Mardoniusz ewarysta teodul anatolia torlak jan ewaryst saturnin obchodzą święta imieniny bazylides sławomira iwona gelazy sławomir serwul i anatola iwo dagobert.
23 grudnia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii23 grudnia jest 357. (w latach przestępnych 358.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 8 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Anatola, Anatolia, Bazylides, Dagobert, Ewaryst, Ewarysta, Gelazy, Iwo, Iwona, Jan, Mardoniusz, Saturnin, Serwul, Sławomir, Sławomira, Teodul, Torlak i Wiktoria.
- Egipt – Dzień Zwycięstwa
- Japonia – święto narodowe (urodziny cesarza Akihito)
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Snowboardu, z inicjatywy Światowej Federacji Snowboardu (WSF)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
- Św. Dagobert II (król)
- Św. Iwon z Chartres (†1116, biskup Chartres)
- Św. Torlak Thorhallsson (biskup)
- Bł. Mikołaj Factor († 1583, kapłan)
Wydarzenia w Polsce
- 1595 – Papież Klemens VIII wydał bullę Magnus Dominus et laudabilis nimis, zatwierdzającą Unię brzeską.
- 1791 – Cesarzowa Katarzyna II ustanowiła na terenie zaboru rosyjskiego strefę osiedlenia, gdzie wolno było zamieszkiwać Żydom.
- 1806 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk francuskich nad rosyjskimi w bitwie pod Czarnowem.
- 1884 – W warszawskim dzienniku Słowo ukazał się pierwszy odcinek powieści Henryka Sienkiewicza Potop.
- 1898 – Na ulice Łodzi wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.
- 1899 – Uruchomiono wodociągi miejskie w Grudziądzu.
- 1918 – Powstała Flotylla Wiślana.
- 1920 – Utworzono województwa: krakowskie, lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie.
- 1939 – Hitlerowcy rozstrzelali w Lublinie 10 przedstawicieli miejscowej inteligencji i duchowieństwa.
- 1944 – Oddział SS przeprowadził pacyfikację wsi Ochotnica Dolna w powiecie nowotarskim, zabijając 56 osób.
- 1959 – Premiera filmu Cafe pod Minogą.
- 1970 – Piotr Jaroszewicz został premierem.
- 1973 – Premiera 1. odcinka serialu Czarne chmury.
- 1981 – Stan wojenny: dokonano pacyfikacji Huty Katowice. USA wprowadziły sankcje gospodarcze przeciwko Polsce.
- 1982 – Rząd podjął uchwałę o budowie metra warszawskiego.
- 1988 – Sejm uchwalił tzw. ustawę Wilczka.
- 1989 – Premiera filmu Rififi po sześćdziesiątce.
- 1991 – Jan Olszewski został premierem.
- 1995 – Aleksander Kwaśniewski został zaprzysiężony na urząd prezydenta RP.
- 2000 – Aleksander Kwaśniewski został zaprzysiężony na II kadencję prezydencką.
- 2005 – Lech Kaczyński został zaprzysiężony na urząd prezydenta RP.
Wydarzenia na świecie
- 619 – Bonifacy V został wybrany na papieża.
- 800 – Oskarżony o krzywoprzysięstwo papież Leon III złożył przysięgę oczyszczającą.
- 1299 – Armia mongolska pod wodzą Mahmuda Ghazana pokonała Mameluków w bitwie pod al-Chazindar.
- 1466 – Papież Paweł II ekskomunikował króla Czech Jerzego z Podiebradów.
- 1482 – Król Ludwik XI i arcyksiążę Maksymilian I zawarli pokój w Arras, na podstawie którego Francja i Habsburgowie dokonali rozbioru Burgundii.
- 1493 – W Norymberdze została wydana niemiecka wersja Kroniki Świata Hartmanna Schedela.
- 1569 – Więziony w Twerze z rozkazu cara Iwana IV Groźnego metropolita moskiewski Filip II został uduszony poduszką przez carskiego żołnierza Malutę Skuratowa.
