Marek gliceria sewer alodia międzynarodowe kordula filip melaniusz obchodzą święta imieniny donat i kordian ingbert salomea nunilona światowy abercjusz józefina euzebiusz.
22 października
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii22 października jest 295. (w latach przestępnych 296.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 70 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Abercjusz, Alodia, Donat, Euzebiusz, Filip, Gliceria, Ingbert, Józefina, Kordian, Kordula, Marek, Melaniusz, Nunilona, Salomea i Sewer.
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Osób Jąkających
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
- św. Donat (zm. ok. 875; biskup Fiesole)
- bł. Jan Paweł II (papież)
- św. Maria Salome (matka dwóch apostołów: Jakuba i Jana; wspomnienie również 24 kwietnia)
Wydarzenia w Polsce
- 1633 – Wojna polsko-turecka: wojska hetmana polnego koronnego Stanisława Koniecpolskiego powstrzymały szturm Turków na Kamieniec Podolski.
- 1656 – Potop szwedzki: wygrana Szwedów w bitwie pod Filipowem.
- 1906 – Założono Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie.
- 1908 – Premiera pierwszego polskiego filmu fabularnego Antoś po raz pierwszy w Warszawie.
- 1914 – Józef Piłsudski wystąpił z inicjatywą powołania w Królestwie Polskim konspiracyjnej organizacji niepodległościowej: Polskiej Organizacji Wojskowej (POW).
- 1923 – Początek kilkonastodniowego strajku kolejarzy krakowskich.
- 1939 – Na okupowanych terenach wschodniej Polski władze radzieckie zorganizowały sfałszowane wybory do zgromadzeń ludowych Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy.
- 1945 – Napad UPA na Kuźminę i Birczę.
- 1951 – Został wydany dekret całościowo regulujący kwestię dowodów osobistych.
- 1971 – Pochodząca ze starożytnego Egiptu mumia Dżed-Amonet-ius-anch została przewieziona na 11 lat z muzeum w Raciborzu do Muzeum Narodowego w Warszawie.
- 1972 – W katedrze koszalińskiej odbył się ingres biskupa Ignacego Jeża.
- 1980 – W pierwszym meczu 1/16 Pucharu UEFA Widzew Łódź pokonał Juventus F.C. 3:1.
- 1986 – Gdańsk: bazylika mariacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny została podniesiona do rangi konkatedry diecezji gdańskiej.
- 1995 – Francuz Philippe Giusiano i Rosjanin Aleksiej Sułtanow zdobyli ex aequo II nagrodę XIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina (I nagrody nie przyznano).
- 1999:
- Premiera filmu Pan Tadeusz.
- Ukazał się album Miłość w czasach popkultury grupy Myslovitz.
- 2000 – Chiński pianista Li Yundi został zwycięzcą XIV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.
- 2003 – Ukazał się pierwszy numer dziennika Fakt.
Wydarzenia na świecie
- 794 – Kioto zostało stolicą Japonii.
- 1303 – Benedykt XI został wybrany na papieża.
- 1383 – Bezpotomna śmierć króla Portugalii Ferdynanda I zapoczątkowała dwuletni okres anarchii w kraju.
- 1575 – Założono miasto Aguascalientes w środkowym Meksyku.
- 1707 – 4 okręty Royal Navy rozbiły się we mgle na skałach wysp Scilly; zginęło 1 600 marynarzy.
- 1721 – Piotr I przyjął tytuł Imperatora Wszechrosji, a państwo carów nazwano Cesarstwem Rosyjskim.
- 1746 – Założono Princeton University (jako College of New Jersey).
- 1797 – André-Jacques Garnerin wykonał pierwszy odnotowany skok ze spadochronem (z wysokości ok. 700 m).
- 1836 – Sam Houston został pierwszym prezydentem Republiki Teksasu.
- 1844 – Wśród części protestantów doszło do tzw. wielkiego rozczarowania, które wiązało się z interpretacją biblijnej księgi Daniela (Dn 8, 13-14) przez Williama Millera, który ogłosił, iż Jezus Chrystus przyjdzie powtórnie właśnie o tym czasie.
