Oliwer jan boliwia eutropiusz dzień małgorzata izydor oliwier obchodzą święta imieniny fryderyk świętobor magdalena julian i radowit matki augustyn lucjan fryderyka.
27 maja
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii27 maja jest 147. (w latach przestępnych 148.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 218 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Augustyn, Eutropiusz, Fryderyk, Fryderyka, Izydor, Jan, Julian, Lucjan, Magdalena, Małgorzata, Oliwer, Oliwier, Radowit i Świętobor.
- Boliwia – Dzień Matki
- Nigeria – Dzień Dziecka
- Polska:
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1643 – Wojewoda malborski Jakub Weiher założył Wejherowo.
- 1727 – Otwarto dla publiczności Ogród Saski w Warszawie.
- 1794 – Insurekcja kościuszkowska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Lipniszkami.
- 1809 – Wojna polsko-austriacka: zajęcie Lwowa przez Polaków.
- 1819 – Pożar Gniezna.
- 1894 – Uruchomiono pierwszą linię tramwaju parowego na Górnym Śląsku.
- 1909 – W Ostrowie Wlkp. powstała Ostrovia, jeden z pierwszych polskich klubów piłkarskich.
- 1931 – Aleksander Prystor został premierem.
- 1933 – Z połączenia Gminy Polskiej i Związku Polaków powstała Gmina Polska Związek Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku.
- 1947 – Na dworcu w Lesznie doszło do strzelaniny między żołnierzami polskimi i radzieckimi, w której zginęło trzech Rosjan.
- 1960 – Polskie Radio nadało pierwszy odcinek powieści radiowej W Jezioranach.
- 1961 – Odkryto skarb ze Skrwilna.
- 1983 – Otwarto statek-muzeum Dar Pomorza.
- 1989 – Na Stadionie Dziesięciolecia wystąpił Stevie Wonder.
- 1990 – Odbyły się wybory do samorządu terytorialnego.
- 1994 – Polska premiera filmu Trzy kolory. Czerwony.
- 2004 – Otwarto Centrum Olimpijskie w Warszawie.
- 2010 – Koncert AC/DC w Warszawie na lotnisku Bemowo.
- 2011 – Wizyta Prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy w Warszawie
Wydarzenia na świecie
- 927 – Piotr I został carem Bułgarii.
- 1153 – Malcolm IV został koronowany na króla Szkocji.
- 1293 – Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami spowodowały śmierć ponad 23 tys. osób w japońskim mieście Kamakura.
- 1353 – W Budzie odbył się ślub króla czeskiego i niemieckiego Karola IV i Anny Świdnickiej.
- 1595 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: zwycięstwo powstańców nad Anglikami w bitwie pod Clontibret.
- 1653:
- Stoczono bitwę pod Fintą w trakcie wojny o tron mołdawski.
- W Tournai odkryto grób panującego w V wieku króla Franków Childeryka I.
- 1660 – Zawarto pokój w Kopenhadze kończący wojnę duńsko-szwedzką.
- 1679 – W Anglii wydano ustawę Habeas Corpus Act, która zakazywał organom państwa aresztowania obywatela bez zgody sądu.
- 1692 – Wojna palatynacka: rozpoczęła się bitwa morska pod La Houge.
- 1694 – Wojna palatynacka: zwycięstwo Francuzów nad siłami hiszpańskimi w bitwie nad rzeką Ter.
- 1703 – Car Piotr I Wielki założył Petersburg.
- 1770 – V wojna rosyjsko-turecka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Nauplią.
- 1798 – Rewolucja irlandzka: zwycięstwo Irlandczyków w bitwie pod Oulart Hill.
- 1812 – W Bukareszcie podpisano pokój kończący wojnę rosyjsko-turecką. Do Rosji została przyłączona Besarabia.
- 1824 – Papież Leon XII ogłosił rok 1825 Rokiem Świętym.
- 1832 – Na zamku w Hambach an der Weinstraße w Nadrenii-Palatynacie rozpoczęła się 4-dniowa, 30-tysięczna demonstracja (Hambacher Fest) na rzecz zjednoczonych i wolnych Niemiec oraz na znak solidarności z polskimi emigrantami po powstaniu listopadowym.
- 1860 – Giuseppe Garibaldi przypuścił atak na Palermo na Sycylii.
- 1864 – Wojna secesyjna: bitwa pod Pickett's Mill.
- 1883 – Aleksander III Romanow został koronowany na cara Rosji.
