Krescenty gościrad lesława berta manswet jakub ginter krescencjusz obchodzą święta imieniny eustachy lesław gunter grzegorz kwieta krescens radowit andrzej guncerz feliks.
28 listopada
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii28 listopada jest 332. (w latach przestępnych 333.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 33 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Andrzej, Berta, Eustachy, Feliks, Ginter, Gościrad, Grzegorz, Guncerz, Gunter, Jakub, Krescenty (Krescencjusz, Krescens), Kwieta, Lesław, Lesława, Manswet, Radowit, Rufus, Sostenes, Stefan, Teodora, Tristan, Urban, Walerian, Zdziesław i Zdzisław.
- Albania – Święto Niepodległości
- Czad – Dzień Proklamacji Republiki
- Kościół Katolicki Mariawitów – wspomnienie św. Antoniny Wiłuckiej arcykapłanki
- Mauretania – Święto Niepodległości
- Panama – Święto Niepodległości
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
- Św. Jakub z Marchii (franciszkanin)
- Św. Józef Pignatelli (prezbiter) (również 14 lub 15 listopada)
- Św. Stefan Młodszy († 764, męczennik z Konstantynopola)
Wydarzenia w Polsce
- 1520 – Wojna polsko-krzyżacka: polskie pospolite ruszenie odbiło Chojnice.
- 1561 – Inflanty i Polska podpisały Pakt wileński.
- 1620 – Bogusław XIV został księciem szczecińskim.
- 1627 – Wojna polsko-szwedzka: zwycięstwo polskiej floty w bitwie pod Oliwą
- 1918:
- Tymczasowy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego.
- Utworzono Marynarkę Wojenną RP.
- 1921 – Stanisław Nowodworski został prezydentem Warszawy.
- 1924 – Arcybiskup Bolesław Twardowski poświęcił kaplicę na Cmentarzu Obrońców Lwowa.
- 1942 – Na Zamojszczyźnie w nocy z 27 na 28 listopada hitlerowcy rozpoczęli masowe wysiedlenia Polaków.
- 1944 – Adolf Hitler wydał rozkaz o utworzeniu Twierdzy Kołobrzeg.
- 1965 – Otwarto Muzeum Więzienia "Pawiak".
- 1967 – W FSO wyprodukowano pierwszego Fiata 125p.
- 1982:
- 18 górników zginęło wskutek wybuchu pyłu węglowego w KWK "Dymitrow" w Bytomiu.
- Odsłonięto Pomnik Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.
- 1984 – Zespół pod kierunkiem Wiesława Jędrzejczaka przeprowadził pierwszy w kraju przeszczep szpiku kostnego od spokrewnionego dawcy.
- 1990 – Wrocław jako drugie miasto po Warszawie został podłączony do Internetu.
- 2003 – Premiera filmu Nienasycenie.
- 2008 – Premiera filmu Mała Moskwa.
Wydarzenia na świecie
- 1414 – Podczas Soboru w Konstancji został aresztowany pod zarzutem herezji Jan Hus.
- 1443 – Albańscy powstańcy na czele ze Skanderbegiem zdobyli miasto Kruja w środkowej Albanii.
- 1465 – Przedstawiciele katolickiej szlachty czeskiej zawiązali w Zelenej Horze pakt przeciwko husyckiemu królowi Czech Jerzemu z Podiebradów.
- 1520 – Wyprawa kierowana przez Ferdynanda Magellana wpłynęła na ocean, który Magellan nazwał Morzem Spokojnym.
- 1660 – W Londynie zawiązano Royal Society.
- 1729 – Naczezi zamordowali 238 osadników francuskich w Missisipi.
- 1793 – Wojny napoleońskie: rozpoczęła się bitwa pod Kaiserslautern.
- 1821 – Panama proklamowała niepodległość (od Hiszpanii).
- 1848 – Berno zostało wybrane na stolicę Szwajcarii.
- 1870 – Wojna francusko-pruska: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Beaune-la-Rolande.
- 1883 – Austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę Carolina.
- 1885 – Zwycięstwem Bułgarii zakończyła się wojna serbsko-bułgarska.
- 1888 – W Czechach otwarto pierwszy odcinek Kolei Izerskiej.
- 1897 – Kazimierz Badeni został zdymisjonowany ze stanowiska premiera Austrii.
- 1899 – II wojna burska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie nad Modder River.