- 1859 – Wybuchła wojna hiszpańsko-marokańska.
- 1873 – Zawarto Sojusz Trzech Cesarzy.
- 1883 – W Nowym Jorku otwarto Metropolitan Opera.
- 1895 – Katastrofa pociągu na dworcu Montparnasse w Paryżu.
- 1904 – Okręty rosyjskiej Drugiej Eskadry Pacyfiku ostrzelały omyłkowo brytyjskie kutry rybackie na Morzu Północnym (incydent na Dogger Bank).
- 1923 – W Hamburgu wybuchło powstanie robotnicze pod przywództwem Komunistycznej Partii Niemiec.
- 1929 – James Scullin został premierem Australii.
- 1938 – Amerykanin Chester Carlson wykonał pierwszą udaną kserokopię.
- 1943 – Po nalocie RAF na Kassel w mieście rozpętała się burza ogniowa; zginęło ok. 10 tys. osób.
- 1944 – Żołnierze sowieccy dokonali zbrodni na niemieckiej ludności w Nemmersdorf.
- 1945 – Powstała portugalska tajna policja polityczna PIDE.
- 1946:
- Incydent w cieśninie Korfu: 44 marynarzy zginęło, a 41 zostało rannych po wpadnięciu dwóch brytyjskich statków na albańskie miny.
- NKWD aresztowało przechwyconych wcześniej i zatrudnionych w Instytucie Rabe w Nordhausen niemieckich specjalistów z programu V2, których wraz z rodzinami przewieziono następnie do ZSRR.
- 1953 – Laos ogłosił niepodległość (od Francji).
- 1956 – Dokonano oblotu amerykańskiego helikoptera wielozadaniowego Bell UH-1 Iroquois.
- 1957 – François Duvalier został prezydentem Haiti.
- 1962:
- Kryzys kubański: prezydent John F. Kennedy wprowadził blokadę morską Kuby.
- Pod zarzutem szpiegostwa na rzecz USA i Wielkiej Brytanii aresztowano Olega Pieńkowskiego, wysokiego oficera radzieckiego wywiadu wojskowego GRU.
- 1963 – Państwa członkowskie RWPG powołały Międzynarodowy Bank Współpracy Gospodarczej z siedzibą w Moskwie.
- 1964:
- Jean-Paul Sartre został laureatem Literackiej Nagrodą Nobla.
- Kanadyjski komitet parlamentarny wybrał, spośród 2 600 zgłoszonych na konkurs propozycji, obecny wzór flagi Kanady.
- 1966 – Została wystrzelona sonda księżycowa Łuna 12.
- 1968 – Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Apollo 7.
- 1971 – W Holandii założono Partię Socjalistyczną.
- 1975 – Radziecka sonda Wenera 9 wylądowała na Wenus.
- 1978 – Inauguracja pontyfikatu papieża Jana Pawła II.
- 1979 – Obalony szach Iranu Mohammed Reza Pahlavi przybył na leczenie do Nowego Jorku.
- 1982 – Premiera filmu Rambo - Pierwsza krew.
- 1983 – W RFN ponad milion osób wzięło udział w protestach przeciwko zbrojeniom atomowym.
- 1989 – Zawarto porozumienie z Taif kończące libańską wojnę domową.
- 1992 – Rozpoczęła się misja STS-52 wahadłowca Columbia.
- 1993 – Ange-Félix Patassé został prezydentem Republiki Środkowoafrykańskiej.
- 1999 – Rada Bezpieczeństwa ONZ zatwierdziła utworzenie i wysłanie sił pokojowych UNAMSIL do Sierra Leone.
- 2000:
- Laurent Gbagbo wygrał wybory prezydenckie na Wybrzeżu Kości Słoniowej.
- Tunezja zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem w proteście przeciw stosowaniu przemocy wobec Palestyńczyków.
