Wszemiła maur liban ernestyna święto i marek gwinea obchodzą święta imieniny filemon roku wszemił salwator inwazji dzień niepodległości cecylia stefan filemona.
22 listopada
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii22 listopada jest 326. (w latach przestępnych 327.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 39 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Cecylia, Ernestyna, Filemon, Filemona, Marek, Maur, Salwator, Stefan, Wszemił i Wszemiła
- Gwinea – Dzień Inwazji 1970 roku
- Liban – Święto Niepodległości
- Polska – rozpoczynają się Dni Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża ustanowione przez PCK (do 26 listopada)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim:, obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1348 – Królowie Polski i Czech Kazimierz III Wielki i Jan Luksemburski zawarli pokój namysłowski.
- 1744 – Król August III Sas wydał zgodę na zmianę nazwy miasta Lewartów na Lubartów.
- 1757 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Wrocławiem.
- 1831 – Powstanie listopadowe: generał-gubernator Królestwa Polskiego Iwan Paskiewicz unieważnił wszystkie postanowienia i uchwały Rządu Narodowego.
- 1864 – Ukończono budowę Mostu Kierbedzia w Warszawie.
- 1895 – Uruchomiono dwie pierwsze linie tramwajowe w Elblągu.
- 1918:
- Dekretem Józefa Piłsudskiego został powołany urząd Naczelnika Państwa, najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej. Dekret ten ustalał ustrój republikański odrodzonej Polski (wszedł w życie 29 listopada 1918 r.)
- W opanowanym przez Polaków Lwowie wybuchły antyżydowskie rozruchy.
- 1919 – Uchwałą Rządu RP Uniwersytetowi Lwowskiemu nadano imię jego założyciela – króla Jana Kazimierza.
- 1920 – Józef Piłsudski nadał miastu Lwów Order Virtuti Militari za bohaterską jego obronę przed Ukraińcami na przełomie 1918/19 r.
- 1931 – Dar Pomorza pierwszy raz przepłynął równik.
- 1938 – Prezydent Ignacy Mościcki wydał dekret o rozwiązaniu zrzeszeń wolnomularskich.
- 1940 – W obozie Auschwitz odbyła się pierwsza egzekucja przez rozstrzelanie, zabito 40 Polaków.
- 1950 – W Warszawie zakończył się II Światowy Kongres Obrońców Pokoju.
- 1958:
- W podkrakowskich Bronowicach uruchomiono pierwszy polski cyklotron.
- Telewizja Polska wyemitowała premierowe wydanie programu dla dzieci z serii Miś z okienka.
- Zmieniono nazwę miasta Czechowice na Czechowice-Dziedzice.
- 1976 – Premiera filmu Przepraszam, czy tu biją?
- 1983 – Wojciech Jaruzelski ustąpił z funkcji ministra obrony narodowej.
- 1991 – Podpisano Układ europejski o ustanowieniu stowarzyszenia między RP a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi.
- 1995 – Rozpoczęła się dystrybucja powszechnych świadectw udziałowych.
- 1996:
- Polska została członkiem OECD.
- Premiera filmu Poznań '56.
- 2006 – Dotychczasowa Akademia Techniczno-Rolnicza została przekształcona w Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy.
Wydarzenia na świecie
- 498 – Symmachus został wybrany na papieża.
- 622 – Król longobardzki Rotari wydał Edykt Rotariego.
- 845 – W bitwie pod Ballon Bretończycy pod wodzą Nominoego w przymierzu z Lambertydami pokonali wojska władcy Franków Karola II.
- 1220 – Fryderyk II został koronowany na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.
- 1286 – Został zamordowany król Danii Eryk Glipping.
- 1497 – Vasco da Gama opłynął Przylądek Dobrej Nadziei.
- 1574 – Został odkryty archipelag Juan Fernández.
- 1646 – Wojska francuskie pod dowództwem hrabiego Harcourt zdobyły po długim oblężeniu Lleidę.
