Małogost gracjanna kambodża domicjusz rocznica klotylda gracjana marlena obchodzą święta imieniny german seweryn jan honorat i roman paryskiego bartłomiej ignacy giedymin.
23 października
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii23 października jest 296. (w latach przestępnych 297.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 69 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Bartłomiej, Domicjusz, German, Giedymin, Gracjana, Gracjanna, Honorat, Ignacy, Jan, Klotylda, Małogost, Marlena, Roman i Seweryn.
- Kambodża – Rocznica Paryskiego Porozumienia Pokojowego
- Kraje Ameryki Północnej – Dzień Mola (ang. Mole Day) – pomiędzy godzinami 6:02 i 18:02
- Tajlandia – Dzień Pamięci Króla Chulalongkorna
- Węgry – Święto Niepodległości (Proklamacja Republiki/Rocznica Rewolucji 1956 roku)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1501 – Król Aleksander Jagiellończyk zatwierdził polsko-litewską Unię mielnicką.
- 1793 – Sejm grodzieński ratyfikował II rozbiór Polski.
- 1817 – Warszawa: otwarto Instytut Głuchoniemych.
- 1909 – Skradziono korony z obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej na Jasnej Górze.
- 1913 – Otwarto pierwszy odcinek Ełckiej Kolei Wąskotorowej.
- 1929 – Został znaleziony nosorożec włochaty ze Staruni (województwo stanisławowskie), jedyny na świecie kompletny egzemplarz tego wymarłego gatunku z epoki plejstocenu.
- 1939 – Masakra 56 Polaków w zakładzie karnym w Inowrocławiu.
- 1943:
- Egzekucja około 300 zakładników w ruinach warszawskiego getta.
- Hitlerowcy dokonali masakry mieszkańców wsi Śniadówka na Lubelszczyźnie.
- Oddział GL dokonał zamachu na Bar Podlaski w Warszawie zabijając 18 hitlerowców.
- 1944:
- Armia Czerwona zdobyła Suwałki.
- Założono Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.
- 1945 – Polskie Radio Katowice rozpoczęło nadawanie programu przez radiostację gliwicką.
- 1950 – Na ulice Warszawy wyjechały pierwsze miejskie taksówki.
- 1971 – Ogłoszono wyroki w procesie przywódców antykomunistycznej organizacji "Ruch".
- 1981 – Premiera filmu Wielka majówka.
- 1983 – Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Blisko, coraz bliżej.
- 1987 – Utworzono Przedsiębiorstwo Państwowe Porty Lotnicze.
- 1996 – Sejm umorzył uchwałą postępowanie w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności konstytucyjnej i karnej osób związanych z wprowadzeniem i realizacją stanu wojennego.
- 2000 – Powstała Oficjalna Lista Sprzedaży (OLiS) Związku Producentów Audio Video.
- 2005 – Odbyła się II tura wyborów prezydenckich, w której Lech Kaczyński pokonał Donalda Tuska.
Wydarzenia na świecie
- 42 p.n.e. – Marek Antoniusz i Oktawian August pokonali w drugiej bitwie pod Filippi przywódców spisku przeciw Cezarowi. Widząc swą klęskę Brutus popełnił samobójstwo.
- 425 – Walentynian III został w wieku 6 lat cesarzem zachodniorzymskim.
- 787 – Zakończyły się obrady Soboru Nicejskiego II.
- 1086 – Almorawidzi pokonali w bitwie pod Zalakka wojska Leónu i Kastylii.
- 1157 – Walki o tron królewski w Danii: stoczono bitwę na Wrzosowisku Hede.
- 1295 – Francja i Szkocja zawarły w Paryżu tzw. Stare Przymierze wymierzone w Anglię.
- 1520 – W Akwizgranie Karol V koronował się na króla Niemiec.
- 1642 – Wojna domowa w Anglii: armia Rojalistów pokonała siły Parlamentu w bitwie pod Edgehill.
- 1702 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zwycięstwo floty angielsko-holenderskiej nad francusko-hiszpańską w bitwie w zatoce Vigo.