- 2001 – Nigeryjska armia dokonała masakry ok. 200 cywilów w stanie Benue w odwecie za wcześniejsze uprowadzenie i zamordowanie 19 żołnierzy.
- 2005:
- Huragan Wilma uderzył we wschodnie wybrzeże Meksyku, pozbawiając dziesiątki tysięcy ludzi dachu nad głową.
- W Nigerii 117 osób zginęło w katastrofie lotu Bellview 210.
- 2006 – W ogólnokrajowym referendum mieszkańcy Panamy opowiedzieli się za rozbudową Kanału Panamskiego.
- 2008 – Indie wystrzeliły swą pierwszą sondę kosmiczną Chandrayaan-1 przeznaczoną do badań Księżyca.
- 2009:
- Microsoft wydał Windows 7.
- Rosyjskie Stowarzyszenie Memoriał zostało uhonorowane Nagrodą Sacharowa.
Urodzili się
- 1071 – Wilhelm IX Trubadur, książę Akwitanii, poeta (zm. 1126)
- 1197 – Juntoku, cesarz Japonii (zm. 1242)
- 1592 – Gustaw Horn, hrabia, szwedzki feldmarszałek, gubernator Inflant (zm. 1657)
- 1688 – Nadir Szach, szach Persji (zm. 1747)
- 1689 – Jan V Wielkoduszny, król Portugalii (zm. 1750)
- 1701 – Maria Amalia Habsburg, księżna Bawarii, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, królowa Czech, żona Karola VII (zm. 1756)
- 1729 – Johann Reinhold Forster, niemiecki biolog pochodzenia szkockiego (zm. 1798)
- 1761 – Antoine Barnave, francuski prawnik, polityk (zm. 1793)
- 1811 – Ferenc Liszt, węgierski kompozytor, pianista (zm. 1886)
- 1818 – Charles Leconte de Lisle, francuski poeta (zm. 1894)
- 1825 – Karol Miarka, polski pisarz, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1882)
- 1844:
- Sarah Bernhardt, francuska aktorka (zm. 1923)
- Louis Riel, kanadyjski polityk, przywódca Metysów (zm. 1885)
- 1858 – Augusta Wiktoria, cesarzowa Niemiec, żona Wilhelma II (zm. 1921)
- 1865 – Kristjan Raud, estoński malarz (zm. 1943)
- 1870:
- Iwan Bunin, rosyjski pisarz, noblista (zm. 1953)
- Alfred Douglas, brytyjski pisarz, tłumacz (zm. 1945)
- 1872 – Stanisław Janicki, polski polityk, minister rolnictwa i dóbr państwowych (zm. 1939)
- 1875 – Zygmunt Jastrzębski, polski prawnik, minister skarbu (zm. 1925)
- 1881 – Clinton Joseph Davisson, amerykański fizyk, noblista (zm. 1958)
- 1885 – Stanisław Kot, polski historyk, polityk, działacz ruchu ludowego, minister informacji i dokumentacji (zm. 1975)
- 1891 – Ignacy Czuma, polski prawnik, polityk, profesor KUL, szambelan papieski (zm. 1963)
- 1892 – Harry King Goode, angielski pilot myśliwski (zm. 1942)
- 1895 – Rolf Nevanlinna, fiński matematyk (zm. 1980)
- 1887 – John Reed, amerykański dziennikarz (zm. 1920)
- 1900:
- James Hall, amerykański aktor (zm. 1940)
- Mieczysław Siewierski, polski prawnik, profesor (zm. 1981)
- 1903:
- George Wells Beadle, amerykański genetyk, noblista (zm. 1989)
- Curly Howard, amerykański aktor (zm. 1952)
- 1904 – Constance Bennett, amerykańska aktorka (zm. 1965)
- 1905:
- Karl Guthe Jansky, amerykański fizyk, radioastronom (zm. 1950)
- Joseph Kosma, austriacki kompozytor, twórca muzyki filmowej (zm. 1969)
- 1907:
