Rajmunda magdalena wilhelm andrzej nigeria rajmund izbylut stefan obchodzą święta imieniny bogusław i piotr maksymin urszula syzyniusz dzień aleksander maksymina ermentruda.
29 maja
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii29 maja jest 149. (w latach przestępnych 150.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 216 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Aleksander, Andrzej, Bogusław, Ermentruda, Izbylut, Magdalena, Maksymin, Maksymina, Piotr, Rajmund, Rajmunda, Stefan, Syzyniusz, Urszula i Wilhelm.
- Nigeria – Dzień Demokracji
- międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych ONZ (proklamowane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2002)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
- św. Andrzej z Chio (zm. 1465; męczennik)
- bł. Stefan z Narbony, bł. Rajmund z Carbony (franciszkańscy męczennicy)
- św. Urszula Ledóchowska (zakonnica)
Wydarzenia w Polsce
- 1421 – Mińsk Mazowiecki otrzymał prawa miejskie.
- 1493 – Wielki mistrz krzyżacki Johann von Tieffen złożył w Poznaniu hołd lenny królowi Janowi I Olbrachtowi.
- 1543 – Lubartów (wówczas Lewartów) uzyskał prawa miejskie.
- 1787 – Rada Nieustająca przyjęła uchwałę o zakupie za pieniądze z budżetu państwa warszawskiego pałacu Brühla, przeznaczonego na siedzibę rosyjskiej ambasady.
- 1792 – Zawieszono obrady Sejmu Wielkiego.
- 1831 – Powstanie listopadowe: wygrana powstańców w bitwie pod Rajgrodem.
- 1919 – W Poznaniu zbudowano pociąg pancerny Danuta.
- 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę na Ukrainie.
- 1921:
- Konsekracja Bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie.
- Rozpoczęto budowę portu w Gdyni.
- 1932 – Został założony Instytut Radowy im. Marii Skłodowskiej-Curie, obecnie Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.
- 1934 – Bojówka ONR ostrzelała siedzibę PPS na Woli, raniąc 7 osób.
- 1943:
- Oddział AK dokonał zbrodni w Strzelcach na ludności ukraińskiej.
- Na Pawiaku Niemcy rozstrzelali około 600 osób, a ich ciała spalono w ruinach warszawskiego getta.
- 1974 – Sejm PRL przyjął ustawę o przekazywaniu państwu indywidualnych gospodarstw rolnych w zamian za dożywotnią rentę.
- 1993:
- Prezydent Lech Wałęsa rozwiązał Sejm i Senat, zarządzając przedterminowe wybory.
- Polska zremisowała z Anglią 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do Mistrzostw Świata.
- 1997 – Premiera filmu Dzień wielkiej ryby.
Wydarzenia na świecie
- 363 – Wojny rzymsko-sasanidzkie: zwycięstwo Rzymian w bitwie pod Ktezyfonem.
- 757 – Paweł I został papieżem.
- 1108 – Rekonkwista: porażka wojsk Kastylii i Leónu w bitwie z Almorawidami pod Uclés.
- 1138 – Antypapież Wiktor IV podporządkował się papieżowi Innocentemu II.
- 1167 – IV wojna włoska Fryderyka Barbarossy: zwycięstwo wojsk cesarskich nad Rzymianami w bitwie pod Tuskulum.
- 1176 – V wojna włoska Fryderyka Barbarossy: rycerstwo cesarskie poniosło klęskę w starciu z oddziałami Ligi Lombardzkiej pod Legnano. Fryderyk I Barbarossa uznał autonomię miast włoskich.
- 1205 – Andrzej II został koronowany na króla Węgier.
- 1328 – W katedrze w Reims odbyła się koronacja Filipa VI na króla Francji.
- 1415 – Sobór w Konstancji pozbawił urzędu antypapieża Jana XXIII.
- 1416 – Flota wenecka pokonała Turków w bitwie koło Dardaneli.
- 1453 – Konstantynopol został zdobyty przez Turków.
- 1652 – I wojna angielsko-holenderska: bitwa morska pod Dover.
- 1660 – Karol II został królem Anglii.
- 1692 – Wojna palatynacka: bitwa morska pod Barfleur.
- 1724 – Benedykt XIII został papieżem.
- 1790 – Rhode Island jako ostatnia z trzynastu kolonii amerykańskich ratyfikowała konstytucję i została 13. stanem Unii.
- 1848 – Wisconsin jako 30. stan dołączył do Unii.
- 1897 – Założono szwedzki klub piłkarski IFK Norrköping.
- 1900 – Została założona Ndżamena, obecna stolica Czadu.
- 1912 – Grecja przystąpiła do antytureckiej Ligi Bałkańskiej.
- 1913 – W Paryżu odbyła się prapremiera baletu Święto wiosny Igora Strawinskiego.