- 1905 – W Irlandii założono partię Sinn Féin.
- 1907 – Założono portugalski klub sportowy Leixões SC.
- 1912 – Albania ogłosiła niepodległość (od Imperium osmańskiego).
- 1918 – Powstał Tymczasowy Robotniczo-Chłopski Rząd Ukrainy.
- 1919 – Nancy Astor jako pierwsza kobieta została wybrana do brytyjskiej Izby Gmin.
- 1921 – Założono Komunistyczny Uniwersytet Mniejszości Narodowych Zachodu im. Juliana Marchlewskiego w Moskwie.
- 1925 – Aristide Briand został po raz piąty premierem Francji.
- 1928 – Założono klub piłkarski Persija Dżakarta.
- 1929 – Amerykański pilot Richard Byrd po raz pierwszy przeleciał samolotem nad biegunem południowym.
- 1933 – Amerykański fizyk i konstruktor Robert J. Van de Graaff zakończył budowę generatora własnego projektu, który był w stanie wytworzyć napięcie 7 000 000 V.
- 1937 – Józef Stalin podpisał wniosek o rozwiązanie Komunistycznej Partii Polski.
- 1938 – Rozpoczęło nadawanie Radio Tirana.
- 1941 – II wojna światowa w Afryce: ostatnie włoskie jednostki skapitulowały przed Brytyjczykami w mieście Gondar w Etiopii; likwidacja Włoskiej Afryki Wschodniej.
- 1942 – 491 osób zginęło w pożarze klubu nocnego w Bostonie.
- 1943 – Rozpoczęła się konferencja teherańska.
- 1944 – Albania została ogłoszona republiką ludową.
- 1945 – Trzęsienie ziemi o sile 8,2 stopnia w skali Richtera i wywołane nim tsunami zabiły w prowincji Beludżystan w dzisiejszym Pakistanie około 4 tys. osób.
- 1956 – Premiera filmu I Bóg stworzył kobietę.
- 1958 – Czad, Gabon, Mauretania i Kongo stały się autonomicznymi republikami w ramach Wspólnoty Francuskiej.
- 1960 – Mauretania uzyskała niepodległość (od Francji).
- 1964 – NASA wystrzeliła w kierunku Marsa sondę Mariner 4.
- 1966 – W Burundi w wyniku przewrotu obalono monarchię i proklamowano republikę.
- 1967 – Wojska brytyjskie opuściły Jemen Południowy.
- 1972 – W katastrofie japońskiego samolotu Douglas DC-8 pod Moskwą zginęły 62 osoby,
- 1974 – W trakcie koncertu Eltona Johna w Madison Square Garden po raz ostatni wystąpił na scenie John Lennon.
- 1975 – Timor Wschodni ogłosił niepodległość (od Portugalii).
- 1979:
- 257 osób zginęło, gdy należący do Air New Zealand McDonnell Douglas DC-10 uderzył w zbocze wulkanu Erebus na Antarktydzie.
- Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Turcji.
- 1980 – Wojna iracko-irańska: rozpoczęła się dwudniowa irańska operacja Morvarid, w wyniku której zniszczonych zostało około 70% jednostek irackiej marynarki wojennej.
- 1982 – Jan Paweł II ogłosił konstytucję apostolską Ut sit, powołującą do życia prałaturę personalną Opus Dei.
- 1983:
- Niemiec Ulf Merbold został pierwszym cudzoziemcem biorącym udział w amerykańskiej misji kosmicznej jako członek załogi wahadłowca Columbia.
- Urodził się 25-milionowy obywatel Kanady.
- W katastrofie samolotu Fokker F-28 w nigeryjskim mieście Enugu zginęły 53 osoby.
- 1987 – Południowoafrykański Boeing 747 spadł do Oceanu Indyjskiego u wybrzeży Mauritiusa; zginęło 159 osób.
- 1989 – Kanclerz Helmut Kohl przedstawił dziesięciopunktowy program zjednoczenia Niemiec.
- 1990 – Margaret Thatcher złożyła rezygnację ze stanowiska premiera Wielkiej Brytanii.
- 1991 – Osetia Południowa ogłosiła niepodległość (od Gruzji).
- 1994:
- Norwegowie po raz drugi odrzucili w referendum możliwość przystąpienia do UE.
- UE i Mołdawia podpisały układ o partnerstwie i współpracy.
