Leonard dobromier i amadeusz zozym kwiryna częstobor litobor obchodzą święta imieniny amelia piotr kwiryn jan mamertyna mamertyn trynidad amadea joachim aniela.
30 marca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii30 marca jest 89. (w latach przestępnych 90.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 276 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Amadea, Amadeusz, Amelia, Aniela, Częstobor, Dobromier, Jan, Joachim, Kwiryn, Kwiryna, Leonard, Litobor, Mamertyn, Mamertyna, Piotr i Zozym
- Trynidad i Tobago – Dzień Baptystów
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą,:
Wydarzenia w Polsce
- 1689 – Kazimierz Łyszczyński został publicznie ścięty na Rynku Starego Miasta w Warszawie za ateizm, a jego zwłoki spalono za miastem.
- 1853 – W oknie wystawowym lwowskiej apteki Pod Złotą Gwiazdą zapłonęła pierwsza lampa naftowa, skonstruowana przez Ignacego Łukasiewicza.
- 1916 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa nad jeziorem Narocz.
- 1918 – Założono klub sportowy Czuwaj Przemyśl.
- 1919 – Wojna polsko-ukraińska: Wódz Naczelny Józef Piłsudski wydał rozkaz o utworzeniu Frontu Wołyńskiego.
- 1931 – Założono Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe w Katowicach.
- 1939 – Uruchomiono produkcję w firmie oponiarskiej "Dębica".
- 1940 – II wojna światowa: Hubalczycy odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Huciskiem.
- 1944 – W nocy z 29/30 marca banda Ukraińskiej Powstańczej Armii dokonała mordu na 56-140 polskich mieszkańcach wsi Wołczków koło Stanisławowa.
- 1945:
- Wojska radzieckie i polskie zdobyły Gdańsk.
- Utworzono Główny Urząd Geodezji i Kartografii.
- 1970 – Rozpoczęto operację obracania o 78 stopni Pałacu Lubomirskich w Warszawie.
- 1971 – Uratowano górnika Kopalni Węgla Kamiennego Rokitnica w Zabrzu Alojzego Piontka, uwięzionego pod ziemią od czasu katastrofy, która miała miejsce 23 marca 1971 r.
- 1973 – Zakończono produkcję FSO Warszawa.
- 1975 – Premiera filmu Awans.
- 1987 – Na antenie TVP2 ukazało się premierowe wydanie Panoramy dnia (od 2 września 1991 Panorama).
- 1999 – Paweł Piskorski został prezydentem miasta stołecznego Warszawy.
- 2001 – Odbyło się 1000. notowanie Listy Przebojów Programu Trzeciego Polskiego Radia.
- 2007 – Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej skazał na 25 lat pozbawienia wolności Ryszarda Niemczyka (ps. "Rzeźnik"), oskarżonego m.in. o współudział w zabójstwie Andrzeja Kolikowskiego (ps. "Pershing").
Wydarzenia na świecie
- 1168 – Takakura został cesarzem Japonii.
- 1282 – Na Sycylii wybuchło powstanie ludowe, tzw. nieszpory sycylijskie, przeciwko rządom Andegawenów.
- 1533 – Thomas Cranmer został arcybiskupem Canterbury.
- 1603 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: decydujące zwycięstwo Anglików w bitwie pod Bellifont.
- 1782 – Powstanie Tupaca Amaru II: wygrana wojsk hiszpańskich w bitwie pod Moho.
- 1806 – Józef Bonaparte został królem Neapolu.
- 1814 – Wojny napoleońskie: wojska koalicji rozpoczęły atak na Paryż.
- 1822 – Utworzono Terytorium Florydy.
- 1856 – Podpisano traktat paryski kończący wojnę krymską.
- 1858 – Amerykanin Hyman Lipman opatentował ołówek z gumką.
- 1867 – Rosja sprzedała Stanom Zjednoczonym Alaskę za 7,2 mln dolarów.
- 1881 – W amerykańskim magazynie satyrycznym Puck pojawiły się pierwsze emotikony.
- 1899 – 105 osób zginęło po zatonięciu brytyjskiego parowca SS Stella u wybrzeży Wysp Normandzkich.
- 1911 – Giovanni Giolitti został po raz czwarty premierem Włoch.
- 1912 – Francja ustanowiła protektorat nad Marokiem.
- 1919 – Domingos Leite Pereira został premierem Portugalii.
- 1920:
- Otto Liebe został premierem Danii.
- Przyjęto flagę Czechosłowacji (od 1993 roku Republiki Czeskiej).