- 1914 – Statek pasażerski RMS Empress of Ireland zatonął na Atlantyku wraz z tysiącem pasażerów.
- 1919 – Obserwacja przesunięcia położenia gwiazd podczas zaćmienia Słońca potwierdziła teorię względności Alberta Einsteina.
- 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się bitwa pod Wołodarką koło Kijowa.
- 1924 – Założono klub piłkarski Rayo Vallecano Madryt.
- 1926 – Proklamowano Drugą Republikę Portugalską.
- 1940 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca Vought F4U Corsair.
- 1942 – Powstało Kuratorium do spraw wychowania młodzieży w Czechach i na Morawach.
- 1943 – Wojna na Pacyfiku: prawie 3 tys. japońskich żołnierzy na wyspie Attu (Aleuty) rzuciło się z bagnetami na Amerykanów w samobójczym ataku. Do niewoli zostało wziętych tylko 28 z nich.
- 1947 – Samolot Douglas DC-4 należący do United Airlines rozbił się podczas startu do lotu z Nowego Jorku do Cleveland. Zginęły 42 osoby.
- 1948 – Rada Bezpieczeństwa ONZ powołała organizację UNTSO, mającą nadzorować zawieszenie broni w wojnie izraelsko-arabskiej.
- 1951 – 83 górników zginęło w wyniku wybuchu metanu w kopalni koło angielskiego miasta Easington.
- 1953 – Nowozelandczyk Edmund Hillary wraz z nepalskim szerpą Tenzingiem Norgayem jako pierwsi w historii zdobyli Mount Everest.
- 1954:
- Papież Pius X został kanonizowany przez Piusa XII.
- W holenderskim Oosterbeek rozpoczęło się pierwsze spotkanie Grupy Bilderberg.
- 1958 – W Göteborgu otwarto stadion Ullevi.
- 1966:
- Otwarto Estadio Azteca w mieście Meksyk.
- Radziecka sonda Łuna 10 rozbiła się o powierzchnię Księżyca.
- 1974 – Została wystrzelona Łuna 22, radziecki sztuczny satelita Księżyca.
- 1975 – Gustáv Husák został prezydentem Czechosłowacji.
- 1985 – Zamieszki między kibicami FC Liverpool i Juventusu Turyn na stadionie Heysel w Brukseli, w wyniku których śmierć poniosło 39 osób.
- 1988 – Prezydent Ronald Reagan rozpoczął swoją pierwszą wizytę w ZSRR.
- 1990:
- Borys Jelcyn został Przewodniczącym Rady Najwyższej RFSRR.
- W Paryżu podpisano porozumienie o utworzeniu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOiR).
- 1991:
- 1992 – Premiera filmu Zakonnica w przebraniu.
- 1993 – W Solingen w Niemczech w wyniku podpalenia domu dla azylantów spłonęło 5 Turczynek.
- 1996 – Odbyły się wybory parlamentarne w Izraelu.
- 1999:
- Bethuel Pakalitha Mosisili został premierem Lesotho.
- Charlotte Nilsson ze Szwecji wygrała w Jerozolimie 44. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- Olusẹgun Ọbasanjọ został prezydentem Nigerii.
- W RPA utworzono Park Narodowy Góry Stołowej.
- 2000 – Na Fidżi doszło do przewrotu wojskowego.
- 2001 – Na Ukrainie utworzono rząd Anatolija Kinacha.
- 2005 – Francuzi odrzucili w referendum Konstytucję dla Wspólnoty Europejskiej.
- 2007:
- Umaru Yar'Adua został prezydentem Nigerii.
- W Rosji przeprowadzono pierwszą próbę pocisku balistycznego dalekiego zasięgu RS-24.
- 2010:
- Lena Meyer-Landrut z Niemiec wygrała w Oslo 55. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- Viktor Orbán został po raz drugi premierem Węgier.
- W Czechach odbyły się wybory parlamentarne.