- 1996 – Jiang Zemin jako pierwszy w historii przywódca Chin przybył z wizytą do Indii.
- 2000:
- Holenderski parlament zalegalizował eutanazję
- Opozycyjny ukraiński polityk Ołeksadr Moroz ujawnił nagrania w których prezydent Leonid Kuczma nakłaniał oficerów milicji do porwania dziennikarza Georgija Gongadze.
- 2002:
- 15 osób zginęło, w tym pięcioro Izraelczyków i trzech zamachowców, w ataku bombowym na żydowski hotel w kenijskiej Mombasie.
- 200-milionowy turysta zwiedził Wieżę Eiffla.
- 2003 – Francuskie superszybkie pociągi TGV przekroczyły granicę miliarda przewiezionych pasażerów.
- 2004:
- Nicolas Sarkozy został przewodniczącym Unii na rzecz Ruchu Ludowego (UMP).
- W katastrofie w kopalni węgla kamiennego w pobliżu miasta Tongchuan (środkowe Chiny) zginęło 166 górników.
- 2006 – Rozpoczęła się podróż papieża Benedykta XVI do Turcji.
- 2009 – Urzędujący prezydent Namibii Hifikepunye Pohamba został wybrany na drugą kadencję.
- 2010 – Odbyła się II tura wyborów prezydenckich na Wybrzeżu Kości Słoniowej, po której swoje zwycięstwo ogłosili urzędujący prezydent Laurent Gbagbo i były premier Alassane Ouattara, co doprowadziło do kryzysu politycznego i wznowienia wojny domowej.
Urodzili się
- 1118 – Manuel I Komnen, cesarz bizantyjski (zm. 1180)
- 1489 – Małgorzata Tudor, królowa Szkocji, żona Jakuba IV (zm. 1541)
- 1632 – Jean-Baptiste Lully, francuski kompozytor pochodzenia włoskiego (zm. 1687)
- 1640 – Willem de Vlamingh, flamandzki kapitan, zbadał południowo-wschodnie wybrzeże Australii (zm. ok. 1698)
- 1740 – Andrzej Gawroński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1813)
- 1756 – Maria Magdalena Postel, francuska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Ubogich Córek Miłosierdzia, święta katolicka (zm. 1846)
- 1757 – William Blake, angielski poeta, malarz, rysownik, rytownik (zm. 1827)
- 1772 – Luke Howard, brytyjski chemik, farmaceuta, meteorolog (zm. 1864)
- 1785 – Victor de Broglie, francuski polityk, premier Francji (zm. 1870)
- 1811 – Maksymilian II, król Bawarii (zm. 1864)
- 1820 – Fryderyk Engels, niemiecki filozof, socjalista (zm. 1895)
- 1829 – Anton Rubinstein, rosyjski pianista, kompozytor, dyrygent (zm. 1894)
- 1857 – Alfons XII Burbon, król Hiszpanii (zm. 1885)
- 1871 – Andrzej Strug, polski pisarz (zm. 1937)
- 1878 – Edith Hannam, brytyjska tenisistka (zm. 1951)
- 1880 – Aleksandr Błok, rosyjski pisarz (zm. 1921)
- 1881 – Stefan Zweig, austriacki pisarz (zm. 1942)
- 1887:
- Czesław Falkowski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (zm. 1969)
- Ernst Röhm, niemiecki działacz nazistowski, szef SA (zm. 1934)
- 1889 – Antoni Bogusławski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1956)
- 1894 – Arkady Fiedler, polski pisarz, podróżnik (zm. 1985)
- 1896 – Józef Koffler, polski kompozytor (zm. 1944?)
