Leonarda demetriusz łucjan amanda łucjana fulko damian lucjan obchodzą święta imieniny bernard lutosław felicysym dymitr ludomiła lucyna marcjan amand ewaryst bonawentura.
26 października
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii26 października jest 299. (w latach przestępnych 300.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 66 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Amand, Amanda, Bernard, Bonawentura, Damian, Demetriusz, Dymitr, Ewaryst, Felicysym, Fulko, Leonarda, Lucjan, Lucyna, Ludomiła, Lutosław, Łucjan, Łucjana, Marcjan, Rustyk i Rustyka.
- Austria – Święto Narodowe (Deklaracja Neutralności 1955)
- Benin – Święto Sił Zbrojnych
- Nauru – Angam Day
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Donacji i Transplantacji (w Polsce obchodzony również Dzień Transplantacji, 26 stycznia)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
- św. Ewaryst (papież)
- św. Dymitr z Tesalonik (męczennik) (również 9 kwietnia)
- św. Amand (biskup Strasburga)
- bł. Celina Borzęcka (założycielka zmartwychwstanek, CR)
Wydarzenia w Polsce
- 1206 – Papież Innocenty III wezwał bullą kler polski do poparcia opata Godfryda z Łekna w jego działaniach misyjnych wśród Prusów.
- 1497 – Wojna polsko-turecka: wojsko polskie pod dowództwem króla Jana I Olbrachta zostało rozgromione w bitwie pod Koźminem.
- 1564 – Założono Seminarium Duchowne w Poznaniu.
- 1574 – Przed krakowskim ratuszem ścięto pięciu uczestników tumultu z 10 października.
- 1659 – Potop szwedzki: zwycięstwo polskie w bitwie pod Gdańską Głową.
- 1768 – Konfederacja barska: kapitulacja Nieświeża.
- 1794 – Insurekcja kościuszkowska: doszło do bitwy pod Kobyłką, w czasie ofensywy Suworowa na Warszawę.
- 1885 – W Grodzisku Wielkopolskim otwarto progimnazjum, pierwszą szkołę średnią w mieście.
- 1924 – Odbył się IV kongres Związku Ludowo-Narodowego.
- 1927 – Do kraju sprowadzono ze Szwajcarii urnę z sercem Tadeusza Kościuszki.
- 1931 – Rozpoczął się proces brzeski przywódców Centrolewu.
- 1937 – Premiera filmu Dziewczęta z Nowolipek.
- 1939:
- Na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października powstało Generalne Gubernatorstwo.
- Sowieci przekazali Wilno Litwinom.
- 1941 – II wojna światowa: do kraju powrócił Edward Rydz-Śmigły z zamiarem rozbudowania organizacji Obóz Polski Walczącej i podjęcia walki z okupantem niemieckim.
- 1945:
- Bolesław Bierut wydał dekret nacjonalizacyjny o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy.
- Do kraju powróciły internowane w czasie wojny w Szwecji okręty podwodne: ORP Ryś, ORP Sęp i ORP Żbik.
- Została utworzona Polska Agencja Prasowa.
- 1952 – Odbyły się wybory parlamentarne.
- 1956 – Prymas Stefan Wyszyński został zwolniony z internowania.
- 1958 – Otwarto Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku.
- 1964 – Przed warszawskim Sądem Wojewódzkim rozpoczął się proces Melchiora Wańkowicza, oskarżonego o działalność antypaństwową.
- 1971 – Zakupiono licencję na produkcję Fiata 126.
- 1975 – Na Stadionie Dziesięciolecia Polska zremisowała bezbramkowo z Włochami w meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.
- 1981 – Rozpoczął się strajk w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu.
- 1982 – Sejm uchwalił ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
- 1987 – W Szczecinie otwarto pierwszą nitkę Trasy Zamkowej.
- 1993 – Waldemar Pawlak został premierem.
- 2001 – Ze swego domu w Drobinie został uprowadzony Krzysztof Olewnik.
- 2002 – W Krakowie oddano do użytku Most Wandy.
- 2003 – PLL LOT przystąpiły do sojuszu lotniczego Star Alliance.
Wydarzenia na świecie
- 740 – Trzęsienie ziemi zniszczyło Konstantynopol.