- 1924 – We francuskim Bordeaux otwarto Stadion Chaban-Delmas.
- 1929 – Premiera filmu Kokietka.
- 1930 – Heinrich Brüning został kanclerzem Niemiec.
- 1940 – Japończycy ustanowili w Nankinie marionetkowy chiński rząd Wang Jingweia.
- 1944 – 545 lotników zginęło, a 152 dostało się do niewoli w wyniku zestrzelenia 95 spośród 795 brytyjskich bombowców, biorących udział w nalocie na Norymbergę. Była to najtragiczniejsza akcja w historii RAF Bomber Command.
- 1948 – Założono Biuro Budowy Maszyn Morskich "Malachit" z siedzibą na przedmieściach Leningradu.
- 1949 – Generał Husni al-Za'im został prezydentem Syrii.
- 1952 – W Paryżu reprezentacja Francji w piłce ręcznej mężczyzn przegrała w swym pierwszym, oficjalnym meczu z RFN 7:28.
- 1954 – W kanadyjskim Toronto otwarto pierwszy odcinek metra.
- 1955 – Odbyła się 27. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1957 – Wszedł do służby drugi amerykański okręt podwodny USS Seawolf.
- 1963 – W Gwatemali doszło do puczu wojskowego.
- 1965 – Wojna wietnamska: 22 osoby zginęły, a 183 zostały ranne w wybuchu bomby przed ambasadą amerykańską w Sajgonie.
- 1968:
- Ludvík Svoboda został wybrany na prezydenta Czechosłowacji.
- Po ponad 50 latach wycofano z wyposażenia brytyjskiej armii karabin maszynowy Vickers.
- 1974 – Pierwszy w historii występ amerykańskiego zespołu punkrockowego Ramones.
- 1975 – W Hamilton w amerykańskim stanie Ohio 30-letni James Ruppert zamordował w domu matki 11 członków swej rodziny (matkę, brata, jego żonę i ich ośmioro dzieci w wieku od 4 do 17 lat).
- 1976 – Pierwszy koncert Sex Pistols w londyńskim The 100 Club.
- 1980 – Ustanowiono flagę Syrii.
- 1981 – Przed hotelem Hilton w Waszyngtonie John Hinckley, Jr. dokonał zamachu na 40. prezydenta USA Ronalda Reagana, ciężko go raniąc.
- 1982 – Jedyny raz w historii wahadłowiec wylądował w bazie White Sands w Nowym Meksyku (Columbia w misji STS-3).
- 1983 – W RFN powstał drugi rząd Helmuta Kohla.
- 1987:
- Na aukcji w Nowym Jorku sprzedano za 39,85 mln $ obraz Słoneczniki Vincenta van Gogha.
- Odbyła się 59. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1988 – Założono węgierskie prawicowe ugrupowanie Fidesz.
- 1990 – Rada Najwyższa Estońskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej uznała rządy radzieckie za nielegalne i ogłosił okres przejściowy przed ogłoszeniem niepodległości.
- 1992 – Odbyła się 64. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1994:
- Weszła w życie konstytucja Białorusi.
- W Sarajewie uchwalono konstytucję federacji chorwacko-muzułmańskiej w Bośni.
- 1997 – Zgromadzeni na wiecu w Phnom Penh opozycjoniści kambodżańscy pod przewodnictwem Sama Rainsy'ego zostali obrzuceni granatami. Zginęło 19 osób, ponad 140 zostało rannych.
- 1998:
- Donald Kalpokas został po raz drugi premierem Vanuatu.
- Premier Rumunii Victor Ciorbea podał się do dymisji.
- Robert Koczarian wygrał w II turze wybory prezydenckie w Armenii.
- 2001 – Holenderski następca tronu książę Wilhelm Aleksander i Argentynka Máxima Zorreguieta ogłosili swoje zaręczyny.
- 2003 – II wojna w Zatoce Perskiej: wojska amerykańskie otoczyły iracki Nadżaf.
- 2006:
- Portia Simpson-Miller została pierwszą kobietą-premierem Jamajki.
- Został wystrzelony statek kosmiczny Sojuz TMA-8 z pierwszym brazylijskim kosmonautą Marcosem Pontesem na pokładzie.
- 2008:
- W 9 nowych krajach strefy Schengen zniesiono kontrolę graniczną na lotniskach.
- W Indiach otwarto Port lotniczy Bengaluru.
- 2009:
- 16 osób zginęło, a 95 zostało rannych w wyniku ataku talibów na Akademię Policyjną w pakistańskim Lahore.