- 1896 – Tornado zniszczyło Saint Louis w stanie Missouri; zginęło co najmniej 255 osób.
- 1905 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Cuszimą.
- 1908 – Założono klub piłkarski Anderlecht Bruksela.
- 1917 – I wojna światowa: wybuchł bunt w Armii Francuskiej.
- 1919 – Amerykański hydroplan NC-4 zakończył w Lizbonie pierwszy w historii przelot (z międzylądowaniami) przez Atlantyk.
- 1926 – Wojska francusko-hiszpańskie zlikwidowały Republikę Rif, powstałą po rewolcie ludności berberskiej w Maroku Hiszpańskim.
- 1927 – Ford Motor Company zakończył produkcję Modelu T.
- 1930 – Otwarto Chrysler Building w Nowym Jorku.
- 1931 – August Piccard i Paul Kipfer wznieśli się z niemieckiego Augsburga balonem stratosferycznym na rekordową wysokość 15 785 m.
- 1934 – We Włoszech rozpoczęły się II Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
- 1936 – Brytyjski transatlantyk Queen Mary wypłynął w swój dziewiczy rejs z Southampton do Nowego Jorku.
- 1937 – W San Francisco otwarto Most Golden Gate.
- 1941 – II wojna światowa: niemiecki pancernik Bismarck został zatopiony przez Brytyjczyków. Spośród 2220 członków załogi uratowało się 115.
- 1942 – Czechosłowaccy cichociemni dokonali w Pradze udanego zamachu na protektora Czech i Moraw Reinharda Heydricha.
- 1944 – Wojna na Pacyfiku: alianci zaatakowali wyspę Biak.
- 1948 – Urzędujący prezydent Libanu Biszara al-Churi został wybrany przez parlament na drugą kadencję.
- 1952 – Między Francją, RFN, Włochami i krajami Beneluksu został zawarty układ tworzący Europejską Wspólnotę Obronną (EWO).
- 1955 – Dokonano oblotu francuskiego samolotu pasażerskiego Sud Aviation Caravelle.
- 1956 – Na atolu Bikini Amerykanie przeprowadzili pierwszy wybuch tzw. trójfazowej bomby atomowej.
- 1957 – W Kirtland w stanie Ohio bombowiec B-36 Peacemaker zgubił nieuzbrojoną bombę atomową.
- 1960 – Premier Turcji Adnan Menderes został obalony w wojskowym zamachu stanu.
- 1967 – Urugwaj: reprezentacja Polski w koszykówce mężczyzn w swym debiucie na mistrzostwach świata pokonała Portoryko 76:64.
- 1971 – 46 osób zginęło, a 25 zostało rannych w katastrofie kolejowej pod Wuppertalem w Nadrenii Północnej-Westfalii.
- 1974 – Valéry Giscard d'Estaing został zaprzysiężony na prezydenta Francji, Jacques Chirac objął stanowisko premiera.
- 1977:
- 69 osób zginęło na Kubie w katastrofie należącego do Aerofłotu Iła-62.
- Premiera filmu Mistrz kierownicy ucieka.
- 1979 – Otwarto granicę egipsko-izraelską.
- 1980 – Hua Guofeng jako pierwszy w historii premier Chin przybył z wizytą do Japonii.
- 1987 – FC Porto z Józefem Młynarczykiem w bramce zdobyło piłkarski Puchar Europy, pokonując 2:1 Bayern Monachium na Ernst Happel Stadion w Wiedniu.
- 1990 – Zwycięstwo Narodowej Ligi na Rzecz Demokracji w pierwszych od 30 lat wolnych wyborach w Birmie, unieważnionych decyzją armii.
- 1991 – W azjatyckiej części Rosji utworzono Tunkiński Park Narodowy.
- 1992 – 18 osób stojących w kolejce po chleb zginęło wskutek ostrzału w oblężonym przez Serbów Sarajewie.
- 1993 – Przed Galerią Uffizi we Florencji wybuchł samochód-pułapka; zginęło 5 osób.
- 1994 – Aleksander Sołżenicyn powrócił do Rosji.
- 1995 – Amerykański aktor Christopher Reeve w wyniku obrażeń odniesionych po upadku z konia został całkowicie sparaliżowany.
- 1997 – W Paryżu odbył się Szczyt NATO-Rosja.
- 1999:
- Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii oskarżył Slobodana Miloszevicia o zbrodnie przeciwko ludzkości.