- 899 – Edward Starszy został królem Wesseksu.
- 1440 – Seryjny morderca Gilles de Rais i dwaj jego wspólnicy zostali straceni w Nantes.
- 1596 – III wojna austriacko-turecka: zwycięstwo Turków w bitwie pod Mezökeresztes.
- 1597 – Wojna japońsko-koreańska: bitwa morska pod Myeongnyang.
- 1774 – W Filadelfii zakończył się I Kongres Kontynentalny.
- 1795 – Rewolucja francuska: utworzono Dyrektoriat.
- 1825 – W USA otwarto Kanał Erie.
- 1838 – Honduras wystąpił z Konfederacji Środkowoamerykańskiej.
- 1859 – Statek pasażerski Royal Charter rozbił się podczas sztormu na skałach walijskiej wyspy Anglesey; zginęło co najmniej 459 osób.
- 1860 – Włoska wojna wyzwoleńcza: w Teano koło Neapolu doszło do spotkania pomiędzy Giuseppe Garibaldi a królem Piemontu i Sardynii Wiktorem Emanuelem II, którego Garibaldi nazwał "królem ItaliI" i przekazał mu Królestwo Obojga Sycylii.
- 1863:
- W Anglii założono The Football Association.
- W Genewie z inicjatywy Henriego Dunanta rozpoczęła się międzynarodowa konferencja, w czasie której założono organizację Czerwonego Krzyża.
- 1881 – W Tombstone (Arizona) miała miejsce strzelanina w O.K. Corral, w której brał udział jeden z najsłynniejszych rewolwerowców Wyatt Earp.
- 1883 – W Rydze powstała korporacja akademicka Welecja.
- 1896 – W Addis Abebie podpisano etiopsko-włoski traktat pokojowy.
- 1905 – Została rozwiązana unia pomiędzy Szwecją i Norwegią.
- 1909:
- Francuzka Marie Marvingt jako pierwsza kobieta przeleciała balonem nad Kanałem La Manche.
- Japoński gubernator generalny Korei książę Itō Hirobumi został zamordowany w chińskim Harbinie przez koreańskiego nacjonalistę.
- 1911 – Na Newie w Sankt Petersburgu otwarto Most Piotra Wielkiego.
- 1914 – Premiera filmu niemego Charlie piekarczykiem.
- 1917 – I wojna światowa:
- Austriacy zdobyli włoskie forty Montemaggiore.
- Brazylia wypowiedziała wojnę Niemcom.
- 1920 – Ants Piip został premierem Estonii.
- 1933 – Albert Sarraut został premierem Francji.
- 1936 – Hiszpańska wojna domowa: w ramach zapłaty za radziecką pomoc wojskową dla rządu republikańskiego, do Odessy wypłynął statek z 510 tonami złota z rezerw Banku Hiszpanii.
- 1938 – Rozpoczęła się tzw. Polenaktion, w wyniku której 17 tys. polskich Żydów mieszkających w Trzeciej Rzeszy zostało deportowanych do Polski.
- 1939 – Ksiądz Jozef Tiso został prezydentem Republiki Słowackiej.
- 1940 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca P-51 Mustang.
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: taktyczne zwycięstwo Japończyków w bitwie koło wysp Santa Cruz.
- 1947 – Maharadża Hari Singh podpisał akt wstąpienia Kaszmiru do Indii.
- 1951 – Powstał trzeci rząd Winstona Churchilla.
- 1954 – Zlikwidowano Wolne Terytorium Triestu.
- 1955:
- Ngô Đình Diệm proklamował powstanie Wietnamu Południowego i ogłosił się jego prezydentem.
- Parlament Austrii uchwalił konstytucję oraz deklarację o wieczystej neutralności.
- 1960 – W wojskowym zamachu stanu został obalony prezydent Salwadoru José María Lemus.
- 1961 – Grégoire Kayibanda został prezydentem Rwandy.
- 1962 – Premiera filmu Co się zdarzyło Baby Jane?
- 1965:
- Muzycy grupy The Beatles zostali odznaczeni przez królową Elżbietę II Orderami Imperium Brytyjskiego.
- W RFN utworzono drugi rząd Ludwiga Erharda.