- Lankijska marynarka wojenna pokonała Tamilskich Tygrysów w bitwie morskiej pod Chalai.
- 2010 – W Wielkim Zderzaczu Hadronów w ośrodku Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN) pod Genewą w Szwajcarii dokonano pierwszych zderzeń wiązek protonów.
Urodzili się
- 1326 – Iwan II Piękny, wielki książę moskiewski i włodzimierski (zm. 1359)
- 1432 – Mehmed II Zdobywca, sułtan Turcji (zm. 1481)
- 1746 – Francisco Goya, hiszpański malarz (zm. 1828)
- 1754 – Jean-François Pilâtre de Rozier, francuski nauczyciel chemii i fizyki, pionier baloniarstwa (zm. 1785)
- 1820 – Andrej Sládkovič, słowacki poeta romantyczny (zm. 1872)
- 1844 – Paul Verlaine, francuski poeta (zm. 1896)
- 1853 – Vincent van Gogh, holenderski malarz (zm. 1890)
- 1857 – Gabriela Zapolska, polska pisarka (zm. 1921)
- 1863 – Joseph Caillaux, francuski polityk (zm. 1944)
- 1874 – Charles Lightoller, brytyjski marynarz, drugi oficer na Titanicu (zm. 1952)
- 1880 – Sean O'Casey, irlandzki pisarz (zm. 1964)
- 1886 – Stanisław Leśniewski, polski logik, filozof, matematyk (zm. 1939)
- 1891 – Mieczysław Biernacki, polski matematyk (zm. 1959)
- 1892:
- Stefan Banach, polski matematyk (zm. 1945)
- Sidney Souers, amerykański admirał, dyrektor DCI (zm. 1973)
- 1894 – Siergiej Iljuszyn, radziecki konstruktor lotniczy (zm. 1977)
- 1895 – Jean Giono, francuski pisarz (zm. 1970)
- 1898 – Jan Dąb-Kocioł, polski działacz państwowy, ekonomista (zm. 1976)
- 1907 – Jan Krenz-Mikołajczak, polski wioślarz (zm. 2002)
- 1908:
- Paul-Louis Carrière, francuski biskup katolicki (zm. 2008)
- Witold Urbanowicz, polski generał lotnictwa polskiego, as myśliwski, dowódca Dywizjonu 303, pamiętnikarz (zm. 1996)
- 1909 – Ernst Gombrich, austriacki historyk sztuki (zm. 2001)
- 1910 – Józef Marcinkiewicz, polski matematyk (zm. 1940)
- 1913:
- Richard Helms, amerykański oficer wywiadu, dyrektor DCI (zm. 2002)
- Frankie Laine, amerykański piosenkarz (zm. 2007)
- Ċensu Tabone, maltański polityk, prezydent Malty (zm. 2012)
- 1914 – Sonny Boy Williamson I, amerykański muzyk bluesowy, wirtuoz harmonijki ustnej (zm. 1948)
- 1915:
- Jadwiga Andrzejewska, polska aktorka (zm. 1977)
- Arsenio Erico, paragwajski piłkarz (zm. 1977)
- 1917 – Alec Stock, angielski piłkarz, menedżer piłkarski (zm. 2001)
- 1920 – Zbigniew Jarzyński, polski fotografik, łódzki działacz krajoznawczy i ochrony zabytków. (zm. 1992)
- 1922 – Virgilio Noè, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2011)
- 1923:
- Jerzy Litwiniuk, polski poeta, tłumacz
- Stanisław Wyłupek, polski polityk, minister
- 1924 – Józef Uznański, polski kurier, ratownik i przewodnik tatrzański (zm. 2012)
- 1926:
- Ingvar Kamprad, szwedzki biznesmen, założyciel koncernu IKEA
- Łarisa Wolpert, rosyjska szachistka
- 1929 – István Rózsavölgyi, węgierski lekkoatleta, średniodystansowiec (zm. 2012)
- 1930 – Wiesław Pyda, polski scenarzysta, operator filmowy (zm. 2006)
- 1931 – Aleksiej Sorokin, radziecki kosmonauta (zm. 1976)
- 1937 – Warren Beatty, amerykański aktor, reżyser filmowy
- 1938:
- Zofia Merle, polska aktorka
- Tadeusz Rakoczy, polski duchowny, biskup bielsko-żywiecki
- 1939:
- Stefan Cichy, polski duchowny katolicki, biskup legnicki
- Krystyna Kołodziejczyk, polska aktorka
- Krzysztof Kruszewski, polski pedagog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, minister oświaty i wychowania
- 1942 – Zbigniew Bizoń, polski kompozytor saksofonista, wokalista, założyciel zespołu Bizony