- 1897 – Kazimierz Andrzej Jaworski, polski poeta, wydawca, tłumacz, pedagog (zm. 1973)
- 1907 – Alberto Moravia, włoski pisarz (zm. 1990)
- 1908 – Claude Lévi-Strauss, francuski antropolog, socjolog, filozof (zm. 2009)
- 1911 – Albert Harris, polski pianista, kompozytor, autor tekstów piosenek, piosenkarz (zm. 1974)
- 1915 – Konstantin Simonow, rosyjski pisarz (zm. 1979)
- 1916 – Mika Špiljak, chorwacki polityk, prezydent Jugosławii (zm. 2007)
- 1919 – Keith Miller, australijski krykiecista (zm. 2004)
- 1920:
- Cecilia Colledge, brytyjska łyżwiarka figurowa (zm. 2008)
- Jan Nagrabiecki, polski poeta (zm. 2011)
- 1923 – Gloria Grahame, amerykańska aktorka (zm. 1981)
- 1925:
- József Bozsik, węgierski piłkarz (zm. 1978)
- Luigi Carpaneda, włoski szermierz, florecista (zm. 2011)
- 1927 – Wojciech Morawski, polski ekonomista, profesor (zm. 1995)
- 1928:
- Jan Fotek, polski kompozytor
- Jerzy Krawczyk, polski bokser (zm. 2008)
- 1930 – Mieczysław Fęglerski, polski koszykarz (zm. 2011)
- 1931 – Hope Lange, amerykańska aktorka (zm. 2003)
- 1932:
- Gato Barbieri, argentyński saksofonista jazzowy, kompozytor
- Ben Bova, amerykański pisarz science-fiction
- 1934 – Bogdan Madej, polski pisarz
- 1937:
- Oleg Kopajew, rosyjski piłkarz (zm. 2010)
- Stanisław Mańkowski, polski inżynier, rektor PW
- 1938 – Michael Ritchie, amerykański reżyser filmowy (zm. 2001)
- 1941 – Laura Antonelli, włoska aktorka
- 1942 – Jonasz Kofta, polski pisarz, satyryk, piosenkarz (zm. 1988)
- 1943 – Randy Newman, amerykański kompozytor, muzyk
- 1946 – Joe Dante, amerykański reżyser filmowy
- 1948 – Agnieszka Holland, polska reżyserka filmowa
- 1950:
- Ed Harris, amerykański aktor, reżyser filmowy
- Russell Alan Hulse, amerykański astrofizyk, laureat Nagrody Nobla
- 1951:
- Janusz Leśniewski, polski aktor
- Barbara Morgan, amerykańska astronautka, nauczycielka
- 1954 – Barbara Grabowska, polska aktorka (zm. 1994)
- 1956 – Iwona Niedzielska, polska piosenkarka
- 1958 – Krzysztof Gardyna, polski duchowny katolicki, taternik, alpinista
- 1959 – Stephen Roche, irlandzki kolarz szosowy
- 1960 – John Galliano, brytyjski projektant mody
- 1961:
- Krzysztof Bąkowski, polski skrzypek
- Alfonso Cuarón, meksykański reżyser filmowy
- 1962:
- Matt Cameron, amerykański perkusista zespołu Pearl Jam
- Jon Stewart, amerykański komik, aktor
- Wiesław Walendziak, polski polityk
- 1966:
- Arkadiusz Nowak, polski duchowny katolicki, działacz społeczny
- Zbigniew Robakiewicz, polski piłkarz
- 1967:
- Dubravko Pavličić, chorwacki piłkarz (zm. 2012)
- Anna Nicole Smith, amerykańska modelka, aktorka (zm. 2007)
- 1968 – Dawn Robinson, amerykańska wokalistka zespołu En Vogue
- 1970:
- Jan Michaelsen, duński piłkarz
- Steve Smyth, amerykański gitarzysta grupy Forbidden
- 1971:
- Weronika Marczuk, ukraińska aktorka, producentka filmowa
- Gylve Nagell, norweski kompozytor, multiinstrumentalista, muzyk zespołu metalowego Darkthrone
- 1972:
- Anastasia Kelesidu, grecka dyskobolka
- Jesper Strömblad, szwedzki gitarzysta grupy In Flames
- Katarzyna Teodorowicz-Lisowska, polska tenisistka
- 1973 – Jowita Budnik, polska aktorka
- 1975:
- Wiktar Łukaszenka, białoruski polityk
- Sigurd Wongraven, norweski wokalista zespołu metalowego Satyricon
- 1977:
- Fabio Grosso, włoski piłkarz
- Jean Paulista, brazylijski piłkarz
- 1979:
- Chamillionaire, amerykański raper
- Katarzyna Strączy, polska tenisistka