- 1707 – Po raz pierwszy zebrał się brytyjski parlament.
- 1739 – Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Hiszpanii (tzw. wojnę o ucho Jenkinsa).
- 1870:
- Powstało Muzeum Polskie w Rapperswilu (Szwajcaria).
- Wojna francusko-pruska: zakończyło się oblężenie Metzu.
- 1906 – Alberto Santos-Dumont na samolocie No.14-bis przeleciał dystans 60 m, zdobywając nagrodę Ernesta Archdeacona za przelot najmniej 25 m.
- 1910 – Vajiravudh został królem Syjamu.
- 1915 – I wojna światowa: brytyjski okręt podwodny zatopił na Bałtyku niemiecki krążownik pancerny SMS Printz Adalbert wraz z 672-osobową załogą.
- 1921 – Podpisano Traktat karski na mocy którego Turcja przekazała państwu bolszewików Adżarię, w zamian otrzymując ormiańskie ziemie w rejonie Karsu.
- 1929 – Nowojorski drapacz chmur Chrysler Building po zamontowaniu iglicy przejął tytuł najwyższego budynku na świecie (318,9 m).
- 1933 – Włoski pilot Francesco Angello na hydroplanie MC 72 ustanowił, obowiązujący do dzisiaj, rekord prędkości (709,21 km/h) dla tego typu samolotów z silnikami tłokowymi.
- 1939 – Dokonano oblotu samolotu bombowo-torpedowego Mitsubishi G4M.
- 1940 – Francisco Franco i Adolf Hitler spotkali się na granicy francusko-hiszpańskiej w Hendaye.
- 1942 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się II bitwa pod El Alamein.
- 1944 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęła się bitwa o Leyte.
- 1952 – Premiera filmu Światła rampy.
- 1954 – Podpisano Układy Paryskie.
- 1956 – Na Węgrzech wybuchło powstanie przeciw rządowi komunistycznemu.
- 1957 – Wybuchła wojna o Ifni między wojskami francusko-hiszpańskimi a marokańskimi.
- 1958 – W odcinku komiksu autorstwa belgijskiego rysownika Peyo, drukowanego na łamach gazety Le Journal de Spirou, po raz pierwszy pojawiły się Smerfy.
- 1960 – Premiera filmu Siedmiu wspaniałych.
- 1967 – Dokonano oblotu hydroplanu gaśniczego Canadair CL-215.
- 1970 – Na Wielkiej Pustyni Słonej w stanie Utah, kierujący samochodem rakietowym Blue Flame Amerykanin Gary Gabelich po raz pierwszy, przekroczył pojazdem naziemnym prędkość 1 000 km/h.
- 1980 – Nikołaj Tichonow został premierem ZSRR.
- 1981 – Nowy Sad: otwarto Most Wolności na Dunaju.
- 1983 – Bejrut: eksplodowały dwie ciężarówki wypełnione trotylem; zginęło 269 żołnierzy amerykańskich i francuskich.
- 1984 – Na audiencji środowej Jan Paweł II wyraził swój niepokój wywołany uprowadzeniem ks. Jerzego Popiełuszki.
- 1989:
- Proklamowano powstanie Republiki Węgierskiej.
- Ukazało się pierwsze wydanie hiszpańskiego dziennika El Mundo.
- 1991 – Paryż: podpisano porozumienie pokojowe kończące konflikt w Kambodży.
- 1992 – Akihito jako pierwszy w historii japoński cesarz przybył z wizytą do Chin.
- 1993 – 10 osób zginęło, a 57 zostało rannych w wyniku zamachu bombowego IRA na sklep rybny w Belfaście.
- 1995 – Stany Zjednoczone uznały Jerozolimę jako stolicę Izraela.
- 1996 – Papież Jan Paweł II w liście do Papieskiej Akademii Nauk stwierdził, że teoria ewolucji Darwina jest czymś więcej niż tylko hipotezą.
