Katarzyna daria sambor chryzant tadea january cyryna kryspin obchodzą święta imieniny chryzanta prot inga gaudenty maur kryspinian tadeusz antonin hilary cyryn.
25 października
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii25 października jest 298. (w latach przestępnych 299.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 67 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Antonin, Chryzant, Chryzanta, Cyryn, Cyryna, Daria, Gaudenty, Hilary, Inga, January, Katarzyna, Kryspin, Kryspinian, Maur, Prot, Sambor, Tadea, Tadeusz, Teodozjusz i Wojmir.
- Grenada, Wyspy Dziewicze – Święto Dziękczynienia
- Kazachstan – Święto Republiki
- Tajwan – Dzień Retrocesji
- Polska
- Dzień Młodzieży PCK
- Dzień Kundelka (święto wszystkich wielorasowych psów)
- Dzień Ustawy o Ochronie Zwierząt
- Święto Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
- dawn. Święto Wojskowej Służby Informacyjnej (do 2006)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1501 – Król Aleksander Jagiellończyk wydał przywilej mielnicki.
- 1655 – Wojna polsko-rosyjska: rozpoczęło się oblężenie Lwowa.
- 1823 – Zakończono budowę Kopca Kościuszki w Krakowie.
- 1853 – Odsłonięto Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu.
- 1880 – Otwarto Teatr Mały w Warszawie.
- 1888 – Otwarto pierwsze w Polsce Muzeum Diecezjalne w Tarnowie.
- 1899 – Otwarto linię kolejową Kraków-Zakopane.
- 1918:
- Rada Regencyjna Królestwa Polskiego ustanowiła urząd Szefa Sztabu Wojsk Polskich.
- Wojciech Korfanty wystąpił w Reichstagu z żądaniem przyłączenia do państwa polskiego wszystkich ziem polskich zaboru pruskiego.
- 1921 – Odbył się ślub Józefa Piłsudskiego i Aleksandry Szczerbińskiej.
- 1935:
- Premiera filmu Rapsodia Bałtyku.
- Prezydent Ignacy Mościcki dokonał otwarcia schroniska górskiego ZHP "Głodówka" (Pogórze Spisko-Gubałowskie).
- 1948 – Zainaugurowała działalność Państwowa Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie.
- 1952 – Telewizja Polska nadała pierwszy, półgodzinny program (o godz. 19:00).
- 1957 – W Świecie Młodych ukazał się pierwszy odcinek serii komiksowej Tytus, Romek i A'Tomek.
- 1956 – Rękopis dzieła De revolutionibus Mikołaja Kopernika, podarowany narodowi polskiemu przez rząd Czechosłowacji, został przekazany Bibliotece Jagiellońskiej.
- 1987 – Na wspólnym posiedzeniu TKK "S" i Tymczasowej Rady NSZZ "S" powołano jednolite kierownictwo – Krajową Komisję Wykonawczą NSZZ "S".
- 1991 – Premiera filmu V.I.P.
- 1993 – Prezydent Finlandii Mauno Koivisto został odznaczony Orderem Orła Białego.
- 1996 – Premiera filmu Panna Nikt.
- 2005 – Zarejestrowano stowarzyszenie Młodzi Socjaliści.
- 2007 – We Wrocławiu otwarto centrum handlowo-rozrywkowe Magnolia Park.
- 2008 – Oddano do użytku pełną I linię warszawskiego metra.
Wydarzenia na świecie
- 732 – Arabowie zostali pokonani przez armię frankijską w bitwie pod Poitiers.
- 1147 – Wyprawy krzyżowe: wojska chrześcijańskie poniosły klęskę w bitwie nad rzeką Bathys.
- 1187 – Grzegorz VIII został papieżem.
- 1241 – Celestyn IV został papieżem.
- 1415 – Wojna stuletnia: miażdżące zwycięstwo Anglików nad Francuzami w bitwie pod Azincourt.
- 1495 – Manuel I został królem Portugalii.
- 1555 – Cesarz Niemiec i król Hiszpanii Karol V Habsburg ogłosił w brukselskim ratuszu swoją abdykację, która nastąpiła rok później.
- 1671 – Giovanni Cassini odkrył księżyc Saturna – Japeta.
- 1722 – Ludwik XV został koronowany w Reims na króla Francji.
- 1743 – Francja i Hiszpania zawarły II Pakt Familijny.
- 1760 – Jerzy III został królem Wielkiej Brytanii.
- 1795 – Założono towarzystwo naukowe Institut de France.