- 1967 – Szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi koronował swoją małżonkę Farah Pahlawi na pierwszą władczynię w historii monarchii.
- 1968 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 3 (Gieorgij Bieriegowoj).
- 1972 – W Beninie major Mathieu Kérékou dokonał wojskowego zamachu stanu i przejął władzę.
- 1973 – Dokonano oblotu francusko-niemieckiego samolotu szturmowego Dassault/Dornier Alpha Jet.
- 1976 – Bantustan Transkei (RPA) uzyskał niepodległość.
- 1977 – W Somalii zdiagnozowano ostatni naturalny przypadek ospy prawdziwej.
- 1979 – Prezydent Korei Południowej Park Chung-hee został zastrzelony w czasie obiadu przez szefa południowokoreańskiego wywiadu Kim Jae-kyu.
- 1981 – Park Morski Wielkiej Rafy Koralowej został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
- 1984 – Premiera filmu Terminator.
- 1994 – Izrael i Jordania podpisały układ pokojowy.
- 1997:
- Na Ukrainie powstała Partia Regionów.
- Włochy oraz nieformalnie San Marino i Watykan przystąpiły do Układu z Schengen.
- 2000 – Laurent Gbagbo został prezydentem Wybrzeże Kości Słoniowej.
- 2001 – Uchwalono USA PATRIOT Act.
- 2002 – Atak na moskiewski teatr na Dubrowce: 129 zakładników i 40 czeczeńskich terrorystów zginęło, a ponad 700 osób odniosło obrażenia, podczas odbijania teatru przez rosyjskie jednostki specjalne.
- 2009:
- Jurelang Zedkaia został wybrany przez parlament na prezydenta Wysp Marshalla.
- W katastrofie lotu S-Air 9607 pod Mińskiem zginęło 5 osób.
- 2010 – Zakończono napełnianie zbiornika za Zaporą Trzech Przełomów w Chinach.
Urodzili się
- 968 – Kazan, cesarz Japonii (zm. 1008)
- 1427 – Zygmunt Habsburg, arcyksiążę Austrii, władca Tyrolu (zm. 1496)
- 1431 – Ercole d'Este, książę Ferrary i Modeny (zm. 1505)
- 1473 – Fryderyk Wettyn, książę, arcybiskup Magdeburga, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (zm. 1510)
- 1491 – Zhengde, cesarz Chin (zm. 1521)
- 1684 – Kurt Christoph von Schwerin, pruski feldmarszałek (zm. 1757)
- 1685 – Domenico Scarlatti, włoski kompozytor (zm. 1757)
- 1759 – Georges Danton, francuski adwokat, jeden z organizatorów i przywódców Wielkiej Rewolucji Francuskiej (zm. 1794)
- 1775 – Maurycy Hauke, polski generał (zm. 1830)
- 1797 – Giuditta Pasta, włoska śpiewaczka operowa, sopran (zm. 1865)
- 1800 – Helmut von Moltke, pruski feldmarszałek (zm. 1891)
- 1802 – Michał I Uzurpator, król Portugalii (zm. 1866)
- 1810 – Henryk Dmachowski, białoruski rzeźbiarz (zm. 1863)
- 1811 – Isaac Merritt Singer, amerykański wynalazca, twórca maszyny do szycia (zm. 1875)
- 1828 – Leonard Murialdo, włoski ksiądz, święty katolicki (zm. 1900)
- 1866 – Ignacy Daszyński, polski polityk, premier Polski, marszałek Sejmu (zm. 1936)
- 1869 – Washington Luís, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (zm. 1957)
- 1872 – Wacław Sobieski, polski historyk (zm. 1935)
- 1873 – Thorvald Stauning, duński polityk, premier (zm. 1942)
- 1876 – Edward O'Rourke, polski duchowny katolicki, biskup Wolnego Miasta Gdańska (zm. 1943)
- 1880 – Andriej Bieły, rosyjski pisarz, krytyk literacki (zm. 1934)
- 1888 – Nestor Machno, rosyjski rewolucjonista, ataman Rewolucyjno-Powstańczej Armii Ukrainy (machnowców) (zm. 1934)
- 1889 – Ludwik Grosfeld, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1955)
