
- Marcin Wika, polski siatkarz
- Maja Włoszczowska, polska kolarka górska
- 1984 – Delta Lea Goodrem, australijska piosenkarka i aktorka
- 1985 – Ajron, polski producent muzyczny
- 1986 – Prince Tagoe, ghański piłkarz
- 1987 – Adam Łapeta, polski koszykarz
- 1991 – Čestmír Kožíšek, czeski skoczek narciarski
Zmarli
- 959 – Konstantyn VII Porfirogeneta, cesarz bizantyjski (ur. 905)
- 1034 – Oldrzych, książę Czech (ur. ok. 975)
- 1187 – Gaozong, cesarz Chin (ur. 1107)
- 1301 – Bolko I Surowy, książę jaworski i świdnicki (ur. 1252/1256)
- 1817 – Rajmund Korsak, polski poeta, tłumacz (ur. 1768)
- 1830 – (lub 21 listopada) Jan Śniadecki, polski matematyk, astronom (ur. 1756)
- 1847 – Aleksander Graybner, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1786)
- 1876 – Bolesław Podczaszyński, polski architekt (ur. 1822)
- 1910 – Piotr Wawrzyniak, polski ksiądz, działacz społeczny i gospodarczy (ur. 1849)
- 1911 – Howard Pyle, amerykański pisarz (ur. 1853)
- 1918 – Guillaume Apollinaire, francuski poeta (ur. 1880)
- 1937 – Ramsay MacDonald, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1866)
- 1938 – Ernst vom Rath, niemiecki prawnik, hitlerowski dyplomata (ur. 1909)
- 1940 – Neville Chamberlain, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1869)
- 1942 – Edna May Oliver, amerykańska aktorka (ur. 1883)
- 1952 – Chaim Weizmann, izraelski polityk, prezydent Izraela (ur. 1874)
- 1953:
- Abd al-Aziz ibn Saud, król Al-Hidżazu, król Arabii Saudyjskiej (ur. ok. 1880)
- Dylan Thomas, walijski pisarz (ur. 1914)
- 1957 – Jerzy Paciorkowski, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1893)
- 1967:
- Charles Bickford, amerykański aktor (ur. 1891)
- Ferenc Münnich, węgierski polityk, premier Węgier (ur. 1886)
- 1970 – Charles de Gaulle, francuski polityk (ur. 1890)
- 1975 – Beata Hłasko, polska tłumaczka literatury skandynawskiej (ur. 1908)
- 1977 – Tadeusz Katelbach, polski polityk, publicysta (ur. 1897)
- 1984 – Józef Nowara, polski szablista, medalista mistrzostw świata (ur. 1945)
- 1986:
- Adam Brodzisz, polski aktor (ur. 1906)
- Leonard Sosnowski, polski fizyk (ur. 1911)
- 1991 – Yves Montand, francuski aktor (ur. 1921)
- 1996 – Fred Lipmann, francuski przemysłowiec, konstruktor zegarka elektronicznego (ur. 1905)
- 1999 – Stanisław Brun, polski żużlowiec
- 2001:
- Giovanni Leone, włoski prawnik, polityk, premier i prezydent Włoch (ur. 1908)
- Nancye Wynne Bolton, australijska tenisistka (ur. 1916)
- 2002 – Eusebio Tejera, urugwajski piłkarz (ur. 1922)
- 2003:
- Bruce Alexander, amerykański pisarz (ur. 1932)
- Art Carney, amerykański aktor (ur. 1918)
- 2004:
- Eddie Charlton, australijski snookerzysta (ur. 1929)
- Stieg Larsson, szwedzki pisarz, dziennikarz (ur. 1954)
- 2005 – Kocheril Raman Narayanan, indyjski polityk, prezydent Indii (ur. 1920)
- 2006 – Markus Wolf, niemiecki szpieg z NRD, szef Stasi (ur. 1923)
- 2007 – Luis Herrera Campins, wenezuelski polityk, prezydent Wenezueli (ur. 1925)
- 2008:
- Andrzej Braun, polski pisarz (ur. 1923)
- Jadwiga Cichocka, polska polityk (ur. 1914)
- Amrozi bin Nurhasyim, indonezyjski terrorysta uczestnik zamachu na Bali w 2002 roku (ur. 1962)
- Stanisław Różewicz, polski reżyser filmowy (ur. 1924)
- 2009 – Stanisław Laskowski, polski prawnik, polityk ludowy (ur. 1914)
- 2010:
- Vitus B. Dröscher, niemiecki etolog (ur. 1925)
- Emilio Eduardo Massera, argentyński dyktator i admirał (ur. 1925)
- 2011 – Har Gobind Khorana, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1922)