- Wojna brytyjsko-amerykańska:
- 1812 – Na południe od Azorów amerykański okręt wojenny USS United States zmusił do poddania brytyjską jednostkę HMS Macedionan na której zginęło wskutek ostrzału 104 marynarzy.
- 1813 – Armia brytyjska zwyciężyła w bitwie pod Châteauguay.
- 1836 – Na paryskim Place de la Concorde odsłonięto 23-metrowy obelisk ze starożytnej świątyni w Luksorze, podarowany Francji w 1831 roku przez kedywa (wicekróla) Egiptu, Muhammada Alego.
- 1854 – Wojna krymska: miała miejsce bitwa pod Bałakławą (szarża lekkiej brygady).
- 1861 – Założono pierwsza kanadyjską giełdę – Toronto Stock Exchange.
- 1900 – Wielka Brytania zaanektowała Transwal.
- 1905 – Powstała Francuska Federacja Protestancka.
- 1906 – Georges Clemenceau został premierem Francji.
- 1913 – W Wiedniu odbyła się prapremiera operetki Polska krew Oskara Nedbala.
- 1918 – U wybrzeży południowej Alaski zatonął kanadyjski statek pasażerski SS Princess Sophia; zginęło 356 osób.
- 1927 – U wybrzeży Brazylii zatonął włoski statek pasażerski SS Principessa Mafalada; zginęło 312 osób.
- 1930 – W Bazylice św. Franciszka w Asyżu odbył się ślub cara bułgarskiego Borysa z księżniczką sabaudzką Joanną.
- 1936 – Został zawarty układ Niemcy-Włochy (oś Berlin-Rzym).
- 1937 – Celâl Bayar został premierem Turcji
- 1938 – Rząd Benito Mussoliniego ogłosił Libię integralną częścią Włoch.
- 1940 – Bitwa o Anglię: w nalocie na miasta Harwich i Felixstowe po raz pierwszy w czasie kampanii wzięło udział włoskie lotnictwo.
- 1943 – Front wschodni: wyzwolono Dniepropietrowsk.
- 1944:
- Adolf Hitler wydał dekret powołujący Volksturm.
- Wojna o Pacyfik: zakończyła się Bitwa morska o Leyte.
- 1945 – Wojska japońskie na Tajwanie poddały się oddziałom Czang Kaj-szeka.
- 1950 – Do wojny koreańskiej włączyła się ChRL wysyłając armię kilkuset tysięcy tzw. ochotników ludowych.
- 1955:
- Dokonano oblotu szwedzkiego myśliwca Saab J35 Draken.
- Zmarła na białaczkę 12-letnia Japonka Sadako Sasaki, która jako dwulatka przeżyła atak atomowy na Hiroszimę. Do chwili śmierci złożyła 644 z 1 000 papierowych żurawi, co miałoby, według japońskiej legendy, spowodować jej wyzdrowienie.
- 1956:
- Adolf Hitler został urzędowo uznany za zmarłego.
- powstanie węgierskie: przed budynkiem parlamentu komunistyczna policja polityczna ÁVH dokonała masakry około stu demonstrantów.
- 1962:
- Kryzys kubański: podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ amerykański ambasador Adlai Stevenson przedstawił zdjęcia radzieckich instalacji rakietowych na Kubie.
- Uganda została członkiem ONZ.
- 1965 – Do Portu Tel Awiw przypłynął ostatni statek.
- 1966 – Lon Nol został premierem Kambodży.
- 1967 – Abdul Hamid al-Bakkoush został premierem Libii.
- 1968 – Rozpoczęła się bezzałogowa misja kosmiczna Sojuz 2.
- 1970 – Papież Paweł VI kanonizował czterdziestu męczenników Anglii i Walii.
- 1971:
- Uchwalono rezolucję nr 2758, na mocy której ChRL uzyskała wszystkie chińskie prawa w ONZ. Republika Chińska (Tajwan) została usunięta z organizacji.
- Zainaugurował działalność Uniwersytet w Kassel.
- 1973 – Zawieszeniem broni zakończyła się arabsko-izraelska wojna Jom Kipur.
- 1975 – Radziecka sonda Wenera 10 wylądowała na Wenus.
- 1978:
- Ahmed Abdallah został po raz drugi prezydentem Komorów.
- Premiera filmu Halloween.
- 1979 – Kraj Basków uzyskał autonomię.
- 1980:
- Odkryto księżyce Saturna – Pandorę i Prometeusza.
- Szafik Wazzan został premierem Libanu.
- 1983 – Stany Zjednoczone dokonały inwazji na Grenadę.
- 1985 – Założono linie lotnicze Emirates.
- 1986 – Wszedł do służby lotniskowiec USS Theodore Roosevelt.