- 1945:
- Eric Clapton, brytyjski muzyk
- Stanisław Latałło, polski operator, reżyser filmowy, aktor (zm. 1974)
- 1947:
- Piotr Grabowski, polski aktor (zm. 1998)
- Ryszard Kotla, polski dziennikarz, działacz turystyczny, znawca historii Pomorza Zachodniego
- 1950 – Hanna Bakuła, polska malarka, scenograf, kostiumolog
- 1953:
- Phil Bates, brytyjski gitarzysta
- Nelo Vingada, portugalski trener piłkarski
- 1956:
- Ireneusz Mulak, polski koszykarz
- Juanito Oiarzabal, hiszpański himalaista
- 1957 – Paul Reiser, amerykański aktor, komik, pisarz
- 1958 – Tadeusz Szymków, polski aktor (zm. 2009)
- 1959 – Kevin Brooks, brytyjski pisarz
- 1960:
- Robert Jaszewski, polski gitarzysta basowy zespołu Emigranci
- Bill Johnson, amerykański narciarz alpejski
- 1962:
- Adrianna Biedrzyńska, polska aktorka
- MC Hammer, amerykański raper
- Gary A. Stevens, angielski piłkarz
- 1963:
- Cachiagijn Elbegdordż, mongolski polityk, premier Mongolii
- Ołeksij Mychajłyczenko, ukraiński piłkarz
- 1964:
- Tracy Chapman, amerykańska piosenkarka
- Ian Ziering, amerykański aktor
- 1965:
- Jacqueline Börner, niemiecka panczenistka
- Karel Nováček, czeski tenisista
- Juliet Landau, amerykańska aktorka
- Keith Williams, amerykański koszykarz
- 1966 – Joey Castillo, amerykański perkusista grupy Queens of the Stone Age
- 1967:
- Christopher Bowman, amerykański łyżwiarz figurowy (zm. 2008)
- Robert Ligiewicz, polski perkusista grupy Hey
- 1968:
- Céline Dion, kanadyjska piosenkarka
- Roland Kickinger, austriacki kulturysta, aktor
- 1970 – Damon Herriman, australijski aktor
- 1971 – Mark Consuelos, hiszpański aktor
- 1972 – Karel Poborský, czeski piłkarz
- 1973 – Jan Koller, czeski piłkarz
- 1974:
- Tomislav Butina, chorwacki piłkarz, bramkarz
- Bartosz Jurkowski, polski piłkarz
- Jakub Szydłowski, polski aktor musicalowy
- 1976:
- Jessica Cauffiel, amerykańska aktorka
- Obadele Thompson, barbadoski lekkoatleta, sprinter
- 1977:
- Marc Gicquel, francuski tenisista
- Anna Wiśniewska, polska wokalistka zespołu Ich Troje
- 1978:
- Paweł Czapiewski, polski lekkoatleta, średniodystansowiec
- Mariusz Kamiński, polski pisarz, polityk, poseł na Sejm RP
- Pablopavo, polski wokalista zespołów: Vavamuffin i Zjednoczenie Sound System
- 1979:
- Norah Jones, amerykańska piosenkarka
- Anatolij Tymoszczuk, ukraiński piłkarz
- 1980 – Ricardo Osorio, meksykański piłkarz
- 1981:
- Adrian Czerwonka, polski koszykarz
- Jens-Erik Madsen, duński kolarz torowy i szosowy
- 1982:
- Christopher Del Bosco, kanadyjski narciarz dowolny pochodzenia amerykańskiego
- Jason Dohring, amerykański aktor
- Aleksandra Socha, polska szablistka
- 1983:
- Margaret Hoelzer, amerykańska pływaczka
- Britta Norgren, szwedzka biegaczka narciarska
- 1984:
- Mario Ančić, chorwacki tenisista
- Gabriela Buławczyk, polska siatkarka
- Samantha Stosur, australijska tenisistka
- 1985 – Giacomo Ricci, włoski kierowca wyścigowy
- 1986:
- Robin Pecknold, amerykański wokalista i gitarzysta grupy Fleet Foxes
- Sergio Ramos, hiszpański piłkarz
- 1987 – Calum Elliot, szkocki piłkarz
- 1989 – Wang Lin, chińska badmintonistka
Zmarli
- 1664 – Guru Har Krishan, ósmy sikhijski Guru
- 1707 – Sebastian Vauban, francuski inżynier wojskowy, architekt, marszałek Francji (ur. 1633)
- 1850 – John Caldwell Calhoun, amerykański polityk, 7. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych (ur. 1782)