- 1998 – Uruchomiono Swatch Internet Time.
- 2001 – Premiera iPoda.
- 2002 – Czeczeńscy terroryści zajęli moskiewski teatr na Dubrowce, biorąc około 700 zakładników.
- 2004:
- Brazylia wystrzeliła w przestrzeń kosmiczną swoją pierwszą rakietę VSB-30.
- W wyniku trzęsienia ziemi o sile 6,8 stopnia w skali Richtera w japońskim mieście Niigata zginęło 35 osób, około 2 200 zostało rannych.
- 2006 – Na Węgrzech odbyły się uroczystości upamiętniające 50. rocznicę powstania z 1956 roku. W ich trakcie w kilku punktach Budapesztu wybuchły starcia między policją a demonstrantami żądającymi ustąpienia premiera Ferenca Gyurcsány'ego.
- 2007 – Rozpoczęła się misja STS-120 wahadłowca Discovery.
- 2008:
- Chiński dysydent Hu Jia został laureatem Nagrody Sacharowa, przyznawanej przez Parlament Europejski.
- Wojna domowa na Sri Lance: rozpoczęła się bitwa pod Kilinochchi.
- 2011 – Trzęsienie ziemi w Turcji w prowincji Wan zginęły 582 osoby a 1650 zostało rannych.
Urodzili się
- 1491 – Ignacy Loyola, święty, hiszpański duchowny katolicki, założyciel zakonu jezuitów (zm. 1556)
- 1715 – Piotr II Romanow, car Rosji (zm. 1730)
- 1734 – Nicolas Edme Restif de La Bretonne, francuski pisarz (zm. 1806)
- 1766 – Emmanuel de Grouchy, marszałek Francji, uczestnik wojen napoleońskich (zm. 1847)
- 1801 – Albert Lortzing, niemiecki kompozytor (zm. 1851)
- 1805 – Adalbert Stifter, austriacki pisarz (zm. 1868)
- 1808 – Marcin Giersz, polski pedagog, pisarz, działacz społeczny na Mazurach (zm. 1895)
- 1817 – Pierre Larousse, francuski pisarz, leksykograf (ur. 1875)
- 1823 – Antoni Pietkiewicz, polski pisarz, dziennikarz (zm. 1903)
- 1835 – Adlai Ewing Stevenson, amerykański polityk, wiceprezydent USA (zm. 1914)
- 1844 – Robert Bridges, angielski poeta (zm. 1930)
- 1853 – Capistrano de Abreu, brazylijski historyk (zm. 1927)
- 1868 – Frederic William Lanchester, brytyjski inżynier i konstruktor samochodów (zm. 1946)
- 1870 – Stanisław Karpiński, polski bankowiec, minister skarbu, prezes Banku Polskiego (zm. 1943)
- 1873 – William Coolidge, amerykański fizyk (zm. 1975)
- 1875 – Gilbert Newton Lewis, amerykański fizyk, chemik (zm. 1946)
- 1876 – Franz Schlegelberger, niemiecki polityk narodowosocjalistyczny, minister sprawiedliwości III Rzeszy (zm. 1970)
- 1885:
- Jan Czochralski, polski chemik, profesor Politechniki Warszawskiej (zm. 1953)
- Lawren Harris, kanadyjski malarz (zm. 1970)
- 1887 – Janko Bojmír, słowacki nauczyciel i inspektor szkolny, działacz turystyczny i publicysta (zm. 1970)
- 1892 – Milton Marx, amerykański aktor (zm. 1977)
- 1893:
- Jean Absil, belgijski kompozytor (zm. 1974)
- Ernst Öpik, estoński astronom (zm. 1985)
- 1896:
- Roman Jakobson, amerykański językoznawca pochodzenia rosyjskiego (zm. 1982)
- Pelagia Relewicz-Ziembińska, polska aktorka (zm. 1972)