- 1716 – Hrabina Anna Konstancja Cosel, faworyta króla Polski i elektora Saksonii Augusta Mocnego, została aresztowana jako zdrajczyni i następnie dożywotnio osadzona w zamku w Stolpen.
- 1718 – U wybrzeży Karoliny Północnej zginął w bitwie z dwoma okrętami Royal Navy brytyjski pirat Czarnobrody (Edward Teach).
- 1858 – Założono Denver w Kolorado.
- 1873 – Na północnym Atlantyku francuski transatlantyk Ville du Havre zatonął po zderzeniu ze szkockim kliperem Loch Earn; zginęło 226 osób.
- 1878 – II wojna brytyjsko-afgańska: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Ali Masjid.
- 1894 – Wojna chińsko-japońska: wojska japońskie zdobyły Lüshun (Port Artur).
- 1904 – Ukazało się pierwsze wydanie największego austriackiego dziennika regionalnego Kleine Zeitung.
- 1911 – Wojna włosko-turecka: zwycięstwo Turków w bitwie o Tobruk.
- 1914 – I wojna światowa: zakończyła się I bitwa pod Ypres.
- 1917 – W Montrealu została założona NHL.
- 1918 – Oddziały francuskie wkroczyły do Strasburga.
- 1920 – Powstała emigracyjna rosyjska organizacja wojskowo-kombatancka Stowarzyszenie Gallipojczyków.
- 1922 – Wilhelm Cuno został kanclerzem Niemiec.
- 1928 – W Paryżu odbyła się premiera baletu Bolero z muzyką Maurice'a Ravela.
- 1938 – Czechosłowacja przyznała autonomię Zakarpaciu.
- 1939 – Rząd RP na uchodźstwie przeniósł się z Paryża do Angers.
- 1943:
- Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill i Czang Kaj-szek spotkali się na konferencji w Kairze.
- Kampania śródziemnomorska: zwycięstwo Niemców w bitwie o Dodekanez.
- Proklamowano niepodległość Libanu (od Francji).
- 1950:
- Padł najniższy wynik w historii NBA (Los Angeles Lakers-Fort Wayne Pistons 19:18).
- W swym pierwszym oficjalnym meczu reprezentacja RFN w piłce nożnej pokonała w Stuttgarcie Szwajcarię 1:0.
- 1951 – Ustanowiono hymn Sri Lanki.
- 1955 – Zdetonowano pierwszą radziecką bombę wodorową.
- 1956 – Rozpoczęły się XVI Letnie Igrzyska Olimpijskie w Melbourne.
- 1961 – Premiera filmu muzycznego Błękitne Hawaje z Elvisem Presleyem w głównej roli.
- 1963:
- W Dallas w Teksasie zginął w zamachu prezydent USA John F. Kennedy. Jego obowiązki przejął dotychczasowy wiceprezydent Lyndon B. Johnson.
- Ukazał się album With The Beatles grupy The Beatles.
- 1966 – Jelle Zijlstra został premierem Holandii.
- 1967 – Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję wzywającą Izrael do wycofania się z okupowanych ziem palestyńskich.
- 1968:
- 12 osób zginęło, a ponad 50 zostało rannych w wybuchu samochodu-pułapki na rynku Mahane Yehuda w Jerozolimie.
- Ukazał się Biały Album grupy The Beatles.
- 1971 – Wojna o niepodległość Bangladeszu: rozpoczęła interwencja zbrojna armii indyjskiej.
- 1972:
- Prezydent Richard Nixon ogłosił zniesienie 22-letniego zakazu podróży do Chin.
- Wojna wietnamska: północnowietnamska armia zestrzeliła pierwszy amerykański bombowiec B-52.
- 1974:
- Anneline Kriel z RPA zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1974.
- Palestyńscy terroryści porwali w Dubaju i skierowali do Tunisu samolot British Airways, gdzie porzucili go po zamordowaniu jednego pasażera.
- 1975 – Jan Karol został królem Hiszpanii.
- 1977 – British Airways rozpoczęły regularne loty samolotami Concorde na trasie Londyn-Nowy Jork.