- 1983 – Robert Milczarek, polski siatkarz
- 1985 – Andreas Arén, szwedzki skoczek narciarski
- 1988:
- Florencia Molinero, argentyńska tenisistka
- Christopher Richard Stringini, amerykański wokalista zespołu US5
Zmarli
- 1058 – Kazimierz I Odnowiciel, książę Polski, syn Mieszka II (ur. 1016)
- 1627 – Arend Dickmann, holenderski żeglarz, admirał polskiej floty wojennej (ur. 1572)
- 1680 – Giovanni Lorenzo Bernini, włoski rzeźbiarz, architekt, malarz (ur. 1598)
- 1694 – Bashō Matsuo, japoński poeta (ur. 1644)
- 1698 – Louis de Buade de Frontenac, francuski wojskowy, gubernator Nowej Francji (ur. 1622)
- 1801 – Deodat Dolomieu, francuski geolog, wulkanolog, podróżnik (ur. 1750)
- 1835 – Andrzej Trần Văn Trông, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1808 lub 1814)
- 1859 – Washington Irving, amerykański pisarz, historyk (ur. 1783)
- 1898 – Conrad Ferdinand Meyer, szwajcarski pisarz (ur. 1825)
- 1907 – Stanisław Wyspiański, polski pisarz, malarz (ur. 1869)
- 1914 – Johann Wilhelm Hittorf, niemiecki fizyk, chemik (ur. 1824)
- 1915 – Mubarak Al-Sabah, emir Kuwejtu (ur. 1837)
- 1925 – Alfred Pérot, francuski fizyk (ur. 1863)
- 1928 – Frank F. Fletcher, amerykański admirał (ur. 1855)
- 1939 – James Naismith, kanadyjski lekarz, twórca zasad koszykówki (ur. 1861)
- 1942 – Marceli Nowotko, polski działacz komunistyczny, I sekretarz PPR (ur. 1893)
- 1943 − Aleksander Hellat, estoński polityk, dyplomata (ur. 1881)
- 1945 – Dwight Davis, amerykański polityk, tenisista, fundator Pucharu Davisa (ur. 1879)
- 1947 – Philippe Marie Leclerc, francuski generał (ur. 1902)
- 1954 – Enrico Fermi, włoski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1901)
- 1962 – Wilhelmina, królowa Holandii (ur. 1880)
- 1970 – Jan Drda, czeski pisarz (ur. 1915)
- 1972:
- Stanisław Haras, polski nauczyciel, działacz krajoznawczy, przewodnik (ur. 1886),
- Sybilla (księżna szwedzka), matka króla Szwecji Karola XVI Gustawa, (ur. 1908)
- 1987 – Stanisław Szenic, polski pisarz, prawnik (ur. 1904)
- 1989 – Janusz Burakiewicz, polski ekonomista, polityk, minister żeglugi (ur. 1916)
- 1990 – Władysław Rubin, polski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1917)
- 1992 – Sidney Nolan, australijski malarz (ur. 1917)
- 1993:
- Kenneth Connor, brytyjski aktor (ur. 1916)
- Jerry Edmonton, kanadyjski perkusista grupy Steppenwolf (ur. 1946)
- 1996 – Stanisław Cynarski, polski historyk (ur. 1923)
- 2000 – Michał Ślaski, polski aktor operetkowy, reżyser (ur. 1908)
- 2005:
- Ryszard Krzyżanowski, polski aktor (ur. 1929)
- Tony Meehan, brytyjski perkusista zespołu The Shadows (ur. 1943)
- Władysław Wandor, polski kolarz (ur. 1914)
- 2006 – Jan Drzewiecki, polski pianista, kompozytor (ur. 1938)
- 2007:
- Tony Holland, brytyjski scenarzysta (ur. 1940)
- Barbara Kilar, żona i muza kompozytora Wojciecha Kilara
- 2008:
- Henryk Janduda, polski piłkarz (ur. 1924)
- Gierman Skurygin, rosyjski chodziarz (ur. 1963)
- 2009 – Jan Kuczyński, polski zapaśnik (ur. 1935)
- 2010:
- Zbyszko Bednorz, polski pisarz (ur. 1913)
- Leslie Nielsen, kanadyjski aktor, komik (ur. 1926)
- 2011:
- Vittorio De Seta, włoski reżyser filmowy (ur. 1923)
- Paweł Komorowski, polski reżyser filmowy (ur. 1930)
- Charles Kowal, amerykański astronom (ur. 1940)
- Ante Marković, chorwacki polityk, premier SFRJ (ur. 1924)
- Józef Raszewski, polski działacz opozycji w PRL-u (ur. 1936)