- 1898 – Jan Domański, polski ekonomista, polityk, działacz ruchu ludowego, poseł na Sejm PRL (zm. 1978)
- 1902 – Karol Świtalski, polski duchowny luterański, kapelan Wojska Polskiego (zm. 1993)
- 1903 – Richard Thomalla, niemiecki narodowy socjalista, zbrodniarz wojenny, twórca obozów koncentracyjnych (zm. 1945)
- 1905:
- Giuseppe Bartolozzi, włoski matematyk (zm. 1982)
- Felix Bloch, amerykański fizyk pochodzenia szwajcarskiego, noblista (zm. 1983)
- 1908:
- Abdurachman Awtorchanow, radziecki pisarz, politolog (zm. 1997)
- Ilja Frank, rosyjski fizyk, noblista (zm. 1990)
- 1909 – Zellig Sabbetai Harris, amerykański językoznawca (zm. 1992)
- 1912 – Aleksander Rogalski, polski publicysta, historyk literatury (zm. 1996)
- 1915 – Józef Kuraś, polski dowódca wojskowy, porucznik, uczestnik podziemia antykomunistycznego (zm. 1947)
- 1916 – Stefan Rydel, polski aktor (zm. 2007)
- 1919:
- Wiktor Grotowicz, polski aktor (zm. 1985)
- Tadeusz Jabłoński, polski pisarz, dziennikarz
- 1920 – Gianni Rodari, włoski pisarz (zm. 1980)
- 1923:
- Wiktor Sadecki, polski aktor (zm. 1987)
- Bhairon Singh Shekhawat, indyjski polityk, wiceprezydent Indii (zm. 2010)
- Achille Silvestrini, włoski duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej, kardynał
- 1924 – Krystyna Zielińska-Zarzycka, polska dziennikarka, polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 2007)
- 1925:
- Johnny Carson, amerykański aktor (zm. 2005)
- José Freire Falcão, brazylijski duchowny katolicki, kardynał
- Maria Korniłowicz, polska pisarka (zm. 1996)
- Nanni Loy, włoski reżyser filmowy (zm. 1995)
- 1926 – Janet Young, brytyjska polityk (zm. 2002)
- 1927:
- Hans Batz, niemiecki polityk (zm. 1986)
- Leszek Kołakowski, polski filozof, eseista, publicysta (zm. 2009)
- Andrzej Strumiłło, polski malarz, grafik
- 1928 – Bella Darvi, francuska aktorka pochodzenia polskiego (zm. 1971)
- 1929 – Bohdan Wróblewski, polski aktor
- 1930 – Abe Segal, południowoafrykański tenisista
- 1931:
- Bruno Corbucci, włoski reżyser filmowy (zm. 1996)
- Diana Dors, brytyjska aktorka (zm. 1984)
- 1935:
- Egon Franke, polski szermierz
- Zbigniew Rudziński, polski kompozytor
- 1936:
- Andrzej Jasiński, polski pianista, pedagog
- Philip Kaufman, amerykański reżyser filmowy
- 1937 – Tadeusz Bartos, polski polityk, senator V kadencji (zm. 2012)
- 1938 – Zdeňka Hledíková, czeska historyk
- 1939:
- Gerard Kusz, polski duchowny katolicki, biskup gliwicki
- László Lugossy, węgierski reżyser filmowy
- 1940:
- Ellie Greenwich, amerykańska piosenkarka, kompozytorka (zm. 2009)
- Pelé, brazylijski piłkarz
- Wanda Sokołowska, polska polityk, poseł na Sejm RP (zm. 1994)
- 1941 – Igor Smirnow, mołdawski polityk, prezydent Naddniestrza
- 1942:
- Michael Crichton, amerykański pisarz, reżyser filmowy (zm. 2008)