- Zdzisław Rajewski, polski archeolog, profesor (zm. 1974)
- Emilie Schindler, austriacka działaczka, żona Oskara Schindlera (zm. 2001)
- Jan Trepczyk, polski pisarz, działacz społeczny na Kaszubach (zm. 1989)
- 1909 – Witold Trąmpczyński, polski ekonomista, polityk (zm. 1982)
- 1913:
- Robert Capa, węgierski fotografik (zm. 1954)
- Bảo Đại, wietnamski polityk, premier i cesarz (zm. 1997)
- 1917 – Joan Fontaine, amerykańska aktorka
- 1919:
- Doris Lessing, brytyjska pisarka, noblista
- Wanda Wolska Conus, polska historyk, bizantynolog, filolog klasyczny (zm. 2012)
- Bogdan Zieliński, polski aktor (zm. 1982)
- Raisa Żuk-Hryszkiewicz, białoruska działaczka niepodległościowa, żona Wincenta Hryszkiewicza (zm. 2009)
- 1920:
- Augusto da Costa, brazylijski piłkarz (zm. 2004)
- Timothy Leary, amerykański pisarz, psycholog (zm. 1996)
- 1921:
- Georges Brassens, francuski piosenkarz, kompozytor (zm. 1981)
- Czesław Słania, polski grawer, plastyk, projektant znaczków pocztowych i banknotów (zm. 2005)
- 1922 – Tadeusz Machl, polski kompozytor, organista, pedagog (zm. 2003)
- 1923:
- Henryk Jaskuła, polski żeglarz
- Andrzej Łukoski, polski podharcmistrz, żołnierz AK, podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
- 1924 – Sabina Chromińska, polska aktorka
- 1925:
- Dory Previn, amerykańska wokalistka i kompozytorka, autor tekstów piosenek (zm. 2012)
- Robert Rauschenberg, amerykański artysta, pionier pop-artu (zm. 2008)
- 1927 – Tadeusz Mikołajek, polski pisarz
- 1928:
- Radovan Kuchař, czeski wspinacz (zm. 2012)
- Nelson Pereira dos Santos, brazylijski reżyser filmowy
- Zofia Petri, polska aktorka (zm. 1999)
- 1929:
- Andrzej Chmielarczyk, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 2005)
- Lew Jaszyn, rosyjski piłkarz, bramkarz (zm. 1990)
- 1930 – Lech Budrecki, polski krytyk literacki, tłumacz (zm. 2004)
- 1933:
- Donald Peterson, amerykański astronauta
- Helmut Senekowitsch, austriacki piłkarz, trener piłkarski (zm. 2007)
- 1934 – Andrzej Piątkowski, polski szermierz, szablista (zm. 2010)
- 1935:
- Bohdan Kopczyński, polski polityk, poseł na Sejm
- Ann Rule, amerykańska pisarka
- 1938:
- Derek Jacobi, brytyjski aktor
- Christopher Lloyd, amerykański aktor
- Janusz Rolicki, polski dziennikarz, pisarz
- 1939:
- Joaquim Chissano, mozambicki polityk, prezydent
- George Cohen, angielski piłkarz
- 1940 – Zofia Marcinkowska, polska aktorka (zm. 1963)
- 1942 – Annette Funicello, amerykańska aktorka
- 1943:
- Jan de Bont, holenderski reżyser filmowy
- Catherine Deneuve, francuska aktorka
- Urszula Dudziak, polska wokalistka jazzowa
- 1945:
- Leslie West, amerykański muzyk zespołu Mountain
- Andrzej Piszczatowski, polski aktor (zm. 2011)
- 1948:
- Robertino Loreti, włoski piosenkarz
- Krzysztof Pakulski, polski operator filmowy
- 1949 – Arsène Wenger, francuski trener piłkarski
- 1952:
- Jeff Goldblum, amerykański aktor
- Andrzej Supron, polski zapaśnik
- 1955 – Bill Condon, amerykański reżyser filmowy