- 1853 – Abigail Fillmore, Pierwsza Dama USA (ur. 1798)
- 1866:
- Piotr Aumaitre, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1837)
- Antoni Daveluy, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1818)
- Marcin Huin, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1836)
- Łukasz Hwang Sŏk-tu, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1813)
- 1876 – Antoine-Jérôme Balard, francuski chemik (ur. 1802)
- 1880 – Jan Kanty Działyński, polski działacz społeczny i polityczny (ur. 1829)
- 1900 – Leonard Murialdo, włoski ksiądz, święty katolicki (ur. 1828)
- 1912 – Karol May, niemiecki pisarz (ur. 1842)
- 1925 – Rudolf Steiner, niemiecki filozof, mistyk, twórca antropozofii (ur. 1861)
- 1928 – Feliks Jabłczyński, polski chemik, grafik, malarz, pisarz (ur. 1865)
- 1943:
- Jan Bytnar ps. Rudy, polski działacz konspiracyjny, harcmistrz, podporucznik Armii Krajowej (ur. 1921)
- Maciej Aleksy Dawidowski ps. Alek, polski działacz konspiracyjny, instruktor harcerski, podharcmistrz, podporucznik Armii Krajowej (ur. 1920)
- Robert Resiger, właściciel drukarni w Łodzi, społecznik (ur.1861)
- 1950 – Léon Blum, francuski polityk, premier Francji (ur. 1872)
- 1952 – Nikos Belojannis, grecki działacz komunistyczny (ur. 1915)
- 1954 – Fritz Wolfgang London, niemiecki fizyk (ur. 1900)
- 1959 – Kazimierz Moszyński, polski etnolog, językoznawca (ur. 1887)
- 1965 – Philip Showalter Hench, amerykański lekarz reumatolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1896)
- 1966 – Frederick Gordon Bradley, kanadyjski polityk (ur. 1886)
- 1970:
- Heinrich Brüning, niemiecki prawnik, ekonomista, historyk, filolog, polityk, kanclerz Niemiec (ur. 1885)
- Lew Kuleszow, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1899)
- 1975 – Marie Wagner, amerykańska tenisistka (ur. 1883)
- 1984 – Aleksander Wojciechowski, polski poeta (ur. 1930)
- 1985:
- Stefan M. Kuczyński, polski historyk, pisarz (ur. 1904)
- Marek Żuławski, polski malarz, grafik, eseista (ur. 1908)
- 1988 – Edgar Faure, francuski polityk, premier Francji (ur. 1908)
- 1997 – Tadeusz Żenczykowski, polski prawnik, działacz polityczny, publicysta (ur. 1907)
- 2002 – Elizabeth Bowes-Lyon, królowa Wielkiej Brytanii, żona Jerzego VI Windsora, matka Elżbiety II (ur. 1900)
- 2003 – Walentin Pawłow, radziecki polityk, premier ZSRR (ur. 1937)
- 2004:
- Alistair Cooke, amerykański dziennikarz (ur. 1908)
- Robert Dados, polski żużlowiec (ur. 1977)
- Michael King, nowozelandzki historyk, badacz tradycji Maorysów (ur. 1945)
- Willy Tröger, niemiecki piłkarz (ur. 1928)
- Vernon Young, amerykański biochemik (ur. 1938)
- 2005:
- Robert Creeley, amerykański poeta (ur. 1926)
- Richard T. Davies, amerykański polityk, dyplomata, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce (ur. 1920)
- Mitch Hedberg, amerykański komik (ur. 1968)
- 2006 – George Leslie Brown, amerykański polityk (ur. 1926)
- 2008:
- Stefan Arbatowski, polski biolog, leśniczy, poeta (ur. 1926)
- Marie-Françoise Audollent, francuska aktorka (ur. 1943)
- Dith Pran, kambodżański fotoreporter (ur. 1942)
- 2009 – Andrea Mead-Lawrence, amerykańska narciarka alpejska (ur. 1932)
- 2010 – Krzysztof Teodor Toeplitz, polski dziennikarz, publicysta, krytyk filmowy (ur. 1933)
- 2011 – Ludmiła Gurczenko, rosyjska aktorka (ur. 1935)
- 2012:
- Wiktor Kosiczkin, rosyjski łyżwiarz szybki (ur. 1938)
- Leonid Szebarszyn rosyjski polityk, funkcjonariusz KGB (ur. 1935)