- 1987 – Włoski lekarz i naukowiec Giuseppe Moscati został kanonizowany przez Jana Pawła II.
- 1990:
- Albański pisarz i poeta Ismail Kadare otrzymał azyl polityczny we Francji.
- Rada Najwyższa Kazachstanu przyjęła deklarację niepodległości (od ZSRR).
- 1991:
- Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Airbus A340.
- Ostatni żołnierze jugosłowiańscy opuścili terytorium Słowenii.
- 1992 – W referendum została zaaprobowana Konstytucja Litwy.
- 1993:
- Crispin Anselm Sorhaindo został prezydentem Dominiki.
- Liberalna Partia Kanady wygrała wybory parlamentarne.
- 1995:
- Premiera filmu Underground.
- Przeprowadzono pierwsze próbne wystrzelenie rosyjskiego pocisku balistycznego Iskander.
- 1997 – Generał Denis Sassou-Nguesso, po obaleniu Pascala Lissouby, został po raz drugi prezydentem Konga.
- 2001:
- Wydano Microsoft Windows XP.
- Została przyjęta flaga Rwandy.
- 2003:
- Aresztowano Michaiła Chodorkowskiego, właściciela rosyjskiego koncernu naftowego Jukos.
- W Lizbonie otwarto Estádio da Luz.
- 2005 – Masakra 85 muzułmanów w Tak Bai w Tajlandii.
- 2006 – W kanadyjskim Vancouver urodziły się zrośnięte mózgami bliźniaczki syjamskie Krista i Tatiana Hogan.
- 2007:
- Pierwszy komercyjny lot Airbusa A380 na trasie z Singapur-Sydney.
- W Watykanie ujawniono dokumenty z procesu templariuszy.
- 2009:
- José Mujica i Luis Alberto Lacalle przeszli do drugiej tury wyborów prezydenckich w Urugwaju.
- W zamachach bombowych w Bagdadzie zginęło ponad 150 osób, pół tysiąca zostało rannych.
- Zin Al-Abidin Ben Ali po raz piąty z rzędu zwyciężył w wyborach prezydenckich w Tunezji
Urodzili się
- 1102 – Wilhelm Clito, książę Flandrii (zm. 1128)
- 1330 – Ludwik II de Male, książę Flandrii (zm. 1384)
- 1692 – Elżbieta Farnese, królowa Hiszpanii (zm. 1766)
- 1759 – Maria Fiodorowna, księżniczka wirtemberska, żona cara Pawła I (zm. 1828)
- 1767 – Benjamin Constant, francuski polityk, pisarz (zm. 1830)
- 1806 – Max Stirner, niemiecki filozof (zm. 1856)
- 1811:
- Évariste Galois, francuski matematyk (zm. 1832)
- Carl Morgenstern, niemiecki malarz (zm. 1893)
- 1818 – Józef María Díaz Sanjurjo, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1858)
- 1825 – Johann Strauss (syn), austriacki kompozytor (zm. 1899)
- 1838 – Georges Bizet, francuski kompozytor (zm. 1875)
- 1853 – Adam Prażmowski, polski mikrobiolog, agronom, działacz społeczny (zm. 1920)
- 1867 – Józef Dowbor-Muśnicki, polski dowódca wojskowy, dowódca powstania wielkopolskiego (zm. 1937)
- 1873 – John North Willys, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce (zm. 1935)
- 1881 – Pablo Picasso, hiszpański malarz (zm. 1973)
- 1886 – Leo G. Carroll, angielski aktor (zm. 1972)
- 1889 – Abel Gance, francuski reżyser filmowy (zm. 1981)
- 1895 – Lewi Eszkol, izraelski polityk, premier (zm. 1969)
- 1897 – Andrzej Sołtan, polski fizyk jądrowy (zm. 1959)
- 1901 – Władysław Jan Grabski, polski pisarz (zm. 1970)
- 1904 – Edmund Pszczółkowski, polski generał, polityk, minister rolnictwa (zm. 1997)
- 1913:
- Klaus Barbie, niemiecki zbrodniarz wojenny, szef Gestapo w Lyonie (zm. 1991)
- Bolesław Jaszczuk, polski polityk, minister (zm. 1990)
- 1914 – John Berryman, amerykański poeta (zm. 1972)
- 1919 – Barbara Skarga, polska filozof, profesor (zm. 2009)
- 1920 – Bolesław Kolasa, polski hokeista
- 1921:
- Edward Kopczyński, polski pisarz
- Michał I Hohenzollern-Sigmaringen, król Rumunii