- Rozpoczęła się misja STS-96 wahadłowca Discovery.
- 2001 – Na mityngu w austriackim Götzis, reprezentant Czech Roman Šebrle ustanowił rekord świata w dziesięcioboju (9026 pkt).
- 2002:
- Palestyński terrorysta-samobójca wysadził się przy wejściu do kawiarni w izraelskim mieście Petach Tikwa, zabijając 2 osoby i raniąc 20.
- Péter Medgyessy został premierem Węgier.
- 2005 – W samobójczym zamachu bombowym na meczet w stolicy Pakistanu Islamabadzie zginęło 19 osób, a ponad 70 zostało rannych.
- 2006 – Trzęsienie ziemi na Jawie o sile 6,2 stopni w skali Richtera. Zginęło ponad 6 tys. osób.
- 2009:
- Co najmniej 24 osoby zginęły w zamachu samobójczym przed kwaterą policji w pakistańskim mieście Lahore.
- Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz TMA-15.
Urodzili się
- 1332 – Ibn Chaldun, historyk, socjolog, dyplomata, teolog islamski (zm. 1406)
- 1519 – Girolamo Mei, włoski humanista, teoretyk muzyki (zm. 1594)
- 1601 – Antoni Daniel, święty Kościoła Katolickiego, męczennik, francuski jezuita, misjonarz w Kanadzie (zm. 1648)
- 1626 – Wilhelm II Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1650)
- 1733 – Jan Chrystian Bockshammer, polski pisarz ewangelicki, nauczyciel i pastor (zm. 1804)
- 1756 – Maksymilian I Józef, elektor i król Bawarii (zm. 1825)
- 1784 – Leon Borowski, polski filolog, krytyk literacki (zm.1846)
- 1797 – Gustaw Małachowski, polski polityk, poseł na sejm Królestwa Kongresowego (zm. 1835)
- 1819 – Thomas H. Stevens, Jr., amerykański kontradmirał marynarki wojennej (zm. 1896)
- 1837 – Dziki Bill Hickok, amerykański rewolwerowiec (zm. 1876)
- 1862 – Feliksa Kozłowska, polska zakonnica, twórczyni mariawityzmu (zm. 1921)
- 1867 – Arnold Bennett, angielski pisarz (zm. 1931)
- 1876 – Jan Kucharzewski, polski historyk, prawnik, polityk, premier Polski (zm. 1952)
- 1878 – Ferdynand Ossendowski, polski pisarz (zm. 1945)
- 1885 – Zbigniew Pronaszko, polski malarz, rzeźbiarz, scenograf (zm. 1958)
- 1886 – Kazimierz Konarski, polski archiwista, pisarz, historyk Warszawy (zm. 1972)
- 1887 – Kazimierz Fajans, amerykański fizykochemik pochodzenia polskiego (zm. 1975)
- 1888 – Louis Durey, francuski kompozytor (zm. 1979)
- 1894:
- Louis-Ferdinand Céline, francuski pisarz (zm. 1961)
- Dashiell Hammett, amerykański pisarz (zm. 1961)
- 1897 – John Douglas Cockcroft, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
- 1901 – Jerzy Kahané, polski duchowny luterański na Górnym Śląsku i Pomorzu, redaktor prasy kościelnej (zm. 1941)
- 1903 – Jan Jaroszewicz, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1980)
- 1906 – Antonio Rosario Mennonna, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2009)
- 1907 – Karl Johannes Herbert Seifert, niemiecki matematyk (zm. 1996)
- 1911:
- Maria Kaniewska, polska aktorka (zm. 2005)
- Teddy Kollek, izraelski polityk, burmistrz Jerozolimy (zm. 2007)
- 1912 – John Cheever, amerykański pisarz (zm. 1982)
- 1914:
- Bohdan Arct, polski lotnik, pisarz (zm. 1973)
- Bogusław Leśnodorski, polski prawnik, historyk prawa (zm. 1985)
- 1915 – Herman Wouk, amerykański pisarz
- 1918 – Yasuhiro Nakasone, japoński polityk, premier Japonii
- 1919 – Andrzej Nowicki, polski filozof
- 1921 – Czesław Madajczyk, polski historyk, profesor (zm. 2008)
- 1922 – Christopher Lee, brytyjski aktor
- 1923:
- Zbigniew Florczak, polski pisarz, tłumacz, krytyk sztuki (zm. 2005)