- Ryszard Jaworski, polski operator filmowy
- Anita Roddick, angielska producentka kosmetyków (zm. 2007)
- 1943 – Václav Neckář, czeski piosenkarz, aktor
- 1946:
- Mel Martinez, amerykański polityk
- Miklós Németh, węgierski lekkoatleta, oszczepnik
- 1947:
- Kazimierz Deyna, polski piłkarz (zm. 1989)
- Abdel Aziz al-Rantisi, palestyński polityk (zm. 2004)
- 1949 – Michael Burston, angielski gitarzysta zespołu Motörhead (zm. 2011)
- 1950 – Romuald Łoś, polski żużlowiec, trener żużlowy (zm. 2009)
- 1951:
- Mirosław Bulzacki, polski piłkarz
- Fatmir Sejdiu, albański polityk, prezydent Kosowa
- 1952 – Winicjusz Chróst, polski gitarzysta zespołu Breakout
- 1953:
- Marek Chołoniewski, polski kompozytor
- Mariola Kukuła, polska aktorka
- 1954 – Ang Lee, tajwański reżyser filmowy
- 1955:
- Toshio Hosokawa, japoński kompozytor
- Graeme Revell, nowozelandzki kompozytor, twórca muzyki filmowej
- 1956 – Dwight Yoakam, amerykański piosenkarz, aktor
- 1957 – Adam Nawałka, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1958:
- Stefan Chazbijewicz, polski reżyser filmowy
- Thierry van Werveke, luksemburski aktor (zm. 2009)
- 1959:
- Sam Raimi, amerykański reżyser filmowy
- Weird Al Yankovic, amerykański muzyk, satyryk, parodysta
- 1960:
- Randy Pausch, amerykański profesor informatyki (zm. 2008)
- Dorota Zięciowska, polska aktorka
- 1961 – Andoni Zubizarreta Urreta, hiszpański piłkarz, bramkarz
- 1964:
- Bogusław Kowalski, polski historyk, polityk
- Robert Trujillo, amerykański basista zespołu Metallica
- 1965 – Augusten Burroughs, amerykański pisarz
- 1966 – Alessandro Zanardi, włoski kierowca wyścigowy
- 1967 – Dale Crover, amerykański perkusista zespołu Melvins
- 1969 – Trudi Canavan, australijska pisarka
- 1969 – Falk Richter, niemiecki dramaturg, reżyser teatralny
- 1970 – Joanna Jędrejek, polska aktorka
- 1971:
- Valentīns Lobaņovs, łotewski piłkarz
- Bohuslav Sobotka, czeski polityk
- 1972 – Dominika Paleta, polska aktorka
- 1974:
- Aravind Adiga, indyjski pisarz
- Beatrice Faumuina, nowozelandzka lekkoatletka
- Sander Westerveld, holenderski piłkarz, bramkarz
- 1975 – Manuela Velasco, hiszpańska aktorka i prezenterka telewizyjna
- 1976 – Ryan Reynolds, kanadyjski aktor
- 1978:
- Jimmy Bullard, angielski piłkarz
- Wang Nan, chińska tenisistka stołowa
- Archie Thompson, australijski piłkarz
- 1979 – Simon Davies, walijski piłkarz
- 1980 – Mate Bilić, chorwacki piłkarz
- 1980 – Wasilij Roczew, rosyjski biegacz narciarski, mistrz świata, medalista olimpijski
- 1982 – Valentin Badea, rumuński piłkarz, reprezentant Rumunii
- 1984 – Izabel Goulart, brazylijska modelka
- 1986:
- Briana Evigan, amerykańska aktorka
- Jessica Stroup, amerykańska aktorka, modelka
Zmarli
- 42 p.n.e. – Marek Juniusz Brutus, rzymski polityk, senator (ur. 85 p.n.e.)