- 1922 – Brendan Cauldwell, irlandzki aktor (zm. 2006)
- 1923 – Belita Jepson-Turner, brytyjska łyżwiarka figurowa, aktorka (zm. 2005)
- 1927 – Jorge Batlle, urugwajski polityk, prezydent
- 1928 – Anthony Franciosa, amerykański aktor (zm. 2006)
- 1929 – Jerzy Wojtecki, polski polityk, minister rolnictwa (zm. 1998)
- 1931 – Annie Girardot, francuska aktorka (zm. 2011)
- 1932 – Jerzy Pawłowski, polski szermierz (zm. 2005)
- 1933:
- Tadeusz Bartkowiak, polski aktor
- Aleksandr Gelman, rosyjski dramaturg, scenarzysta filmowy
- 1934 – Damian Zimoń, polski duchowny katolicki, arcybiskup katowicki
- 1935:
- Stanisław (Stash) Pruszyński, polski dziennikarz radiowy, reporter, redaktor, przedsiębiorca
- Russell Schweickart, amerykański astronauta
- 1936 – Wacław Latocha, polski kolarz torowy (zm. 2006)
- 1939:
- Irena Conti Di Mauro, polska pisarka, poetka, dziennikarka (zm. 2009)
- Aleksander Gawroński, polski aktor (zm. 2003)
- 1942:
- Andrzej Bogaj, polski pedagog, profesor
- Zbigniew Rebzda, polski reżyser filmowy (zm. 1989)
- 1943 – Zbigniew Lew-Starowicz, polski lekarz psychiatra, psychoterapeuta, seksuolog
- 1944 – Jon Anderson, brytyjski wokalista i instrumentalista zespołu Yes
- 1945:
- Krzysztof Piesiewicz, polski prawnik, polityk, scenarzysta filmowy
- Romuald Szeremietiew, polski polityk, prawnik, poseł na Sejm, wiceminister obrony narodowej
- 1946 – Edward Mazur, polski przedsiębiorca działający w USA, działacz polonijny
- 1948:
- Sigleif Johansen, norweski biathlonista
- Glenn Tipton, brytyjski gitarzysta zespołu Judas Priest
- 1949:
- Ireneusz Engler, polski reżyser filmowy
- Bill Kovacs, amerykański filmowiec, pionier komputerowej animacji (zm. 2006)
- 1950 – Chris Norman, brytyjski wokalista zespołu Smokie
- 1954:
- Marian Florczyk, polski duchowny katolicki, biskup kielecki
- Laura Łącz, polska aktorka
- 1955 – Matthias Jabs, niemiecki gitarzysta zespołu Scorpions
- 1962:
- Andrzej Bauer, polski wiolonczelista
- Katarzyna Gniewkowska, polska aktorka
- Chad Smith, amerykański perkusista zespołu Red Hot Chili Peppers
- 1965 – Mathieu Amalric, francuski aktor, reżyser filmowy
- 1967 – Piotr Walter, polski przedsiębiorca, wiceprezes i dyrektor generalny TVN
- 1969:
- Małgorzata Niemczyk-Wolska, polska siatkarka
- Oleg Salenko, rosyjski piłkarz
- 1970 – Adam Goldberg, amerykański aktor
- 1973:
- Lamont Bentley, amerykański aktor (zm. 2005)
- Suheir Hammad, palestyńsko-amerykańska poetka, autorka, aktywistka polityczna
- 1975 – Viola Brzezińska, polska wokalistka
- 1977 – Elena Lenina, rosyjska pisarka, modelka, osobowość telewizyjna
- 1978 – Eleonora Dziękiewicz, polska siatkarka
- 1979:
- Karl-Heinz Dorner, austriacki skoczek narciarski
- Sarah Thompson, amerykańska aktorka
- Gavin Williams, samoański rugbysta
- 1980 – Michael Möllinger, szwajcarski skoczek narciarski pochodzenia niemieckiego
- 1981 – Shaun Wright-Phillips, angielski piłkarz
- 1982:
- Mateusz Grydlik, polski aktor
- Camilla Jensen, duńska curlerka
- 1984:
- Katy Perry, amerykańska piosenkarka
- Karolina Šprem, chorwacka tenisistka
- 1985 – Ciara, amerykańska wokalistka
- 1986:
- Ryōko Fuda, japońska tenisistka
- Karol Ząbik, polski żużlowiec
- 1987 – Darron Gibson, irlandzki piłkarz
- 2001 – Elżbieta, belgijska księżniczka
Zmarli
- 304 – Marcelin, święty, papież (ur. ? )
- 625 – Bonifacy V, papież (ur. ? )