- 1658 – II wojna północna: dywizja Stefana Czarnieckiego zaatakowała szwedzką twierdzę Koldynga, która skapitulowała po dwóch dniach oblężenia.
- 1672 – Została odkryta Rea, jeden z księżyców Saturna.
- 1688 – Obalony król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart odpłynął do Francji.
- 1784 – Decyzją Kongresu Kontynentalnego stolicą Stanów Zjednoczonych został wybrany Nowy Jork (do 1790 roku).
- 1793 – Antyrewolucyjna francuska Wielka Armia Katolicka i Królewska poniosła ostateczną klęskę w bitwie pod Savenay.
- 1817 – Cesarz Franciszek II Habsburg wprowadził kataster austriacki.
- 1864:
- Ukazał się pierwszy numer szwedzkiego dziennika Dagens Nyheter.
- Zakończył się proces berliński polskich działaczy niepodległościowych z Wielkopolski.
- 1865 – Belgia, Francja, Szwajcaria i Włochy zawarły Łacińską Unię Monetarną.
- 1876 – W Turcji jako pierwszym kraju islamskim weszła w życie pisana konstytucja.
- 1888 – Vincent van Gogh odciął sobie brzytwą kawałek lewego ucha.
- 1889 – Założono najstarszy hiszpański klub piłkarski Recreativo Huelva.
- 1905 – Zainaugurował działalność Aldwych Theatre na londyńskim West Endzie.
- 1909 – Albert I Koburg został koronowany na króla Belgów.
- 1913 – Prezydent Woodrow Wilson podpisał ustawę powołującą System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych.
- 1921 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Bajadera Imre Kálmána.
- 1933:
- Marinus van der Lubbe został uznany przez sąd w Lipsku za winnego podpalenia Reichstagu i skazany na śmierć.
- W katastrofie kolejowej na linii Lagny-Pomponne we Francji zginęły 204 osoby, a 120 zostało rannych.
- 1935 – Odbyło się wodowanie japońskiego lotniskowca Sōryū.
- 1938 – Hiszpańska wojna domowa: ruszyła ofensywa wojsk generała Francisco Franco na Katalonię.
- 1941:
- Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu transportowego Douglas C-47 Skytrain.
- Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie zdobyły amerykański atol Wake.
- 1942 – Bitwa stalingradzka: w odległości 40 km od miasta zatrzymane zostało uderzenie 4. Armii Pancernej Hermanna Hotha, idącej z odsieczą okrążonym wojskom niemieckim.
- 1943 – Zakończyła się bitwa o Dniepr.
- 1944 – Ofensywa w Ardenach: po tygodniowych walkach Niemcy zdobyli miasto St. Vith.
- 1947 – Laboratorium Bell Labs zaprezentowało pierwszy tranzystor.
- 1948 – Wykonano wyroki śmierci na siedmiu japońskich zbrodniarzach wojennych, skazanych w procesie tokijskim.
- 1951 – Premiera filmu Afrykańska królowa.
- 1953:
- Dokonano oblotu eksperymentalnego amerykańskiego myśliwca pionowego startu i lądowania Lockheed XFV.
- Rozstrzelano Ławrientija Berię i jego sześciu współpracowników.
- 1954 – Amerykański chirurg Joseph Murray przeprowadził pierwszą udaną transplantację nerki.
- 1956 – Tanzan Ishibashi został premierem Japonii.
- 1958 – Otwarto Tokyo Tower.
- 1961 – W katastrofie kolejowej we włoskiej Kalabrii zginęło 71 osób, 26 zostało rannych.
- 1966:
- Dokonano oblotu francuskiego myśliwca Dassault Mirage F1.
- Premiera filmu Dobry, zły i brzydki.
- 1968:
- Po 11 miesiącach niewoli Korea Północna zwolniła 82 marynarzy amerykańskich z uprowadzonego okrętu wywiadowczego USS Pueblo.
- Telewizja izraelska rozpoczęła regularne nadawanie programu.
- 1970 – Północna wieża World Trade Center w Nowym Jorku została najwyższym budynkiem na świecie (417 m).