- 930 – Daigo, cesarz Japonii (ur. 885)
- 1456 – Jan Kapistran, święty, włoski franciszkanin obserwant, założyciel klasztorów według reguły św. Bernardyna ze Sieny (ur. 1386)
- 1550 – Tiedemann Giese, polski duchowny katolicki, biskup chełmiński i warmiński (ur. 1480)
- 1592 – Stanisław Górka, wojewoda poznański (ur. 1538)
- 1688 – Charles du Fresne, francuski prawnik, historyk, leksykograf (ur. 1610)
- 1833 – Paweł Tống Viết Bường, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1773)
- 1867 – Franz Bopp, niemiecki językoznawca (ur. 1791)
- 1869 – Edward Stanley, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1799)
- 1872 – Théophile Gautier, francuski pisarz (ur. 1811)
- 1874 – Abraham Geiger, niemiecki rabin, twórca judaizmu reformowanego (ur. 1810)
- 1891 – Ignacy Fonberg, polski chemik, lekarz, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (ur. 1801
- 1892 – Paweł Rzewuski, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1804)
- 1910 – Rama V, król Tajlandii (ur. 1853)
- 1915 – William Grace, angielski krykiecista (ur. 1848)
- 1921 – John Boyd Dunlop, brytyjski wynalazca (ur. 1840)
- 1934 – Artur Markowicz, polski malarz, litograf (ur. 1872)
- 1939 – Zane Grey, amerykański pisarz (ur. 1872)
- 1944 – Charles Barkla, brytyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1877)
- 1946 – Ernest Thompson Seton, amerykański rysownik, pisarz, twórca skautingu (ur. 1860)
- 1948 – Eugeniusz Morawski-Dąbrowa, polski kompozytor, pedagog (ur. 1876)
- 1949 – Stanisław Barabasz, polski malarz, architekt, pedagog, nestor polskiego narciarstwa (ur. 1857)
- 1950 – Al Jolson, amerykański piosenkarz, aktor (ur. 1886)
- 1952 – Susan Peters, amerykańska aktorka (ur. 1921)
- 1959 – Justyn Figas, amerykański duchowny katolicki pochodzenia polskiego, franciszkanin, działacz polonijny (ur. 1886)
- 1960 – Zuzanna Rabska, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1888)
- 1964 – Władysław Szenajch, polski lekarz pediatra, społecznik i organizator służby zdrowia, kierownik resortu zdrowia (ur. 1879)
- 1966 – Franciszek Jóźwiak, polski generał, polityk, działacz komunistyczny, komendant MO, prezes NIK, minister kontroli państwowej (ur. 1895)
- 1977 – Celina Klimczak, polska aktorka (ur. 1916)
- 1982 – Irena Gawęcka, polska aktorka (ur. 1901)
- 1984:
- 1985 – Tadeusz Hołuj, polski pisarz (ur. 1916)
- 1986 – Edward Adelbert Doisy, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1893)
- 1990:
- Berthold Lubetkin, brytyjski architekt pochodzenia rosyjskiego (ur. 1901)
- Alicja Sędzińska, polska aktorka (ur. 1934)
- 1992 – Ewa Bonacka, polska aktorka, reżyserka teatralna (ur. 1912)
- 1993 – Wacław Felczak, polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1916)
- 1997 – Bert Haanstra, holenderski reżyser filmowy (ur. 1916)
- 2000 – Hans Ertl, niemiecki operator filmowy, fotograf Adolfa Hitlera (ur. 1908)
- 2001 – Josh Kirby, brytyjski malarz, grafik (ur. 1928)
- 2002 – Adolph Green, amerykański aktor (ur. 1914)
- 2003 – Song Meiling, chińska polityk, żona Czang Kaj-szeka (ur. 1897)
- 2004:
- Robert Merrill, amerykański śpiewak operowy (baryton) (ur. 1917)
- Bill Nicholson, angielski piłkarz (ur. 1919)
- 2008 – Édouard Stako, francuski piłkarz (ur. 1934)
- 2010:
- Francis Crippen, amerykański pływak (ur. 1984)
- Janusz Królik, polski historyk sztuki, muzealnik, malarz (ur. 1932)
- David Thompson, barbadoski polityk, premier Barbadosu (ur. 1961)
- 2011:
- Herbert Hauptman, amerykański matematyk, chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1917)
- Bronislovas Lubys, litewski polityk, premier Litwy (ur. 1938)
- Marco Simoncelli, włoski motocyklista wyścigowy (ur. 1987)
- Bogdan Zakrzewski, polski historyk literatury (ur. 1916)