- Henry Kissinger, amerykański dyplomata, laureat Nagrody Nobla
- 1926:
- Kees Rijvers, holenderski piłkarz
- Bud Shank, amerykański muzyk, saksofonista (zm. 2009)
- 1928 – Constantin Ticu Dumitrescu, rumuński polityk (zm. 2008)
- 1930 – Benon Miśkiewicz, polski historyk, polityk, minister nauki i szkolnictwa wyższego (zm. 2008)
- 1931:
- Bernard Fresson, francuski aktor (zm. 2002)
- Philip Kotler, amerykański ekonomista
- 1932:
- Jerzy Goliński, polski polityk
- Giennadij Szatkow, rosyjski bokser (zm. 2009)
- 1933 – Jerzy Nasierowski, polski aktor, pisarz
- 1934:
- Harlan Ellison, amerykański autor fantastyki
- Zbigniew Jabłonowski, polski biolog, parazytolog, działacz polonijny (zm. 2008)
- 1936 – Ivo Brešan, chorwacki pisarz
- 1941 – Teppo Hauta-aho, fiński kontrabasista, kompozytor
- 1942:
- Piers Courage, brytyjski kierowca wyścigowy (zm. 1970)
- Andrzej Zoll, polski prawnik, rzecznik Praw Obywatelskich
- 1943 – Luděk Sobota, czeski aktor
- 1946 – Zbigniew Jaremko, polski saksofonista jazzowy, kompozytor
- 1948:
- Gábor Presser, węgierski muzyk zespołów: Omega i Locomotiv GT
- Aleksandr Wołkow, radziecki kosmonauta
- 1949 – Piotr Nowina-Konopka, polski ekonomista, polityk, działacz społeczny
- 1950:
- Dee Dee Bridgewater, amerykańska wokalistka jazzowa, aktorka
- Jan Grabowski, polski żużlowiec, trener żużlowy
- 1951 – Ana Belén, hiszpańska śpiewaczka, aktorka
- 1952:
- Halina Chrobak, polska aktorka
- Robert Yates, amerykański seryjny morderca
- 1954:
- Catherine Carr, amerykańska pływaczka
- Grzegorz Tomczak, polski poeta, pieśniarz
- 1955:
- Richard Schiff, amerykański aktor
- Magdalena Wołłejko, polska aktorka
- 1956:
- Tadeusz Paradowicz, polski aktor, lektor, reżyser, scenarzysta
- Giuseppe Tornatore, włoski reżyser, scenarzysta, producent filmowy
- 1957:
- Bruce Furniss, amerykański pływak
- Magdalena Kuta, polski aktorka
- Siouxsie Sioux, brytyjska wokalistka zespołów Siouxsie and the Banshees i The Creatures
- 1958:
- Neil Finn, nowozelandzki wokalista i gitarzysta zespołu Crowded House
- Justyn Węglorz, polski koszykarz
- 1961:
- Larbi El Hadi, algierski piłkarz, bramkarz
- Pierre-Henri Raphanel, francuski kierowca wyścigowy
- 1962 – Marcelino Bernal, meksykański piłkarz, trener piłkarski
- 1963:
- Andrzej Kretek, polski piłkarz, bramkarz, trener piłkarski
- Maria Walliser, szwajcarska narciarka alpejska
- 1967 – Paul Gascoigne, angielski piłkarz
- 1970 – Marcin Miller, polski piosenkarz
- 1971:
- Lisa Lopes, amerykańska piosenkarka zespołu TLC (zm. 2002)
- Lee Sharpe, angielski piłkarz
- 1972 – Eskild Ebbesen, duński wioślarz
- 1973:
- Zoran Ban, chorwacki piłkarz
- Jacek Kochanowski, polski socjolog, filozof
- 1974:
- Krzysztof Matyjaszczyk, polski polityk, samorządowiec, prezydent Częstochowy
- Grzegorz Rempała, polski żużlowiec
- Skye, brytyjska piosenkarka
- 1975 – Jadakiss, amerykański raper pochodzenia nigeryjskiego
- 1976 – Jiří Štajner, czeski piłkarz
- 1978:
- Joanna Koroniewska, polska aktorka
- Keith Segovia, amerykański piłkarz (zm. 2010)
- 1979 – Mile Sterjovski, australijski piłkarz pochodzenia macedońskiego
- 1980 – Ben Feldman, amerykański aktor
- 1981 – Johan Elmander, szwedzki piłkarz
- 1983 – Chamis al-Kaddafi, libijski wojskowy, oficer (zm. 2011)
- 1984 – Janusz Kołodziej, polski żużlowiec
- 1985:
- Roberto Soldado, hiszpański piłkarz
- Szczepan Kończal, polski pianista