- 1893 – Miloš Crnjanski, serbski pisarz (zm. 1977)
- 1894 – Zygmunt Biesiadecki, polski aktor (zm. 1944)
- 1901 – Herman Auerbach, polski matematyk (zm. 1942)
- 1902 – Henryk Kłoczkowski, polski komandor podporucznik (zm. 1962)
- 1907 – Wszechwład Maracewicz, polski komandor podporucznik (zm. 1987)
- 1910 – John Joseph Krol, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Filadelfii, kardynał (zm. 1996)
- 1911 – Mahalia Jackson, amerykańska piosenkarka (zm. 1972)
- 1912 – Don Siegel, amerykański reżyser filmowy (zm. 1991)
- 1914:
- Jackie Coogan, amerykański aktor (zm. 1984)
- Claude Jeter, amerykański piosenkarz (zm. 2009)
- 1916 – François Mitterrand, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1996)
- 1918 – Marc Hodler, szwajcarski działacz sportowy, prezydent Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS) (zm. 2006)
- 1919 – Mohammed Reza Pahlawi, szach Iranu (zm. 1980)
- 1920 – Radomir Reszke, polski kompozytor, dyrygent
- 1922 – Zbigniew Gertych, polski ekonomista, polityk, wicepremier (zm. 2008)
- 1925 – Jan Hendrik Wolkers, holenderski pisarz (zm. 2007)
- 1929 – Wanda Chotomska, polska pisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży
- 1930 – John Arden, brytyjski pisarz (zm. 2012)
- 1934 – Ulrich Plenzdorf, niemiecki pisarz (zm. 2007)
- 1938 – Bernadette Lafont, francuska aktorka
- 1940 – Krystyna Wawrzynowicz, polska polityk
- 1941:
- Jiří Křižan, czeski scenarzysta filmowy (zm. 2010)
- Peter Przygodda, niemiecki reżyser filmowy (zm. 2011)
- 1942 – Bob Hoskins, angielski aktor
- 1946 – Danuta Waniek, polska polityk
- 1947 – Hillary Clinton, amerykańska polityk, sekretarz stanu
- 1947 – Jaclyn Smith, amerykańska aktorka, modelka
- 1948 – Alicja Jachiewicz, polska aktorka
- 1952:
- Leszek Benke, polski aktor
- Lazar Ristovski, serbski reżyser filmowy, aktor
- 1953:
- Bogdan Chojna, polski przedsiębiorca, twórca konkursu Teraz Polska (zm. 2005)
- Krzesimir Dębski, polski kompozytor, dyrygent, skrzypek jazzowy, muzyk zespołu String Connection
- 1954 – D.W. Moffett, amerykański aktor, reżyser filmowy
- 1956 – Agnieszka Kotulanka, polska aktorka
- 1958 – Pascale Ogier, francuska aktorka (zm. 1984)
- 1959:
- Evo Morales Ayma, boliwijski polityk, prezydent
-
- François Chau, kambodżański aktor
- Dariusz Jakubowski, polski aktor
- 1962 – Cary Elwes, brytyjski aktor
- 1963 – Natalie Merchant, amerykańska wokalistka zespołu 10,000 Maniacs
- 1964:
- Kikka, fińska piosenkarka (zm. 2005)
- Janusz Palikot, polski biznesmen, pisarz, poseł na Sejm RP
- 1970 – Takanobu Okabe, japoński skoczek narciarski
- 1971 – Audley Harrison, brytyjski bokser
- 1974 – Vicente Moreno, hiszpański piłkarz
- 1976 – Jeremy Wotherspoon, kanadyjski łyżwiarz szybki
- 1977 – Jon Heder, amerykański aktor
- 1978 – Marcin Krawczyk, polski aktor
- 1979 – Tomasz Andrzejewski, polski koszykarz
- 1980 – Cristian Chivu, rumuński piłkarz
- 1981 – Kamila Salwerowicz, polska aktorka
- 1983 – Dmitrij Syczow, rosyjski piłkarz
- 1984:
- Sasha Cohen, amerykańska łyżwiarka figurowa
- Adriano Correia, brazylijski piłkarz
- 1989 – Emil Sajfutdinow, rosyjski żużlowiec
Zmarli
- 899 – Alfred Wielki, król Wessexu (ur. 849)
- 1235 – Andrzej II, król Węgier (ur. 1176)
- 1550 – Samuel Maciejowski, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1499?)