Urodzili się
- 1630 – Karol II Stuart, król Anglii i Szkocji (zm. 1685)
- 1716 – Louis Jean-Marie Daubenton, francuski przyrodnik (zm. 1800)
- 1843:
- Władysław Łoziński, polski pisarz, historyk (zm. 1913)
- Abraham Perlmutter, żydowski talmudysta, poseł na Sejm (zm. 1930)
- 1860 – Isaac Albéniz, hiszpański kompozytor (zm. 1909)
- 1865 – Piotr Drzewiecki, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1943)
- 1878 – Antoni Ponikowski, polski polityk, premier (zm. 1949)
- 1880 – Oswald Spengler, niemiecki filozof (zm. 1936)
- 1883 – Mieczysław Wolfke, polski fizyk (zm. 1947)
- 1897 – Erich Wolfgang Korngold, amerykański kompozytor, dyrygent (zm. 1957)
- 1901 – Wacław Kleck, łódzki urzędnik, działacz związkowy, działacz turystyki górskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT) w Łodzi, uczestnik Wojny Obronnej 1939 (zm. 1939)
- 1903 – Bob Hope, amerykański aktor, komik (zm. 2003)
- 1907 – Maria Danilewicz-Zielińska, polska pisarka (zm. 2003)
- 1916 – Wacław Felczak, polski historyk (zm. 1993)
- 1917 – John Fitzgerald Kennedy, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1963)
- 1919 – Simone Ortega, hiszpańska autorka kulinarna (zm. 2008)
- 1920 – John Harsanyi, amerykański ekonomista pochodzenia węgierskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2000)
- 1921 – Karen Hoff, duńska kajakarka (zm. 2000)
- 1922 – Iannis Xenakis, grecki kompozytor (zm. 2001)
- 1924 – Leszek Elektorowicz, polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz
- 1926 – Abdoulaye Wade, senegalski polityk, prezydent Senegalu
- 1927 – Varkey Vithayathil, indyjski duchowny katolicki, arcybiskup Ernakulam-Angamaly, kardynał (zm. 2011)
- 1935 – André Brink, południowoafrykański pisarz
- 1937:
- Alois Kothgasser, austriacki arcybiskup, Prymas Austrii
- Julian Radziewicz, polski pedagog (zm. 2007)
- 1945 – Gary Brooker, brytyjski muzyk, pianista i wokalista grupy Procol Harum
- 1946:
- Niels-Henning Ørsted Pedersen, duński basista jazzowy (zm. 2005)
- Héctor Yazalde, argentyński piłkarz
- 1947 – Barbara Marianowska, polska ekonomistka, polityk (zm. 2012)
- 1949 – Maciej Łętowski, polski dziennikarz
- 1952 – Barbara Winiarska, polska aktorka (zm. 2002)
- 1953 – Agnieszka Mandat, polska aktorka
- 1954 – John Hencken, amerykański pływak
- 1955:
- Frank Baumgartl, niemiecki lekkoatleta, długodystansowiec (zm. 2010)
- John Hinckley, Jr., amerykański zamachowiec
- 1956 – La Toya Jackson, amerykańska piosenkarka
- 1957 – Ted Levine, amerykański aktor
- 1958 – Juliano Mer-Khamis, izraelski aktor, reżyser, działacz pokojowy (zm. 2011)
- 1959:
- Rupert Everett, angielski aktor, pisarz, piosenkarz, model
- Adrian Paul, brytyjski aktor
- 1961 – Melissa Etheridge, amerykańska piosenkarka
- 1962 – Marek Koniarek, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1966 – Igor Chalupec, polski biznesmen
- 1967:
- Noel Gallagher, angielski muzyk, gitarzysta i wokalista grupy Oasis
- Shazza, polska piosenkarka
- Bohdan Sláma, czeski reżyser filmowy, aktor
- 1968 – Waldemar Wilkołek, polski aktor kabaretowy, artysta kabaretu Ani Mru-Mru
- 1969:
- Peter Karlsson, szwedzki tenisista stołowy
- Wiltrud Probst, niemiecka tenisistka
- 1970 – Roberto Di Matteo, włoski piłkarz
- 1971 – Marcin Pałasz, polski pisarz
- 1973:
- Anthony Azizi, amerykański aktor
- Alpay Özalan, turecki piłkarz
- 1974:
- Magdalena Kuźniewska, polska aktorka
- Gabriela Vergara, kolumbijska aktorka
- 1975 – Melanie Brown, angielska piosenkarka, aktorka
- 1978:
- Sébastien Grosjean, francuski tenisista
- Lorenzo Odone, Amerykanin pochodzenia włoskiego cierpiący na adrenoleukodystrofię, pierwowzór bohatera filmu Olej Lorenza (zm. 2008)
- 1979:
- Arne Friedrich, niemiecki piłkarz
- Paweł Gierasimow, rosyjski skoczek o tyczce
- Natalia Nazarowa, rosyjska sprinterka
- 1980:
- Ilaria Bianco, włoska szablistka
- Evie Dominikovic, australijska tenisistka