- 1978 – Carlos Mota Pinto został premierem Portugalii.
- 1981 – Papież Jan Paweł II podpisał adhortację posynodalną Familiaris Consortio.
- 1986 – Amerykanin Mike Tyson w wieku 20 lat został najmłodszym w historii bokserskim mistrzem świata (organizacji WBC) w kategorii ciężkiej.
- 1988 – W bazie Sił Powietrznych w Palmdale w Kalifornii odbyła się prezentacja bombowca Northrop B-2 Spirit.
- 1989:
- Aneta Kręglicka zdobyła w Hongkongu tytuł Miss World.
- Bejrut: w wyniku zamachu bombowego dokonanego podczas defilady z okazji Święta Niepodległości zginął prezydent Libanu René Moawad i 16 innych osób.
- Premiera filmu Powrót do przyszłości II.
- 1990 – Margaret Thatcher poinformowała o rezygnacji ze stanowiska premiera Wielkiej Brytanii.
- 1993 – W Armenii wprowadzono walutę narodową dram.
- 1994 – Gorące gazy z wulkanu Merapi na Jawie zabiły 27 osób.
- 1995 – Premiera Toy Story, pierwszego pełnometrażowego filmu animowanego zrealizowanego całkowicie przy użyciu techniki komputerowej.
- 1998 – W referendum narodowym została zatwierdzona nowa Konstytucja Albanii.
- 1999 – Kanadyjczyk Wayne Gretzky został przyjęty do Galerii Sław Hokeja.
- 2000 – Valentín Paniagua został prezydentem, a Javier Pérez de Cuéllar premierem Peru.
- 2001 – Parlament Turcji uchwalił nowy kodeks cywilny zrównujący status kobiet i mężczyzn.
- 2002 – Konkurs Miss World 2002, mający się odbyć w nigeryjskim mieście Kaduna, został odwołany z powodu krwawych protestów przeciwko niemu w stolicy kraju Abudży, w wyniku których zginęło ponad 200 osób.
- 2003:
- Gruzińscy opozycjoniści zajęli gmach parlamentu w Tbilisi, zmuszając do ucieczki wygłaszającego przemówienie prezydenta Eduarda Szewardnadze.
- Udane awaryjne lądowanie transportowego Airbusa A300 w Bagdadzie, trafionego krótko po starcie pociskiem ziemia-powietrze przez rebeliantów.
- 2004:
- Pomarańczowa rewolucja: odbyła się ponad 100-tysięczna demonstracja zwolenników Wiktora Juszczenki na głównym placu w Kijowie na Ukrainie po ogłoszeniu jego przegranej w wyborach prezydenckich.
- Rozpoczęła działalność Pierwsza Komisja José Barroso.
- 2005 – Angela Merkel została pierwszą w historii kobietą zaprzysiężoną na stanowisku kanclerza Niemiec.
- 2006 – W Holandii odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne.
- 2009 – W Rumunii odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli urzędujący prezydent Traian Băsescu i kandydat opozycji Mircea Geoană.