- 1694 – Samuel von Pufendorf, niemiecki teoretyk prawa (ur. 1632)
- 1852 – Vincenzo Gioberti, włoski polityk, filozof, teolog (ur. 1801)
- 1868 – Wilhelm Griesinger, niemiecki psychiatra (ur. 1817)
- 1874 – Peter Cornelius, niemiecki kompozytor, poeta (ur. 1824)
- 1890 – Carlo Collodi, włoski pisarz (ur. 1826)
- 1906 – Jan Dzierżon, polski ksiądz, pszczelarz (ur. 1811)
- 1909 – Itō Hirobumi, japoński polityk, premier Japonii (ur. 1841)
- 1913 – Celina Borzęcka, polska zakonnica, współzałożycielka Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstanek (ur. 1833)
- 1918 – Oliver von Beaulieu-Marconnay, niemiecki pilot myśliwski (ur. 1898)
- 1929 – Aby Warburg, niemiecki historyk sztuki (ur. 1866)
- 1937 – Józef Dowbor-Muśnicki, polski dowódca wojskowy, dowódca powstania wielkopolskiego (ur. 1867)
- 1940 – Olga Boznańska, polska malarka (ur. 1865)
- 1941 – Arkadij Gajdar, rosyjski pisarz (ur. 1904)
- 1943 – Bolesław Wiechuła, lekarz chirurg, harcerz (ur. 1912)
- 1944 – Beatrycze Koburg, księżniczka Wielkiej Brytanii (ur. 1857)
- 1957:
- Gerty Cori, amerykańska biochemik, laureatka Nagrody Nobla (ur. 1896)
- Nikos Kazantzakis, grecki pisarz (ur. 1883)
- 1958 – Jan Koszczyc Witkiewicz, polski architekt i konserwator zabytków (ur. 1882)
- 1964 – Eric Edgar Cooke, australijski seryjny morderca (ur. 1931)
- 1968 – Siergiej Bernstein, radziecki matematyk (ur. 1880)
- 1969 – Stefan Bagiński, polski histolog, profesor Uniwersytetu i Akademii Medycznej w Łodzi (ur. 1892)
- 1971 – Bolesław Rumiński, polski polityk, minister (ur. 1907)
- 1972 – Igor Sikorski, rosyjski konstruktor samolotów i śmigłowców (ur. 1889)
- 1979 – Park Chung-hee, koreański polityk, prezydent Korei Południowej (ur. 1917)
- 1983 – Alfred Tarski, polski matematyk (ur. 1901)
- 1984 – Mark Kac, amerykański matematyk pochodzenia polskiego (ur. 1914)
- 1989 – Charles Pedersen, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1904)
- 1990:
- Guillermo García González, kubański szachista, arcymistrz (ur. 1953)
- Barbara Ludwiżanka, polska aktorka (ur. 1908)
- Edward Rączkowski, polski aktor (ur. 1911)
- 1993 – Zygmunt Rudomino, polski kontradmirał, uczestnik II wojny światowej (ur. 1923)
- 1994 – Rajmund Kazimierz Łaszczyński, polski wojskowy (ur. 1921)
- 1995 – Wilhelm Freddie (ur. 1909)
- 1999 – Abraham Polonsky, amerykański reżyser filmowy (ur. 1910)
- 2003 – Elem Klimow, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1933)
- 2005 – Józef Patkowski, polski muzykolog, kompozytor, twórca muzyki filmowej (ur. 1929)
- 2006 – Andrzej Bogusławski, polski oficer, cichociemny, dziennikarz, pisarz, autor książek historycznych (ur. 1919)
- 2007:
- Arthur Kornberg, amerykański biochemik, noblista (ur. 1918)
- Jerzy Pietrkiewicz, polski pisarz, historyk literatury, publicysta (ur. 1916)
- 2008 – Michele Piccirillo, włoski archeolog, franciszkanin (ur. 1944)
- 2011:
- Stefan Makné, polski pilot szybowcowy, balonów gazowych, zdobywca Pucharu Gordona Bennetta (ur. 1927)
- Jona Senilagakali, fidżyjski polityk, premier Fidżi (ur. 1929)