- 1981:
- Andriej Arszawin, rosyjski piłkarz
- Justin Chon, amerykański aktor
- 1982:
- Ailyn, hiszpańska piosenkarka
- Anita Briem, islandzka aktorka
- Mlungisi Dlamini, południowoafrykański bokser (zm. 2010)
- Natala Dobrynska, ukraińska siedmioboistka
- Bjarte Myrhol, norweski piłkarz ręczny
- 1983:
- Alberto Medina, meksykański piłkarz
- Jewgienija Polakowa, rosyjska sprinterka
- 1984 – Aleksiej Tiszczenko, rosyjski bokser
- 1986:
- Hornswoggle, amerykański wrestler
- Daria Kustawa, białoruska tenisistka
- 1987 – Yanet Bermoy, kubańska judoczka
- 1988 – Cheng Fei, chiński gimnastyk
- 1991 – Oskar Eriksson, szwedzki curler
- 1993 – Jana Čepelová, słowacka tenisistka
Zmarli
- 1259 – Krzysztof I, król Danii (ur. 1219)
- 1379 – Henryk II, król Kastylii i Leónu (ur. 1333)
- 1453 – Konstantyn XI Dragazes, ostatni cesarz bizantyjski (ur. 1404)
- 1460 – Bolko V Husyta, książę opolski (ur. ok. 1400)
- 1500 – Bartolomeu Dias, portugalski żeglarz, odkrywca (ur. ok. 1450)
- 1565 – (lub 28 maja) Mikołaj Krzysztof Radziwiłł, marszałek wielki litewski, kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński (ur. 1515)
- 1637 – Jerzy Trzanowski, czeski pisarz (ur. 1592)
- 1829 – Humphry Davy, angielski chemik, fizyk (ur. 1778)
- 1845 – Michał Piwnicki, polski duchowny katolicki, biskup łucko-żytomierski (ur. 1771)
- 1861 – Joachim Lelewel, polski historyk, działacz polityczny (ur. 1786)
- 1862 – Franciszek Mirecki, polski kompozytor (ur. 1791)
- 1892 – Bahá'u'lláh, perski przywódca religijny (ur. 1817)
- 1910 – Milij Bałakirew, rosyjski kompozytor (ur. 1837)
- 1939 – Urszula Ledóchowska, święta, polska urszulanka (ur. 1865)
- 1942 – John Barrymore, amerykański aktor (ur. 1882)
- 1945 – Henryk Bednarski, polski taternik, ratownik TOPR, narciarz i instruktor narciarski (ur. 1882)
- 1947 – Józef Markowski, polski anatom (ur. 1874)
- 1948 – May Whitty, brytyjska aktorka (ur. 1865)
- 1956 – Hermann Abendroth, niemiecki dyrygent, kompozytor (ur. 1883)
- 1957 – Emil Krukowicz-Przedrzymirski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji, dowódca Armii "Modlin" (ur. 1886)
- 1958 – Juan Ramón Jiménez, hiszpański poeta (ur. 1881)
- 1967 – Adam Chętnik, polski etnograf, historyk, pisarz (ur. 1885)
- 1979 – Mary Pickford, amerykańska aktorka (ur. 1892)
- 1981 – Janusz Minkiewicz, polski satyryk, tłumacz (ur. 1914)
- 1982 – Romy Schneider, austriacka aktorka (ur. 1938)
- 1988 – Vladimír Menšík, czeski aktor (ur. 1929)
- 1989:
- John Cipollina, amerykański gitarzysta zespołu Quicksilver Messenger Service (ur. 1943)
- George Homans, amerykański socjolog (ur. 1910)
- 1994 – Erich Honecker, niemiecki polityk, przewodniczący Rady Państwa NRD (ur. 1912)
- 1997 – Jeff Buckley, amerykański wokalista (ur. 1966)
- 2004 – Archibald Cox, amerykański prawnik, prokurator (ur. 1912)
- 2005:
- Gé van Dijk, holenderski piłkarz (ur. 1923)
- Svatopluk Pluskal, czeski piłkarz (ur. 1930)
- 2005 – Kazimierz Urbanik, polski matematyk, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego (ur. 1930)
- 2006 – Masumi Okada, japoński aktor (ur. 1935)
- 2007:
- Andrzej Cłapa, polski działacz społeczny i harcerski, podharcmistrz (ur. 1931)
- Kazimierz Kowalski, polski paleozoolog, prezes Polskiej Akademii Umiejętności (ur. 1925)
- 2008:
- Paula Gunn Allen, amerykańska pisarka (ur. 1939)
- Luc Bourdon, kanadyjski hokeista (ur. 1987)
- Zbigniew Przyrowski, polski dziennikarz, publicysta (ur. 1921)
- 2009:
- Józef Mularczyk, polski malarz (ur. 1916)
- Karine Ruby, francuska snowboardzistka (ur. 1978)
- 2010 – Dennis Hopper, amerykański aktor (ur. 1936)
- 2011:
- Siergiej Bagapsz, abchaski polityk, premier i prezydent Abchazji (ur. 1949)
- Ferenc Mádl, węgierski polityk, prezydent Węgier (ur. 1931)
- Bill Roycroft, australijski jeździec sportowy (ur. 1915)
- Krystyna Skuszanka, polska reżyser teatralna, dyrektor teatrów (ur. 1924)