Urodzili się
- 1533 – Alfons II, książę Ferrary i Modeny (zm. 1597)
- 1602 – Elżbieta de Burbon, królowa Hiszpanii i Portugalii, żona Filipa IV (zm. 1644)
- 1616 – John Wallis, angielski matematyk, logik (zm. 1703)
- 1710 – Wilhelm Friedemann Bach, niemiecki kompozytor (zm. 1784)
- 1725 – Ignaz Günther, niemiecki rzeźbiarz, tworzący w Bawarii, reprezentant rzeźby rokokowej (zm. 1775)
- 1728 – Karol Fryderyk, wielki książę Badenii (zm. 1811)
- 1758 – Feliks Łubieński, polski działacz polityczny, prawnik (zm. 1848)
- 1805 – Józef Brzowski, polski kompozytor, pedagog, dyrygent, wiolonczelista (zm. 1888)
- 1822 – Augustyn Schoeffler, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1851)
- 1827 – Karol Estreicher, polski publicysta, bibliotekarz, bibliograf, historyk literatury i teatru (zm. 1908)
- 1852 – Paul d'Estournelles de Constant, francuski polityk, dyplomata (zm. 1924)
- 1868 – John Nance Garner, amerykański polityk, wiceprezydent USA (zm. 1967)
- 1869 – André Gide, francuski pisarz (zm. 1951)
- 1870 – Adam Krasiński, hrabia, polski poeta, działacz oświatowy (zm. 1909)
- 1877:
- Endre Ady, węgierski poeta (zm. 1919)
- Kurt Feldt, niemiecki wojskowy (zm. 1970)
- 1890 – Charles de Gaulle, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1970)
- 1893 – Łazar Kaganowicz, radziecki polityk, działacz partyjny (zm. 1991)
- 1894
- Hilariusz (Hilary) Illinicz, działacz krajoznawstwa łódzkiego, prekursor turystyki motorowej w Łodzi, (zm. 1981),
- Józef Ejczun, oficer zawodowy artylerii, kawaler Vitruti Miliatri, zamordowany w Charkowie w 1940,
- 1896 – Janusz Zeyland, polski lekarz, pediatra (zm. 1944)
- 1901:
- Józef Lejtes, polski reżyser filmowy (zm. 1983)
- Joaquín Rodrigo, hiszpański kompozytor (zm. 1999)
- 1904:
- Louis Néel, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2000)
- Maria Szarota, polska historyk literatury, germanistka (zm. 1994)
- 1907 – Dora Maar, francuska malarka, fotograf pochodzenia rosyjskiego, modelka Pablo Picasso (zm. 1997)
- 1908:
- Szymon Harnam, polski działacz komunistyczny (zm. 1929)
- Czesław Schabowski, polski pisarz (zm. 1987)
- 1910 – Mary Jackson, amerykańska aktorka (zm. 2005)
- 1913 – Benjamin Britten, brytyjski kompozytor, pianista (zm. 1976)
- 1918:
- Anna Lechicka-Kuśniewicz, polska publicystka, satyryk (zm. 2002)
- Claiborne Pell, amerykański polityk, senator, członek Partii Demokratycznej (zm. 2009)
- 1919 – Wanda Pomianowska, polska poetka (zm. 2003)
- 1920 – Kazimierz Kąkol, polski polityk, minister
- 1921 – Rodney Dangerfield, amerykański aktor (zm. 2004)
- 1922 – Fikret Amirow, azerski kompozytor
- 1923 – Arthur Hiller, kanadyjski reżyser filmowy
- 1924:
- Geraldine Page, amerykańska aktorka (zm. 1987)
- Józef Pazdur, polski duchowny katolicki, biskup wrocławski
- Robert Young, amerykański reżyser filmowy
- 1928:
- Antoni Czubiński, polski historyk (zm. 2003)
- Willie Fernie, szkocki piłkarz (zm. 2011)
- Krystyna Siesicka, polska pisarka
- 1930:
- Eugeniusz Chmielewski, polski technik mechanik, grudziądzki historyk-regionalista (zm. 2008)
- Owen Garriott, amerykański astronauta
- Peter Hall, brytyjski reżyser filmowy
- 1932 – Robert Vaughn, amerykański aktor