- 1972:
- Po 73 dniach od katastrofy lotu Fuerza Aérea Uruguaya 571 w Andach uratowano ostatnich spośród 16 ocalałych rozbitków.
- Trzęsienie ziemi w Nikaragui zniszczyło stolicę Managuę i spowodowało śmierć 10 tys. ludzi.
- W katastrofie samolotu Fokker F28 w Skaugum (Norwegia) zginęło 40 osób.
- 1978 – 108 osób zginęło u wybrzeży Sycylii w katastrofie należącego do linii Alitalia samolotu DC-9.
- 1984 – W katastrofie samolotu Tu-154B-2 pod Krasnojarskiem zginęło 110 osób.
- 1986:
- Amerykański samolot Rutan Voyager zakończył pierwszy w historii lot dookoła świata bez lądowania i tankowania w powietrzu.
- Zakończono produkcję samochodu osobowego Chevrolet Chevette.
- 1987 – Premiera filmu Good Morning, Vietnam.
- 1990 – 88,5% obywateli głosujących w referendum opowiedziało się za niepodległością Słowenii.
- 1992 – Premiera filmu Zapach kobiety.
- 1999 – Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) oceniła, że lata 90. odznaczały się najwyższymi temperaturami w całym minionym tysiącleciu. Licząc od 1860, z siedmiu najgorętszych lat 4 przypadały na ostatnią dekadę XX w.
- 2003 – Ivo Sanader został premierem Chorwacji.
- 2004 – W mieście Chamelecón, w Hondurasie 28 pasażerów autobusu zginęło w wyniku ostrzelania go przez gang uliczny.
- 2005:
- Rozpoczął się konflikt czadyjsko-sudański.
- W katastrofie lotu Azerbaijjan Airlines 217 na Morzu Kaspijskim zginęły wszystkie 23 osoby na pokładzie.
- Zakończyła działalność polska sekcja radia BBC.
- 2008 – W Gwinei po śmierci prezydenta Lansany Conté doszło do wojskowego zamachu stanu.
- 2010:
- Podczas otwierania przesyłek zawierających bomby w ambasadach Chile i Szwajcarii w Rzymie zostały ranne 2 osoby. Do wysłania przesyłek przyznały się organizacje anarchistyczne.
- Thongsing Thammavong został premierem Laosu.
Urodzili się
- 1597 – Martin Opitz, niemiecki pisarz (zm. 1639)
- 1732 – Richard Arkwright, angielski wynalazca, przemysłowiec (zm. 1792)
- 1750 – Fryderyk August I, król Saksonii, książę warszawski (zm. 1827)
- 1777 – Aleksander I Romanow, car Rosji i król Polski (zm. 1825)
- 1790 – Jean-François Champollion, francuski egiptolog (zm. 1832)
- 1796 – Wiktor Heltman polski działacz polityczny (zm. 1874)
- 1805 – Joseph Smith, amerykański założyciel religijnej wspólnoty mormonów (zm. 1844)
- 1810 – Edward Blyth, angielski ornitolog (zm. 1873)
- 1830 – Adam Münchheimer, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1904)
- 1845 – Gustave Ador, szwajcarski polityk, prezydent Szwajcarii (zm. 1928)
- 1858 – (lub 1860 lub 1861) Maria Wisnowska, polska aktorka (zm. 1890)
- 1860 – William Horatio Bates, amerykański lekarz (zm. 1931)
- 1881 – Juan Ramón Jiménez, hiszpański pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
- 1886 – Wiktor Leśniewski, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1963)
- 1896 – Giuseppe Tomasi di Lampedusa, włoski pisarz (zm. 1957)
- 1901 – Jakub Berman, polski działacz komunistyczny (zm. 1984)
- 1903 – Bolesław Kominek, polski duchowny katolicki, arcybiskup wrocławski, kardynał (zm. 1974)
- 1910 – Seweryn Butrym, polski aktor (zm. 1981)
