Tomira joanna zuzanna dawid bermudy orion jan ubysława obchodzą święta imieniny donacjan i milena ludwik wincenty wanesa bermuda amalia maria franciszek.
24 maja
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii24 maja jest 144. (w latach przestępnych 145.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 221 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Amalia, Dawid, Donacjan, Franciszek, Jan, Joanna, Ludwik, Maria, Milena, Orion, Tomira, Ubysława, Wanesa, Wincenty i Zuzanna.
- Bermudy – Bermuda Day
- Belize – Dzień Wspólnoty Narodów
- Bułgaria – Dzień Edukacji i Kultury
- Ekwador – Uroczystość Bitwy pod Pichinchą
- Erytrea – Święto Niepodległości
- państwa Europy – Europejski Dzień Parków Narodowych (w rocznicę utworzenia 1.europejskiego parku "Sarek" w Szwecji)
- Macedonia – Święto Św. Cyryla i Metodego
- Polska – Święto Wojsk Specjalnych (od 2008)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
- Najświętsza Maryja Panna Wspomożycielka Wiernych
- św. Dawid I (król Szkocji)
- bł. Ludwik Zefiryn Moreau (biskup)
- św. Wincenty z Lerynu (mnich i ojciec Kościoła)
Wydarzenia w Polsce
- 1609 – Zygmunt III Waza opuścił wraz z rodziną Wawel. W ten sposób nieformalnie odbyło się przeniesienie stolicy do Warszawy.
- 1800 – Kielce: pożar strawił większość domów mieszkalnych w centrum miasta oraz ratusz.
- 1807 – Dowództwo pruskie podpisało akt kapitulacji Gdańska przed wojskami Napoleona I.
- 1829 – Car Mikołaj I został koronowany w Warszawie na króla Polski.
- 1889 – W Kurierze Codziennym ukazał się ostatni odcinek powieści Lalka Bolesława Prusa.
- 1893 – Józef Friedlein został prezydentem Krakowa.
- 1906 – Oddano do użytku kamienną wieżę widokową na Wielkiej Sowie w Sudetach.
- 1909 – W Poznaniu utworzono Polskie Towarzystwo Demokratyczne.
- 1931 – Oddano do użytku maszt radiowy w Raszynie.
- 1943:
- Josef Mengele otrzymał przeniesienie do obozu Auschwitz.
- Rzeź wołyńska: 170 osób zostało zamordowanych przez UPA we wsi Niemodlin w powiecie kostopolskim.
- 1944 – W Szymbarku, w odwecie za zastrzelenie Niemca, rozstrzelano 10 działaczy z Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski".
- 1945 – Utworzono: Uniwersytet Łódzki, Politechnikę Łódzką, Politechnikę Gdańską i Politechnikę Śląską.
- 1976 – Premiera filmu Con amore.
- 1988 – Podczas rozbiórki kamienicy w Środzie Śląskiej została odkryta i rozgrabiona druga część tzw. skarbu średzkiego.
- 1996 – Premiera filmu Gry uliczne.
- 1999 – Ks. prof. Stanisław Wielgus, wieloletni rektor KUL, został mianowany biskupem diecezji płockiej.
- 2001:
- Odsłonięto Pomnik Ofiar Katynia w Katowicach.
- Rozpoczęła się 3-dniowa wizyta premiera Rosji Michaiła Kasjanowa.
- 2002 – Sejm przyjął ustawę o rozwiązaniu Urzędu Ochrony Państwa i powołaniu w jego miejsce Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.
- 2007:
- Sejm przyjął ustawę dotyczącą finansowania leczenia ofiar wypadków drogowych z OC.
- Sejm przyjął ustawę o utworzeniu Wojsk Specjalnych RP.
Wydarzenia na świecie
- 1086 – Wiktor III został papieżem.
- 1153 – Malcolm IV został królem Szkocji.
- 1218 – V wyprawa krzyżowa: flota krzyżowców wypłynęła z Akki w Ziemi Świętej i skierowała się na Damiettę w Egipcie.
- 1276 – Magnus I został koronowany na króla Szwecji.