- 1934:
- Stefan Bratkowski, polski dziennikarz, publicysta
- Bogdan Dziwosz, polski duchowny katolicki, protonotariusz apostolski, kanonik archidiecezji łódzkiej (zm. 2012)
- Stanisław Zięba, polski polityk, minister
- 1937:
- Edward Hulewicz, polski piosenkarz
- Zenon Jankowski, polski lotnik, dubler pierwszego polskiego kosmonauty
- 1939 – Waldemar Kuczyński, polski ekonomista, dziennikarz, publicysta, polityk
- 1940:
- Terry Gilliam, amerykański aktor, reżyser filmowy
- Andrzej Żuławski, polski reżyser filmowy, pisarz
- 1941 – Tom Conti, brytyjski aktor
- 1942 – Rusłan Chasbułatow, rosyjski polityk
- 1943:
- Billie Jean King, amerykańska tenisistka
- William Kotzwinkle, amerykański pisarz
- 1945 – Tomasz Gruszecki, polski prawnik, kierownik resortu przekształceń własnościowych
- 1946:
- Steve Brown, amerykański curler
- Michał Staikos, grecki duchowny prawosławny, metropolita austriacki, egzarcha Węgier (zm. 2011)
- 1947 – Janusz Meder, polski lekarz, onkolog
- 1950:
- Steven Van Zandt, amerykański muzyk
- Tina Weymouth, amerykańska basistka zespołu Talking Heads
- Andrzej Wróblewski, polski polityk, minister finansów
- 1954 – Henryk Janikowski, polski piłkarz
- 1955 – Grzegorz Miecugow, polski dziennikarz
- 1958 – Jamie Lee Curtis, amerykańska aktorka
- 1959 – Marek Ostrowski, polski piłkarz
- 1961 – Mariel Hemingway, amerykańska aktorka
- 1962 – Wiktor Pielewin, rosyjski prozaik
- 1965 – Mads Mikkelsen, duński aktor
- 1967 – Boris Becker, niemiecki tenisista
- 1968 – Sidse Babett Knudsen, duńska aktorka
- 1969 – Katrin Krabbe, niemiecka lekkoatletka, sprinterka
- 1971:
- Davidson Ezinwa, nigeryjski lekkoatleta, sprinter
- Osmond Ezinwa, nigeryjski lekkoatleta, sprinter
- Yone Kamio, japońska tenisistka
- Allan Mørkøre, farerski piłkarz
- Michał Wójcik, polski artysta kabaretu Ani Mru-Mru
- 1973 – Mylo, szkocki muzyk
- 1974:
- Meike Babel, niemiecka tenisistka
- Radek Mynář, czeski piłkarz
- David Pelletier, kanadyjski łyżwiarz figurowy
- 1976:
- Torsten Frings, niemiecki piłkarz
- Ville Valo, fiński wokalista zespołu HIM
- 1978:
- Magdalena Grzybowska, polska tenisistka
- Francis Obikwelu, nigeryjski lekkoatleta, sprinter, reprezentant Portugalii
- Karen O, amerykańska wokalistka
- 1979 – Emmanuel Ekwueme, nigeryjski piłkarz
- 1980:
- Jarosław Rybakow, rosyjski lekkoatleta, skoczek wzwyż
- Natalija Tobias, ukraińska lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa
- 1981:
- Seweryn Gancarczyk, polski piłkarz
- Conrado Moreno, hiszpański konferansjer
- 1982:
- Yakubu Aiyegbeni, nigeryjski piłkarz
- Mathieu Bodmer, francuski piłkarz
- 1984:
- Scarlett Johansson, amerykańska aktorka
- Carolin Leonhardt, niemiecka kajakarka
- Tomasz Zahorski, polski piłkarz
- 1985:
- Asamoah Gyan, ghański piłkarz
- Mandy Minella, luksemburska tenisistka
- Lukáš Pešek, czeski motocyklista wyścigowy
- 1986:
- Saskia de Jonge, holenderska pływaczka
- Alan Marcinkowski, polski żużlowiec
- Oscar Pistorius, południowoafrykański lekkoatleta, niepełnosprawny biegacz
- 1989 – Chris Smalling, angielski piłkarz
- 1991 – Ossi-Pekka Valta, fiński skoczek narciarski
Zmarli
- 365 – Feliks II, święty, antypapież (ur. ?)