- 1911 – Niels K. Jerne, brytyjski immunolog pochodzenia duńskiego (zm. 1994)
- 1915:
- Mieczysław Pszon, polski dziennikarz (zm. 1995)
- Felicja Sieracka, polska szarytka (zm. 2008)
- 1916 – Dino Risi, włoski reżyser filmowy (zm. 2008)
- 1918 – Helmut Schmidt, niemiecki polityk, kanclerz RFN
- 1922 – Micheline Ostermeyer, francuska lekkoatletka, pianistka (zm. 2001)
- 1923:
- Jacques Hogewoning, holenderski działacz sportowy (zm. 2005)
- Krystyna Kolińska, polska pisarka
- Onofre Marimón, argentyński kierowca Formuły 1 (zm. 1954)
- 1926:
- Robert Bly, amerykański pisarz, poeta
- Jorge Arturo Medina Estévez, chilijski duchowny katolicki, kardynał
- 1928 – Joaquín Capilla, meksykański skoczek do wody (zm. 2010)
- 1929 – Chet Baker, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1988)
- 1933 – Akihito, cesarz Japonii
- 1936 – Stanisław Napierała, polski duchowny katolicki, biskup kaliski
- 1937:
- Maja Komorowska, polska aktorka
- Karol Joseph Bobko, amerykański astronauta
- 1940 – Jorma Kaukonen, amerykański muzyk
- 1941 – Tim Hardin, amerykański piosenkarz folkowy, gitarzysta, kompozytor (zm. 1980)
- 1942 – Krystyna Kofta, polska pisarka
- 1943 – Sylwia Sommerlath, królowa Szwecji, żona Karola XVI Gustawa Bernadotte
- 1946 – Susan Lucci, amerykańska aktorka telewizyjna
- 1947 – Tomasz Zygadło, polski reżyser filmowy (zm. 2011)
- 1948 – John Huchra, amerykański astronom (zm. 2010)
- 1949:
- Adrian Belew, amerykański gitarzysta
- Jacek Jezierski, polski duchowny katolicki, biskup warmiński
- Ewa Lemańska, polska aktorka
- 1950 – Vicente del Bosque, hiszpański piłkarz, trener piłkarski
- 1951 – Anthony Phillips, brytyjski muzyk
- 1953:
- Maria Władimirowna Romanowa, wielka księżna, pretendentka do tronu rosyjskiego, tytularna imperatorka Wszechrosji
- Serginho, brazylijski piłkarz
- 1956:
- Michele Alboreto, włoski kierowca wyścigowy (zm. 2001)
- Dave Murray, brytyjski gitarzysta zespołu Iron Maiden
- 1962 – Bertrand Gachot, belgijski kierowca Formuły 1
- 1964 – Eddie Vedder, amerykański muzyk zespołu Pearl Jam
- 1967 – Carla Bruni-Sarkozy, włoska piosenkarka i aktorka, Pierwsza Dama Francji
- 1968 – Manuel Rivera-Ortiz, amerykański fotografik
- 1970 – Catriona Le May Doan, kanadyjska łyżwiarka szybka
- 1971:
- Corey Haim, kanadyjski aktor (zm. 2010)
- Matej Lahovnik, słoweński polityk
- 1972 – Masashi Ishii, japoński kolarz
- 1973:
- Gala León García, hiszpańska tenisistka
- Gabriel Popescu, rumuński piłkarz
- 1974 – Agustín Delgado, ekwadorski piłkarz
- 1975 – Adam Konkol, polski muzyk zespołu Łzy
- 1976 – Giba, brazylijski siatkarz
- 1977 – Maja Frykowska, polska prezenterka telewizyjna, aktorka, piosenkarka
- 1979:
- Jacqueline Bracamontes, meksykańska aktorka, modelka
- Holly Madison, amerykańska modelka
- Szczepan Twardoch, polski pisarz fantasy
- 1981:
- Yuriorkis Gamboa, kubański bokser
- Agnes Milowka, australijska nurek jaskiniowy, odkrywczyni, badaczka, filmowiec (zm. 2011)
- 1983 – Mathias Hafele, austriacki skoczek narciarski
- 1984 – A Fine Frenzy, amerykańska piosenkarka
- 1985 – Harry Judd, brytyjski perkusista zespołu McFly