- 1337 – Francuski król Filip VI ogłosił konfiskatę angielskiego lenna Gujenny, co rozpoczęło wojnę stuletnią.
- 1370 – Dania i Liga Hanzeatycka podpisały Traktat stralsundzki.
- 1430 – Joanna d'Arc została pojmana przez Burgundczyków.
- 1487 – Oszust Lambert Simnel, podający się za zaginionego hrabiego Warwick Edwarda Plantageneta, został jako Edward VI koronowany w Dublinie na samozwańczego króla Anglii.
- 1621 – Unia Protestancka została formalnie rozwiązana.
- 1626 – Dyrektor Generalny Nowych Niderlandów Peter Minuit kupił za dobra wartości 60 guldenów wyspę Manhattan od plemienia Algonkinów.
- 1667 – Wybuchła wojna dewolucyjna między Francją a Hiszpanią.
- 1681 – We Francji otwarto Kanał Południowy.
- 1689 – Akt tolerancyjny zapewnił opiekę protestantom na Wyspach Brytyjskich, w dokumencie celowo zostali pominięci katolicy.
- 1738 – Został zapoczątkowany ruch metodystyczny w łonie protestantyzmu.
- 1795 – Rząd francuski ogłosił zakaz zgromadzeń kobiet.
- 1798 – Nacjonaliści irlandzcy powstali zbrojnie przeciwko okupacji brytyjskiej, podejrzewając, iż wojska francuskie rozpoczynają inwazję Irlandii.
- 1810 – Argentyna rozpoczęła powstanie przeciwko Hiszpanii.
- 1822 – Ekwador uzyskał niepodległość (od Hiszpanii).
- 1829 – Papież Pius VIII wydał encyklikę Traditi humilitati, potępiającą nowe doktryny filozoficzne faworyzujące indyferentyzm, nowe tłumaczenia Pisma Świętego pozbawione imprimatur kościelnego, stowarzyszenia sekretne i broniącą sakramentalnego związku małżeńskiego.
- 1832 – W czasie konferencji londyńskiej ogłoszono powstanie Królestwa Grecji.
- 1844 – Samuel Morse wysłał z Waszyngtonu do Baltimore pierwszą wiadomość telegraficzną.
- 1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: generał Zachary Taylor zajął Monterrey.
- 1862 – Powstała masońska Wielka Loża Chile.
- 1866 – Wojna paragwajska: zwycięstwo wojsk koalicji antyparagwajskiej w bitwie pod Tuyuti.
- 1883 – W Nowym Jorku otwarto Most Brookliński.
- 1900 – Został zwodowany rosyjski krążownik Aurora.
- 1903:
- Wystartował samochodowy wyścig Paryż-Madryt, przerwany tego samego dnia z powodu licznych wypadków, w których zginęło 8 osób.
- Założono niemiecki automobilklub ADAC.
- 1914 – Założono klub piłkarski Lewski Sofia.
- 1918:
- I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Karakilisa.
- Budapeszt: premiera opery Zamek Sinobrodego Béli Bartóka
- 1928 – Sterowiec Italia pod dowództwem Umberto Nobile zdobył biegun północny.
- 1930 – Został aresztowany seryjny morderca Peter Kürten, znany jako wampir z Düsseldorfu.
- 1932 – Niemiecki astronom Karl Wilhelm Reinmuth odkrył planetoidę Apollo, potencjalnie zagrażającą Ziemi.
- 1933 – Zakończyła się wojna kolumbijsko-peruwiańska.
- 1935 – Następca tronu Danii, książę Fryderyk, ożenił się z księżniczką szwedzką Ingrid Bernadotte.
- 1939 – Dokonana oblotu włoskiego myśliwca Reggiane Re.2000.
- 1941 – II wojna światowa: w Cieśninie Duńskiej niemiecki pancernik Bismarck zatopił brytyjski krążownik HMS Hood z 1 418 marynarzami i oficerami na pokładzie.
- 1944 – Na Islandii przeprowadzono referendum w sprawie przyszłości i ustroju politycznego kraju.
- 1956 – We szwajcarskim Lugano odbył się pierwszy Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1960 – Został wystrzelony amerykański satelita szpiegowski MIDAS 2.