- 1047 – Magnus I Dobry, król Norwegii i Danii (ur. 1024)
- 1154 – Stefan z Blois, król Anglii (ur. ok. 1097)
- 1400 – Geoffrey Chaucer, angielski poeta (ur. ok. 1343)
- 1415 – Karol d'Albret, Konetabl Francji (ur. ? )
- 1495 – Jan II Doskonały, król Portugalii (ur. 1455)
- 1510 – Giorgione, włoski malarz (ur. ok. 1476/1478)
- 1647 – Evangelista Torricelli, włoski fizyk, matematyk (ur. 1608)
- 1656 – Francesco Quaresmi, włoski franciszkanin, kapłan katolicki, palestynolog, teolog i kustosz Ziemi Świętej (ur. 1583)
- 1748
- Franciszek Serrano, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1695)
- Jan Alcober, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1694)
- 1760 – Jerzy II Hanowerski, król Wielkiej Brytanii (ur. 1683)
- 1833 – Abbas Mirza, książę perski (ur. 1789)
- 1847 – Piotr Dahlman – polski poeta i publicysta (ur. 1810)
- 1860 – Józef Lê Đăng Thị, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1825)
- 1920 – Aleksander Glücksburg, król Grecji (ur. 1893)
- 1929 – Szymon Harnam, polski działacz komunistyczny (ur. 1908)
- 1946 – Juliusz Drapella, polski dowódca wojskowy (ur. 1886)
- 1956 – Risto Ryti, fiński polityk, premier (ur. 1889)
- 1960 – José Padilla Sánchez, hiszpański kompozytor, autor przebojów (La Violetera) i muzyki filmowej (ur. 1889)
- 1964 – Bronisław Kopczyński, polski malarz, rysownik, grafik (ur. 1882)
- 1966 – Witold Grabowski, polski prawnik, minister (ur. 1898)
- 1973 – Abebe Bikila, etiopski lekkoatleta, maratończyk (ur. 1932)
- 1976 – Raymond Queneau, francuski pisarz (ur. 1903)
- 1977 – Félix Gouin, francuski polityk, prezydent (ur. 1884)
- 1984 – Pascale Ogier, francuska aktorka (ur. 1958)
- 1992 – Teresa Roszkowska, polska malarka, scenograf (ur. 1904)
- 1993 – Vincent Price, amerykański aktor (ur. 1911)
- 1995:
- Jan Hoffman, polski pianista, pedagog, profesor (ur. 1906)
- Viveca Lindfors, szwedzka aktorka (ur. 1920)
- 1996 – Vladimír Mináč, słowacki pisarz (ur. 1922)
- 2002:
- René Thom, francuski matematyk (ur. 1923)
- Richard Harris, irlandzki aktor, reżyser filmowy (ur. 1930)
- Lech Borski, polski pisarz (ur. 1942)
- 2003:
- Jadwiga Dackiewicz, polska pisarka (ur. 1920)
- Veikko Hakulinen, fiński biegacz narciarski, biathlonista (ur. 1925)
- 2004 – John Peel, brytyjski prezenter radiowy, dziennikarz muzyczny (ur. 1939)
- 2005:
- Francesco Tommasiello, włoski duchowny katolicki, biskup (ur. 1934)
- Mira Kubasińska, polska wokalistka zespołu Breakout (ur. 1944)
- Henryk Pielesiak, polski bokser (ur. 1955)
- 2006 – Jacek Majewski, polski muzyk, perkusista (ur. 1966)
- 2007 – Puncagijn Dżasraj, mongolski polityk, premier (ur. 1933)
- 2008:
- Gerard Damiano, amerykański reżyser filmowy (ur. 1928)
- Muslim Magomajew, azerski śpiewak operowy (baryton) (ur. 1942)
- Federico Luzzi, włoski tenisista (ur. 1980)
- Anne Pressly, amerykańska dziennikarka (ur. 1982)
- 2009:
- Camillo Cibin, włoski ochroniarz papieski, wieloletni szef żandarmerii watykańskiej (ur. 1926)
- Makszarip Auszew, inguszetyjski polityk, biznesmen (ur. 1966)
- 2010:
- Gregory Isaacs, jamajski muzyk reggae (ur. 1951)
- Andrzej Konic, polski reżyser filmowy, aktor (ur. 1926)
- Andrzej Tomaszewski, polski historyk architektury i sztuki, architekt, konserwator (ur. 1934)
- Tadeusz de Virion, polski prawnik, adwokat, dyplomata, sędzia Trybunału Stanu (ur. 1926)
- 2011 – Héctor López, meksykański bokser (ur. 1967)