- 1957 – Virgil Donati, australijski muzyk, kompozytor
- 1962 – Grzegorz Wawrzyszak, polski wokalista zespołów Papa Dance i Ex-Dance
- 1963 – Brian Boitano, amerykański łyżwiarz figurowy
- 1964:
- Michael Hill, brytyjski oszczepnik
- Piotr Krzywicki, polski polityk, poseł na Sejm (zm. 2009)
- Toby Mac, amerykański wokalista zespołu dc Talk
- Zurab Nogaideli, gruziński polityk, premier
- Małgorzata Ostrowska-Królikowska, polska aktorka
- Dražen Petrović, chorwacki koszykarz (zm. 1993)
- 1965:
- John Wesley Harding, angielski piosenkarz
- Piotr Wiwczarek, polski muzyk zespołu Vader
- 1966:
- Valeria Golino, włoska aktorka
- Jakub, polski duchowny prawosławny, biskup białostocki i gdański
- Tatjana Owsijenko, rosyjska piosenkarka
- Alfred Stelleman, holenderski niewidomy kolarz
- 1967:
- Rita Guerra, portugalska piosenkarka
- Ulrike Maier, austriacka narciarka alpejska (zm. 1994)
- Carlos Mencia, amerykański aktor pochodzenia honduraskiego
- 1968 – Shaggy, jamajski wokalista reggae
- 1969:
- Spike Jonze, amerykański reżyser filmowy
- Rafael Lewandowski, polski reżyser filmowy
- Helmut Lotti, belgijski piosenkarz
- Tomasz Preniasz-Struś, polski aktor
- 1971:
- Amanda Coetzer, południowoafrykańska tenisistka
- Tomislav Erceg, chorwacki piłkarz
- 1973 – Andrés Palop, hiszpański piłkarz, bramkarz
- 1974:
- Miroslav Šatan, słowacki hokeista
- 1975:
- Martín Cardetti, argentyński piłkarz
- Míchel Salgado, hiszpański piłkarz
- 1976:
- Janet Lee, tajwańska tenisistka
- Adam Skórnicki, polski żużlowiec
- Helen Svedin, szwedzka modelka
- 1978:
- Dorota Pykosz, polska siatkarka
- Marcin Styczeń, polski piosenkarz, bard
- 1979 – Deivid, brazylijski piłkarz
- 1982:
- Melinda Czink, węgierska tenisistka
- Kumiko Iijima, japońska tenisistka
- Ołeksandr Kuczer, ukraiński piłkarz
- Mark Renshaw, australijski kolarz szosowy
- 1983:
- Glenn Loovens, holenderski piłkarz
- Antoni Pawlicki, polski aktor
- 1985 – Zachary Hanson, amerykański muzyk zespołu Hanson
- 1986 – Vegard Swensen, norweski skoczek narciarski
- 1990 – Jonathan Lipnicki, amerykański aktor
Zmarli
- 741 – Karol Młot, majordom Austrazji i Neustrii (ur. 686)
- 1383 – Ferdynand I Burgundzki, król Portugalii (ur. 1345)
- 1751 – Wilhelm IV Orański, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (ur. 1711)
- 1772 – Franciszek Salezy Potocki, krajczy wielki koronny, wojewoda kijowski i wołyński (ur. 1700)
- 1798 – Józef Sułkowski, polski oficer, brygadier, adiutant Napoleona Bonaparte (ur. 1773)
- 1882 – János Arany, węgierski pisarz (ur. 1817)
- 1883 – Thomas Mayne Reid, amerykański pisarz pochodzenia irlandzkiego (ur. 1818)
- 1891 – Ernst Fleischl von Marxow, austriacki lekarz, fizjolog (ur. 1846)
- 1904 – Carl Josef Bayer, austriacki chemik, wynalazca procesu Bayera (ur. 1847)
- 1906 – Paul Cézanne, francuski malarz (ur. 1839)
- 1915 – Wilhelm Windelband, niemiecki filozof (ur. 1848)