- 1286 – Eryk Glipping, król Danii (ur. 1249)
- 1594 – Martin Frobisher, angielski żeglarz, odkrywca (ur. ok. 1535)
- 1617 – Ahmed I, sułtan Turcji (ur. 1590)
- 1774 – Robert Clive, angielski generał, gubernator Bengalu (ur. 1725)
- 1718 – Blackbeard (Czarnobrody), angielski pirat (ur. ok. 1675)
- 1878 – Ludwik Mierosławski, polski polityk, pisarz, historyk (ur. 1814)
- 1900 – Arthur Sullivan, angielski kompozytor (ur. 1842)
- 1901 – Tomasz Reggio, arcybiskup Genui, błogosławiony katolicki (ur. 1818)
- 1902 – Friedrich Alfred Krupp, niemiecki przemysłowiec (ur. 1854)
- 1907 – Asaph Hall, amerykański astronom, odkrywca księżyców Marsa (ur. 1829)
- 1916 – Jack London, amerykański pisarz (ur. 1876)
- 1919 – Tadeusz Dąbrowski, polski krytyk literacki, publicysta (ur. 1887)
- 1931 – Jan Zagleniczny, polski przemysłowiec, polityk (ur. 1866)
- 1940 – (lub 19 listopada) Wacław Berent, polski pisarz (ur. 1873)
- 1943 – Lorenz Hart, amerykański librecista musicali (ur. 1895)
- 1944 – Arthur Stanley Eddington, brytyjski astrofizyk (ur. 1882)
- 1962 – René Coty, francuski polityk, prezydent Francji (ur. 1882)
- 1963:
- Aldous Huxley, brytyjski pisarz (ur. 1894)
- John Fitzgerald Kennedy, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1917)
- Clive Staples Lewis, brytyjski pisarz (ur. 1898)
- 1976 – Natalia Gałczyńska, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1908)
- 1977 – Zdzisław Górzyński, polski dyrygent (ur. 1895)
- 1980 – Mae West, amerykańska aktorka (ur. 1893)
- 1981 – Hans Adolf Krebs, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1900)
- 1982 – Stanisław Ostrowski, polski polityk, prezydent Polski na uchodźstwie (ur. 1892)
- 1986 – Jan Zaręba, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (ur. 1910)
- 1988 – Luis Barragán, meksykański architekt, laureat Nagrody Pritzkera (ur. 1902)
- 1993 – Stanisław Domański, polski fitopatolog, mikolog (ur. 1916)
- 1996:
- 1997 – Michael Hutchence, australijski wokalista zespołu INXS (ur. 1960)
- 1998 – Mikołaj Kozakiewicz, polski socjolog oświaty, pedagog, publicysta, polityk, marszałek Sejmu (ur. 1923)
- 2000 – Emil Zátopek, czeski lekkoatleta (ur. 1922)
- 2001 – Stanisław Zybowski, polski gitarzysta zespołu Budka Suflera (ur. 1953)
- 2006:
- Lucjan Motyka, polski polityk, działacz sportowy, minister kultury i sztuki (ur. 1915)
- Krzysztof Śniegocki, polski prawnik, sędzia Trybunału Stanu (ur. 1951)
- 2007:
- Maurice Béjart, francuski tancerz, choreograf (ur. 1927)
- Barbara Czarnowieska, polska poetka, tłumaczka (ur. 1954)
- 2008:
- Witold Hensel, polski archeolog, prehistoryk, polityk (ur. 1917)
- Ibrahim Nasir, malediwski polityk, prezydent Malediwów (ur. 1926)
- Józef Oberc, polski geolog (ur. 1918)
- 2009:
- Maria Kobuszewska-Faryna, polska lekarka, patomorfolog, profesor medycyny (ur. 1920)
- Juan Carlos Muñoz, argentyński piłkarz (ur. 1919)
- 2010:
- Jan Dziewulski, polski ekonomista (ur. 1928)
- Urbano Navarrete Cortés, hiszpański duchowny katolicki, jezuita, kardynał (ur. 1920)
- 2011:
- Swietłana Alliłujewa, rosyjska pisarka, córka Józefa Stalina (ur. 1926)
- Lynn Margulis, amerykańska biolog (ur. 1938)
- Danielle Mitterrand, francuska polityk, pierwsza dama, żona Francois Mitterranda (ur. 1924)