- 1961 – Cypr został członkiem Rady Europy.
- 1962 – Odbył się lot Mercury-Atlas 7 z czwartym amerykańskim astronautą, Scottem Carpenterem.
- 1964 – 318 osób zginęło, a ponad 500 zostało rannych w zamieszkach po meczu piłkarskim Peru-Argentyna w Limie.
- 1970 – Na Półwyspie Kolskim na północy Rosji rozpoczęto wiercenie najgłębszego odwiertu na świecie SG-3 (12 226 m).
- 1972 – Frakcja Czerwonej Armii dokonała w Heidelbergu zamachu na kwaterę główną armii amerykańskiej w Europie. Zginęło 3 żołnierzy, 5 zostało rannych.
- 1975 – Z kosmodromu Bajkonur został wystrzelony Sojuz 18 z dwuosobową zagłogą.
- 1981:
- W katastrofie lotniczej zginął prezydent Ekwadoru Jaime Roldós Aguilera.
- Została odkryta Larissa, księżyc Neptuna.
- 1991:
- Podczas ewakuacji etiopskich Żydów w trakcie operacji "Salomon", izraelski Jumbo Jet zabrał na pokład rekordowych 1 122 pasażerów.
- Premiera filmu Thelma i Louise.
- 1992 – Ibrahim Rugova został prezydentem Kosowa.
- 1993:
- 1994 – 4 sprawców pierwszego zamachu terrorystycznego na World Trade Center w Nowym Jorku zostało skazanych na kary po 240 lat więzienia.
- 1998 – W Hongkongu odbyły się wybory do Rady Legislacyjnej, będące pierwszymi wielopartyjnymi w historii komunistycznych Chin.
- 2000 – Amerykański Instytut Matematyczny Claya przedstawił 7 matematycznych problemów milenijnych, ustanawiając za rozwiązanie każdego z nich nagrodę miliona dolarów.
- 2001 – W wyniku zarwania się podłogi podczas uroczystości weselnej w Jerozolimie 23 osoby zginęły, a ponad 300 zostało rannych.
- 2002:
- Norweska księżniczka Marta Ludwika wyszła za mąż za pisarza Ariego Behna.
- Premiera filmu Pianista.
- Prezydenci Władimir Putin i George W. Bush podpisali w Moskwie Traktat o redukcji strategicznej broni ofensywnej (SORT).
- 2004 – Bingu wa Mutharika został prezydentem Malawi.
- 2007:
- 38 górników zginęło w kopalni "Jubilejnaja" w Kuźnieckim Zagłębiu Węglowym w Rosji.
- Odbyły się wybory parlamentarne w Irlandii.
- 2008 – Dima Biłan z Rosji wygrał 53. Konkurs Piosenki Eurowizji w Belgradzie.
- 2009 – Cachiagijn Elbegdordż wygrał w I turze wybory prezydenckie w Mongolii.
Urodzili się
- 15 p.n.e. – Germanik, wódz rzymski (zm. 19)
- 1485 – Jan Bugenhagen, czołowy przedstawiciel protestantyzmu, teolog, organizator gmin protestanckich (zm. 1558)
- 1684 – Karol Aleksander, książę Wirtembergii (zm. 1737)
- 1686 – Daniel Gabriel Fahrenheit, niemiecki fizyk i inżynier (zm. 1736)
- 1743 – Jean-Paul Marat, francuski rewolucjonista (zm. 1793)
- 1751 – Karol Emanuel IV, król Sardynii (zm. 1819)
- 1819 – Wiktoria, królowa Wielkiej Brytanii (zm. 1901)
- 1871 – Stefan Moszczeński, polski ekonomista, twórca polskiej agroekonometrii (zm. 1946)
- 1878 – Helena Mniszkówna, polska pisarka (zm. 1943)
- 1899:
- Suzanne Lenglen, francuska tenisistka (zm. 1938)
- Henri Michaux, francuski pisarz, malarz (zm. 1984)
- Jan Sokołowski, polski zoolog, ornitolog (zm. 1982)
- 1904 – Sefton Delmer, brytyjski dziennikarz, działacz czarnej propagandy przeciwko III Rzeszy (zm. 1979)
- 1905 – Michaił Szołochow, rosyjski pisarz, laureat Literackiej Nagrody Nobla (zm. 1984)
- 1909 – Demetrio Aguilera Malta, ekwadorski pisarz i dyplomata (zm. 1981)