- 1986 – Denis Makarov, niemiecki bokser
- 1987 – Taťána Kuchařová, czeska modelka, zdobywczyni tytułu Miss World
- 1996 – Gabrielle Andrews, amerykańska tenisistka
Zmarli
- 918 – Konrad I, książę Frankonii, król Niemiec (ur. ok. 890)
- 1193 – Torlak, islandzki duchowny katolicki, biskup Skálholtu, uznawany przez Kościół katolicki za świętego (ur. 1133)
- 1569 – Filip II, święty prawosławny, metropolita moskiewski (ur. 1507)
- 1583 – Mikołaj Factor, franciszkanin, błogosławiony (ur. 1520)
- 1619 – Jan Zygmunt Hohenzollern, elektor Brandenburgii i książę pruski (ur. 1572)
- 1763 – Antoine Prévost, francuski pisarz (ur. 1697)
- 1815 – Jan Potocki, polski pisarz, podróżnik (ur. 1761)
- 1831 – Emilia Plater, bohaterka narodowa Polski, uczestniczka powstania listopadowego (ur. 1806)
- 1834 – Thomas Malthus, angielski ekonomista, demograf (ur. 1766)
- 1844 – Georg, hrabia Münster, niemiecki arystokrata, pionier paleontologii (ur. 1776)
- 1866 – Józef Cho Yun-ho, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1848)
- 1878 – Fryderyk Henryk Lewestam, polski krytyk literacki, dziennikarz, historyk literatury (ur. 1817)
- 1822 – Antoni od św. Anny Galvão, święty, brazylijski franciszkanin (ur. 1739)
- 1918 – Lejb Najdus, poeta żydowski (ur. 1890)
- 1939 – Michał Borowski, polski kontradmirał, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej (ur. 1872)
- 1942 – Konstantin Balmont, rosyjski poeta (ur. 1867)
- 1948 – Hideki Tōjō, japoński polityk, premier Japonii (ur. 1884)
- 1953 – Ławrientij Beria, radziecki polityk (ur. 1899)
- 1966 – Heimito von Doderer, austriacki pisarz (ur. 1896)
- 1972 – Andriej Tupolew, radziecki konstruktor samolotów, generał (ur. 1888)
- 1973 – Gerard Kuiper, amerykański astronom pochodzenia holenderskiego (ur. 1905)
- 1978 – Mieczysław Pawlikowski, polski aktor (ur. 1920)
- 1979 – Ernest Schoedsack, amerykański reżyser filmowy (ur. 1893)
- 1984 – Lady Joan Lindsay, australijska pisarka (ur. 1896)
- 1987 – Seweryn Pollak, polski poeta (ur. 1907)
- 1990:
- Pierre Chenal, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
- Pierre Gripari, francuski pisarz (ur. 1925)
- 1992 – Jadwiga Chojnacka, polska aktorka (ur. 1905)
- 1993 – Barbara Rachwalska, polska aktorka (ur. 1922)
- 1998 – Anatolij Rybakow, rosyjski pisarz (ur. 1911)
- 2001 – Jan Kott, polski pisarz, krytyk literacki (ur. 1914)
- 2004 – P. V. Narasimha Rao, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1921)
- 2005:
- Lajos Baróti, węgierski trener piłkarski (ur. 1914)
- Kay Stammers, brytyjska tenisistka (ur. 1914)
- 2006 – Mariano Artigas, hiszpański teolog katolicki i filozof (ur. 1938)
- 2007:
- Aloísio Lorscheider, brazylijski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1924)
- Oscar Peterson, kanadyjski pianista jazzowy, kompozytor (ur. 1925)
- Evan Farrell, amerykański muzyk, basista grupy Rogue Wave (ur. 1974)
- 2008 – Wacław Wilczyński, polski ekonomista (ur. 1923)
- 2009 – Edward Schillebeeckx, belgijski teolog katolicki, dominikanin (ur. 1914)
- 2011 – Grzegorz Hołdanowicz, polski dziennikarz (ur. 1968)