- 1918 – Myrtle Gonzalez, amerykańska aktorka (ur. 1891)
- 1924 – Witold Jodko-Narkiewicz, polski polityk, dyplomata, publicysta (ur. 1864)
- 1928 – Andrew Fisher, australijski polityk, premier (ur. 1862)
- 1935 – Komitas Wartabed, ormiański kompozytor (ur. 1869)
- 1948 – August Hlond, polski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1881)
- 1956 – Walenty Dymek, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański (ur. 1888)
- 1963 – Elvin Morton Jellinek, amerykański fizjolog (ur. 1890)
- 1965 – Paul Tillich, niemiecki teolog, filozof (ur. 1886)
- 1967 – Jan Bartecki, polski pedagog (ur. 1901)
- 1968:
- Vladimir Turina, chorwacki architekt (ur. 1913)
- Stefan Rachubiński, polski seryjny morderca (ur. 1929)
- 1971 – Grzegorz Korczyński, polski polityk, działacz komunistyczny, generał, wiceminister obrony narodowej (ur. 1915)
- 1973:
- Pablo Casals, hiszpański wiolonczelista, dyrygent (ur. 1876)
- Antoni Żuliński, polski aktor (ur. 1900)
- 1975:
- Michał Matyas, polski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1910)
- Arnold Joseph Toynbee, brytyjski historyk, filozof historii (ur. 1889)
- 1979 – Nadia Boulanger, francuska kompozytorka (ur. 1887)
- 1986 – Albert Szent-Györgyi, węgierski biochemik, noblista (ur. 1893)
- 1987 – Lino Ventura, francuski aktor (ur. 1919)
- 1990 – Louis Althusser, francuski filozof (ur. 1918)
- 1991 – Steven Jesse Bernstein, amerykański poeta (ur. 1950)
- 1992 – Cleavon Little, amerykański aktor (ur. 1939)
- 1993 – Innes Ireland, szkocki kierowca wyścigowy Formuły 1 (ur. 1930)
- 1995:
- Sir Kingsley Amis, angielski pisarz (ur. 1922)
- Mary Wickes, amerykańska aktorka (ur. 1910)
- 1998 – Eric Ambler, angielski pisarz (ur. 1909)
- 2000 – Franciszka Cegielska, polska polityk, prezydent Gdyni (ur. 1946)
- 2001:
- Roger Coggio, francuski aktor, reżyser filmowy (ur. 1934)
- Albert Ducrocq, francuski pisarz, dziennikarz (ur. 1921)
- 2002 – Geraldine Apponyi, królowa Albanii, żona Ahmeda Zogu (ur. 1915)
- 2003:
- Józef Buszko, polski historyk (ur. 1925)
- Stanisława Zawiszanka, polska aktorka, piosenkarka, poetka, malarka (ur. 1917)
- 2005 – Franky Gee, amerykański muzyk zespołu Captain Jack (ur. 1962)
- 2006 – Choi Kyu-ha, koreański polityk, premier i prezydent (ur. 1919)
- 2007:
- Ève Curie, francuska pisarka, dziennikarka, pianistka, polityk, córka Marii Skłodowskiej-Curie i Piotra Curie (ur. 1904)
- Barbara Śródka-Makówka, polska kostiumograf (ur. 1945)
- 2008:
- Wołodymyr Szczeholkow, ukraiński piłkarz (ur. 1937)
- Halina Szyrmerowa, polska działaczka społeczna, żołnierz Armii Krajowej (ur. 1918)
- 2009:
- Daniel Bekker, południowoafrykański bokser (ur. 1932)
- Fritz Csoklich, austriacki dziennikarz (ur. 1929)
- Pierre Chaunu, francuski historyk (ur. 1923)
- Maciej Rybiński, polski dziennikarz, scenarzysta filmowy (ur. 1945)
- 2011 – Sultan bin Abdulaziz al Saud, saudyjski polityk, książę, następca tronu Arabii Saudyjskiej (ur. 1928)