- 1912 – Joan Hammond, australijska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1996)
- 1914 – George Tabori, brytyjski dramaturg, reżyser teatralny (zm. 2007)
- 1923:
- Ivano Blason, włoski piłkarz (zm. 2002)
- Seijun Suzuki, japoński reżyser filmowy
- 1926 – Stefan Milewski, polski lekkoatleta, skoczek w dal, prezes PZLA (zm. 2009)
- 1927 – Claude Abbes, francuski piłkarz (zm. 2008)
- 1928 – Kurt Weber, polski operator filmowy
- 1930:
- Ryszard Dyja, polski dziennikarz sportowy (zm. 2002)
- Marian Korczak, polski polityk (zm. 1994)
- 1932 – Jan Waleczek, polski dziennikarz, polityk (zm. 2012)
- 1936 – Harold Budd, amerykański muzyk
- 1937:
- Maryvonne Dupureur, francuska lekkoatletka (zm. 2008)
- Serafin Fanko, albański aktor
- 1940:
- Josif Brodski, rosyjski poeta, eseista (zm. 1996)
- Jan Szlaga, polski duchowny katolicki, biskup pelpliński (zm. 2012)
- 1941:
- Bob Dylan, amerykański piosenkarz, kompozytor
- Andrés García, dominikański aktor
- 1944 – Patti LaBelle, amerykańska piosenkarka
- 1945:
- Bärbel Bohley, niemiecka malarka, działaczka społeczna (zm. 2010)
- Driss Jettou, marokański polityk, premier Maroka
- Priscilla Presley, amerykańska aktorka
- 1946 – Irena Szewińska, polska lekkoatletka, działaczka sportowa
- 1947 – Jerzy Swatoń, polski polityk
- 1951 – Rolf Köhler, niemiecki wokalista, kompozytor, producent muzyczny (zm. 2007)
- 1952:
- Mieczysław Abramowicz, polski pisarz
- Krzysztof Martens, polski brydżysta, polityk
- 1953 – Alfred Molina, brytyjski aktor
- 1954 – Rainald Goetz, niemiecki pisarz
- 1957:
- Joanna Białek, polska śpiewaczka operowa (sopran), aktorka (zm. 2011)
- Walter Moers, niemiecki pisarz, autor komiksów, malarz
- 1958 – Les Collins, brytyjski żużlowiec
- 1959:
- Aleš Pipan, słoweński trener koszykówki
- Grażyna Torbicka, polska dziennikarka telewizyjna, konferansjer
- 1960:
- Pat Bonner, irlandzki piłkarz, bramkarz
- Guy Fletcher, brytyjski muzyk, członek grupy Dire Straits
- Kristin Scott Thomas, brytyjska aktorka
- 1961 – Dariusz Gnatowski, polski aktor
- 1962 – Gene Anthony Ray, amerykański aktor, tancerz, choreograf (zm. 2003)
- 1963 – Michael Chabon, amerykański pisarz
- 1964:
- Erik Lindh, szwedzki tenisista stołowy
- Liz McColgan, szkocka biegaczka długodystansowa
- 1966:
- Manfred Bender, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
- Éric Cantona, francuski piłkarz
- 1967:
- Dana Ashbrook, amerykański aktor
- Victor Browne, kanadyjski aktor
- Eric Close, amerykański aktor
- Cezary Gmyz, polski dziennikarz
- Heavy D, amerykański raper (zm. 2011)
- 1968 – Marcin Kydryński, polski dziennikarz radiowy, producent muzyczny
- 1969 – Erlend Loe, norweski pisarz, scenarzysta
- 1972 – Maksim Surajew, rosyjski kosmonauta
- 1973:
- Elisa Bridges, amerykańska aktorka, modelka (zm. 2002)
- Rusłana, ukraińska piosenkarka
- 1974:
- Florence Baverel-Robert, francuska biathlonistka
- Jens Lapidus, szwedzki pisarz
- María Vento-Kabchi, wenezuelska tenisistka
- 1975:
- Marc Gagnon, kanadyjski łyżwiarz szybki
- Janis Gumas, grecki piłkarz
- 1976 – Terrance Quaites, amerykański piosenkarz
- 1977:
- Patrycja Durska-Mruk, polska aktorka
- Marek Gwóźdź, polski skoczek narciarski