- 1986 – Ihor Szymeczko, ukraiński sztangista
- 1988:
- Scott Loach, angielski piłkarz, bramkarz
- Siarhiej Łahun, białoruski sztangista (zm. 2011)
- 1991 – Ksenia Pierwak, rosyjska tenisistka
Zmarli
- 366 – Prokopiusz, rzymski generał, cesarz rzymski (ur. 325)
- 927 – Symeon I Wielki, władca Bułgarii (ur. 866)
- 1508 – Ludovico Sforza, książę Mediolanu (ur. 1452)
- 1564 – Jan Kalwin, szwajcarski reformator religijny pochodzenia francuskiego (ur. 1509)
- 1615 – Małgorzata de Valois, królowa Francji, żona Henryka IV (ur. 1553)
- 1638 – Jan Wężyk, polski duchowny katolicki, prymas Polski (ur. 1575)
- 1797 – François Noël Babeuf, francuski polityk (ur. 1760)
- 1800 – Zygmunt Bogacz, polski hutnik (ur. 1758)
- 1839:
- Barbara Kim, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1805)
- Barbara Yi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1825)
- 1840 – Niccolò Paganini, włoski skrzypek, kompozytor (ur. 1782)
- 1871 – Georges Darboy, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Paryża (ur. 1813)
- 1910 – Robert Koch, niemiecki lekarz, bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1843)
- 1919 – Awit Szubert, polski fotograf, pionier fotografii Tatr (ur. 1837)
- 1930 – Gabriel Miró, hiszpański pisarz (ur. 1879)
- 1939 – Joseph Roth, austriacki pisarz (ur. 1894)
- 1941:
- Ernst Lindemann, niemiecki komandor (ur. 1894)
- Günther Lütjens, niemiecki admirał (ur. 1889)
- 1942 – Ludwik Puget polski rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki (ur. 1877)
- 1943 – Mieczysław Kotarbiński, polski malarz, grafik (ur. 1890)
- 1964 – Jawaharlal Nehru, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1889)
- 1969 – Jeffrey Hunter, amerykański aktor (ur. 1926)
- 1980 – Wincenty Faber, polski poeta (ur. 1936)
- 1983 – Józef Lejtes, polski reżyser filmowy (ur. 1901)
- 1988:
- Mirosław Azembski, polski reportażysta, dziennikarz, publicysta (ur. 1923)
- Ernst Ruska, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (ur. 1906)
- 1989:
- Eugeniusz Chrobak, polski taternik, alpinista, himalaista, publicysta (ur. 1939)
- Andrzej Heinrich, polski taternik, himalaista (ur. 1937)
- 2000:
- Franciszek Cymbarewicz, polski generał (ur. 1917)
- Kazimierz Leski, polski mechanik, wynalazca, żołnierz AK (ur. 1912)
- Tadeusz Link, polski fotografik (ur. 1916)
- 2003 – Luciano Berio, włoski kompozytor (ur. 1925)
- 2004:
- Ryszard Ber, polski reżyser filmowy (ur. 1933)
- Ladislav Hecht, czechosłowacki tenisista (ur. 1909)
- Geraldo Majela Reis, brazylijski duchowny katolicki, arcybiskup Diamantiny (ur. 1924)
- Werner Tübke, niemiecki malarz (zm. 1929)
- 2005:
- Piotr Gładki, polski lekkoatleta, maratończyk (ur. 1972)
- Jan Karol Kostrzewski, polski lekarz, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej, prezes PAN (ur. 1915)
- Wojciech Standełło, polski aktor (ur. 1932)
- 2006 – Fernando Romeo Lucas García, gwatemalski polityk, prezydent Gwatemali (ur. 1924)
- 2007:
- Izumi Sakai, japońska piosenkarka (ur. 1967)
- Jan Sobczyński, polski malarz (ur. 1918)
- 2009:
- Clive Granger, walijski ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1934)
- Jacek Maziarski, polski dziennikarz, publicysta, polityk (ur. 1937)
- 2011:
- Jeff Conaway, amerykański aktor (ur. 1950)
- Małgorzata Dydek, polska koszykarka (ur. 1974)
- Jacek Puchała, polski lekarz, chirurg (ur. 1956)
- Gil Scott-Heron, amerykański poeta, muzyk (ur. 1949)