- Tamarine Tanasugarn, tajlandzka tenisistka
- 1978:
- Bryan Greenberg, amerykański aktor, piosenkarz
- Jarosław Kaszowski, polski piłkarz
- Nicola Ventola, włoski piłkarz
- 1979 – Tracy McGrady, amerykański koszykarz
- 1980:
- Teresa Branna, czeska aktorka pochodzenia polskiego
- Aleksandra Janusz, polska pisarka fantasy
- 1981 – Wiktor Ruban, ukraiński łucznik
- 1982:
- DaMarcus Beasley, amerykański piłkarz
- Tiago Camilo, brazylijski judoka
- 1983 – Hanna Konarowska, polska aktorka
- 1984 – Kenneth Bjerre, duński żużlowiec
- 1987 – Laura Thorpe, francuska tenisistka
- 1988 – Ilja Iljin, kazachski sztangista
Zmarli
- 1153 – Dawid I Szkocki, król Szkocji (ur. 1084)
- 1377 – Olgierd Giedyminowic, książę Litwy (ur. ok. 1296)
- 1471 – Jan Lutek, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1405)
- 1543 – Mikołaj Kopernik, polski astronom (ur. 1473)
- 1627 – Luis de Góngora y Argote, hiszpański poeta (ur. 1561)
- 1839:
- Magdalena Kim Ŏb-i, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1774)
- Anna Pak A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1783)
- Agata Yi So-sa, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1784)
- Agata Kim A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1787)
- Augustyn Yi Kwang-hŏn, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1787)
- Barbara Han A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1792)
- Łucja Pak Hŭi-sun, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1801)
- Damian Nam Myŏng-hyŏg, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1802)
- Piotr Kwŏn Tŭg-in, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1805)
- 1939 – Aleksander Brückner, polski językoznawca (ur. 1856)
- 1958 – Tadeusz Grodyński, polski ekonomista, kierownik resortu skarbu (ur. 1888)
- 1959 – Henri Grappin, francuski pisarz (ur. 1881)
- 1962 – Eino Nieminen, fiński językoznawca, slawista i polonista (ur. 1891)
- 1968 – Henryk Grzondziel, polski duchowny katolicki, biskup opolski (ur. 1897)
- 1972 – Michał Choromański, polski pisarz (ur. 1904)
- 1974 – Duke Ellington, amerykański pianista jazzowy (ur. 1899)
- 1982 – Stanisława Perzanowska, polska aktorka (ur. 1898)
- 1983 – Otto Axer, polski scenograf, malarz, grafik, ilustrator książek, pedagog (ur. 1906)
- 1995 – Harold Wilson, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1916)
- 1996 – Marek Rostworowski, polski historyk sztuki, muzeolog, polityk minister kultury i sztuki (ur. 1921)
- 1997 – Edward Mulhare, amerykański aktor, prezenter telewizyjny (ur. 1923)
- 2000 – Kurt Schork, amerykański dziennikarz, korespondent (ur. 1947)
- 2003:
- Edward Bogusławski, polski kompozytor, pedagog, profesor (ur. 1940)
- Rachel Kempson, brytyjska aktorka (ur. 1910)
- 2004 – Ibrahim Tukiçi, albański wokalista, kompozytor (ur. 1926)
- 2006 – Michał Życzkowski, polski uczony, inżynier, profesor mechaniki (ur. 1930)
- 2007 – David Renton, brytyjski polityk (ur. 1908)
- 2008:
- Buchuti Gurgenidze, gruziński szachista (ur. 1933)
- Stefan Jarzębski, polski polityk, minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (ur. 1917)
- Robert Knox, brytyjski aktor (ur. 1989)
- Józef Szaflik, polski historyk (ur. 1930)
- 2010: