Chrzciciel epifaniusz józefa awit krystiana jan epifani jarosław obchodzą święta imieniny awita józef inez eulogia jerosława jarosława meinrad agnieszka eulogiusz długomił.
21 stycznia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii21 stycznia jest 21. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 344 (w latach przestępnych 345) dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Agnieszka, Awit, Awita, Długomił, Epifani, Epifaniusz, Eulogia, Eulogiusz, Inez, Jan Chrzciciel, Jarosław, Jarosława, Jerosława, Józef, Józefa, Krystiana, Meinrad, Patrokles, Publiusz i Sobiesława.
- Bułgaria, Polska – Dzień Babci
- Barbados – Dzień Errola Barrowa
- Dominikana – Święto Matki Boskiej z Altagracia
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1898 – W Legnicy uruchomiono pierwszą elektryczną linię tramwajową.
- 1919 – Józef Piłsudski wydał rozkaz specjalny o nadaniu weteranom powstania styczniowego uprawnień żołnierzy Wojska Polskiego.
- 1922 – Utworzono Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego.
- 1937 – Premiera filmu Pani minister tańczy.
- 1940 – Wybuchło Powstanie czortkowskie, skierowane przeciwko sowieckim wojskom okupacyjnym.
- 1945 – Wyzwolono miasta: Gniezno, Inowrocław, Kępno, Namysłów, Nowe Miasto Lubawskie, Olecko, Ostrzeszów, Płock, Rypin, Szubin, Wieliczka i Żnin.
- 1953 – W Krakowie przed Wojskowym Sądem Rejonowym rozpoczął się proces księży kurii krakowskiej, oskarżonych o szpiegostwo.
- 1954 – Kombinat Metalurgiczny w Nowej Hucie otrzymał imię Włodzimierza Lenina.
- 1959 – Domniemana katastrofa UFO w Gdyni.
- 1975 – Premiera filmu Bilans kwartalny.
- 1985 – Premiera filmu Ręce do góry.
- 1990 – We Wrocławiu i Legnicy zanotowano rekordową w styczniu dla tych miast temperaturę +19,7 °C.
- 1991 – Został ustanowiony Ordynariat Polowy Wojska Polskiego. Biskupem polowym został ks. Sławoj Leszek Głódź.
- 1999 – Sejm przyjął ustawę o sejmowej komisji śledczej.
- 2000 – Kampinoski Park Narodowy został wpisany na światową listę rezerwatów biosfery UNESCO.
- 2001 – Premiera filmu Sezon na leszcza.
- 2008 – Została ujawniona seksafera w olsztyńskim magistracie.
Wydarzenia na świecie
- 41 – Klaudiusz został wybrany cesarzem rzymskim.
- 62 – Neron ożenił się z Poppeą Sabiną.
- 1276 – Innocenty V został papieżem.
- 1482 – Portugalczycy założyli São Jorge da Mina (obecnie Elmina w Ghanie), pierwszą europejską osadę w Zachodniej Afryce.
- 1525 – W Zollikon koło Zurychu założono pierwszą gminę anabaptystyczną.
- 1643 – Abel Tasman odkrył największą wyspę archipelagu Tonga – Tongatapu.
- 1720 – III wojna północna: w Sztokholmie podpisano szwedzko-pruski traktat pokojowy. Prusy uzyskały część Pomorza ze Szczecinem.
- 1775 – W Moskwie odbyła się publiczna egzekucja Jemieliana Pugaczowa, przywódcy antyfeudalnego powstania kozackiego.
- 1793 – Rewolucja francuska: zgilotynowano króla Ludwika XVI, skazanego na śmierć za zdradę stanu.
- 1794 – Rewolucja francuska: rozpoczęła się brutalna pacyfikacja powstania w departamencie Wandea w zachodniej Francji.
- 1833 – W Paryżu został utworzony Związek Jedności Narodowej z księciem Adamem Jerzym Czartoryskim na czele.
- 1863 – Założono przedsiębiorstwo Opel.
- 1896 – Założono argentyński klub piłkarski Club Atlético Banfield.
- 1897 – Na Krecie wylądowały oddziały greckie z zamiarem wsparcia antytureckiego powstania i zjednoczenia wyspy z Grecją.
- 1908 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Mąż trzech żon Ferenca Lehára.
- 1911:
- Oddano do użytku reprezentacyjny biurowiec Metrópolis w Madrycie.
- Rozpoczął się 1. Rajd Monte Carlo.
- 1913 – Aristide Briand został po raz drugi premierem Francji.
- 1919:
- 1920 – Zakończyła się paryska konferencja pokojowa w trakcie której podpisano Traktat wersalski.
- 1921:
- Premiera filmu Brzdąc.
- Została założona Włoska Partia Komunistyczna.
- 1925 – Proklamowano Republikę Albanii.
- 1929 – Dominikana i Haiti podpisały traktat graniczny.
- 1930 – Domingos Oliveira został premierem Portugalii.
- 1931 – Isaac Isaacs jako pierwszy Australijczyk został gubernatorem generalnym Australii.
- 1932 – W Helsinkach podpisano fińsko-radziecki pakt o nieagresji.
- 1940 – Wojna zimowa: lotnictwo radzieckie zbombardowało Oulu.
- 1941 – W Rumunii doszło do nieudanej próby zamachu stanu dokonanej przez faszystowską Żelazną Gwardię.
- 1942 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się niemiecko-włoska kontrofensywa w Cyrenajce.
- 1943 – 19 osób zginęło w katastrofie łodzi latającej w Ukiah (Kalifornia).
- 1948 – Przyjęto flagę Quebecu.
- 1949 – Czang Kaj-szek ustąpił z funkcji prezydenta Republiki Chińskiej.
- 1954 – Został zwodowany USS Nautilus, pierwszy podwodny okręt o napędzie atomowym.
- 1959 – ZSRR przekazał Polsce stację polarną Oazis w Antarktyce. Otrzymała nazwę Stacja im. A.B. Dobrowolskiego.
- 1960:
- 37 osób zginęło w katastrofie kolumbijskiego samolotu Lockheed Constellation w Montego Bay na Jamajce.
- 437 górników zginęło w katastrofie w kopalni Coalbrook w RPA.
- 1964 – NASA wystrzeliła satelitę telekomunikacyjnego Relay 2.
- 1968:
- 31 północnokoreańskich komandosów zaatakowało pałac prezydencki w Seulu; 29 z nich zginęło, jeden został ujęty, a drugiemu udało się zbiec do Korei Północnej. Po stronie południowokoreańskiej zginęło kilkudziesięciu żołnierzy, w tym 3 Amerykanów.
- Amerykański bombowiec typu B-52, z czterema bombami wodorowymi na pokładzie, rozbił się w pobliżu Grenlandii.
- 1969:
- Doszło do wypadku jądrowego w szwajcarskiej podziemnej elektrowni atomowej w Lucens.
- W wyniku zamachu bombowego na supermarket w Jerozolimie zginęły 2 osoby, a 8 zostało rannych.
- 1972 – Utworzono indyjskie stany Manipur i Tripura.
- 1976 – Odbyły się dwa pierwsze komercyjne rejsy samolotów Concorde: z Londynu do Bahrajnu i z Paryża do Rio de Janeiro.
- 1977 – Nowy prezydent USA Jimmy Carter ogłosił amnestię dla osób uchylających się od służby wojskowej w trakcie wojny wietnamskiej.
- 1978:
- 66-letni ukraiński były więzień polityczny Oleksa Hirnyk dokonał samospalenia, w proteście przeciwko rusyfikacji Ukraińców, systemowi komunistycznemu i przynależności Ukrainy do ZSRR.
- Leander w Teksasie uzyskał prawa miejskie.
- 1980 – W katastrofie irańskiego Boeinga 727 w prowincji Markazi na zachodzie Iranu zginęło 120 osób.
- 1981 – DeLorean Motor Company rozpoczęła w Irlandii Północnej produkcję samochodu sportowego DeLorean DMC-12, znanego z serii filmów Powrót do przyszłości.
- 1985:
- Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Dhaulagiri.
- W katastrofie samolotu Lockheed Electra w Reno (Nevada) zginęło 70 osób.
- 1986 – 30 osób zginęło, 132 zostały ranne w wyniku wybuchu samochodu-pułapki we wschodnim Bejrucie.
- 1992 – Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała Libię do wydania podejrzanych o dokonanie zamachów na samoloty Pan Am i UTA w 1988 i 1989 roku.
- 1996 – W katastrofie indonezyjskiego promu Gurita u wybrzeży Sumatry zginęło 340 osób.
- 1997 – W Pradze została podpisana czesko-niemiecka deklaracja o wzajemnych stosunkach i ich przyszłym rozwoju.
- 1998 – Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską na Kubę.
- 2000 – Prezydent Ekwadoru Jamil Mahuad został zmuszony do dymisji w wyniku protestów społecznych.
- 2001:
- Niemka Jutta Kleinschmidt jako pierwsza kobieta wygrała Rajd Dakar w kategorii samochodów.
- W brazylijsko-paragwajskiej elektrowni wodnej na zaporze Itaipu doszło do niegroźnej awarii i wstrzymania wytwarzania prądu.
- 2005 – Siły bezpieczeństwa zdławiły tygodniowe zamieszki w Belize, wywołane podniesieniem podatków.
- 2006 – Austriacka policja odzyskała wartą 50 mln euro złotą solniczkę Salierę, skradzioną w maju 2003 roku z muzeum w Wiedniu.
- 2008 – Na Alasce zmarła Marie Smith, ostatnia osoba posługująca się językiem eyak.
- 2009 – Papież Benedykt XVI zdjął ekskomunikę z czterech biskupów wyświęconych w 1988 roku przez tradycjonalistycznego francuskiego biskupa Marcela Lefebvre'a.
- 2010 – Przyjęto nową konstytucję Angoli znoszącą stanowisko premiera, stawiającą na czele rządu prezydenta i wprowadzającą dodatkowo funkcję wiceprezydenta.
Urodzili się
- 1277 – Galeazzo I Visconti, regent Mediolanu (zm. 1328)
- 1338 – Karol V Mądry, król Francji (zm. 1380)
- 1763 – Augustin Robespierre, francuski rewolucjonista (zm. 1794)
- 1808 – Bronisław Ferdynand Trentowski, polski filozof, pedagog, mesjanista (zm. 1869)
- 1829 – Oskar II Bernadotte, król Szwecji i Norwegii (zm. 1907)
- 1832 – Augustyn Szamarzewski, polski ksiądz, wielkopolski działacz społeczny (zm. 1891)
- 1839 – Katarzyna Volpicelli, włoska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca, święta katolicka (zm. 1894)
- 1848 – Henri Duparc, francuski kompozytor (zm. 1933)
- 1850 – Józef Ostrowski, polski polityk, członek Rady Regencyjnej (zm. 1923)
- 1851 – Józef Allamano, włoski duchowny, Misjonarzy Matki Bożej Pocieszenia, błogosławiony katolicki (zm. 1926)
- 1860 – Karl Staaff, szwedzki polityk, premier Szwecji (zm. 1915)
- 1867 – Maxime Weygand, francuski generał (zm. 1965)
- 1874 – Wincenty Witos, polski polityk, działacz ruchu ludowego, publicysta, premier Polski (zm. 1945)
- 1882 – Włodzimierz Zagórski, polski generał (zm. 1927)
- 1885 – Umberto Nobile, włoski polarnik, konstruktor sterowców (zm. 1978)
- 1889 – Pitirim Sorokin, amerykański socjolog pochodzenia rosyjskiego (zm. 1968)
- 1895 – Roman Piotrowski, polski architekt, polityk, minister budownictwa (zm. 1988)
- 1896 – Artur Anders, niemiecki polityk (zm. 1976)
- 1898 – Rudolph Maté, amerykański operator, reżyser filmowy (zm. 1964)
- 1901:
- Janusz Meissner, polski pisarz, pilot wojskowy (zm. 1978)
- Ricardo Zamora, hiszpański piłkarz (zm. 1978)
- 1905:
- Christian Dior, francuski projektant mody (zm. 1957)
- Wanda Wasilewska, polska pisarka, działaczka komunistyczna, wiceprzewodnicząca PKWN (zm. 1964)
- 1906 – Igor Moisiejew, rosyjski tancerz i choreograf (zm. 2007)
- 1908 – Otto Lang, amerykański producent filmowy, narciarz, instruktor narciarstwa pochodzenia austriackiego (zm. 2006)
- 1910 – Eugenia Krassowska-Jodłowska, polska polityk, członek Rady Państwa PRL (zm. 1986)
- 1912:
- Konrad Bloch, amerykański biochemik pochodzenia niemieckiego (zm. 2000)
- Alfred Szklarski, polski pisarz (zm. 1992)
- 1916 – Pietro Rava, włoski piłkarz (zm. 2006)
- 1918 – Richard Winters, amerykański wojskowy, major (zm. 2011)
- 1919 – Stanisława Fleszarowa-Muskat, polska pisarka (zm. 1989)
- 1921 – Walentin Jeżow, rosyjski scenarzysta filmowy (zm. 2004)
- 1922:
- Franciszek Postawka, polski kierowca i pilot rajdowy, mistrz Polski (zm. 1985)
- Telly Savalas, amerykański aktor (zm. 1994)
- Paul Scofield, angielski aktor (zm. 2008)
- 1923:
- 1924:
- Madhu Dandavate, indyjski polityk (zm. 2005)
- Benny Hill, brytyjski aktor, komik (zm. 1992)
- 1926:
- Clive Donner, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2010)
- Steve Reeves, amerykański aktor, kulturysta (zm. 2000)
- Seweryn Tom, polski inżynier, wynalazca
- 1927 – Tadeusz Łepkowski, polski historyk (zm. 1989)
- 1928 – János Kornai, węgierski ekonomista
- 1929 – Janusz Brych, polski polityk, działacz PZPR, wiceminister, sygnatariusz Porozumień Sierpniowych (zm. 2011)
- 1930 – Zdzisław Zabłotny, polski polityk, poseł na Sejm (zm. 2010)
- 1931:
- Boris Archangielski, rosyjski szachista (zm. 2010)
- Lechosław Goździk, polski przywódca strajku na Żeraniu w 1956 roku, samorządowiec (zm. 2008)
- 1933 – Krzysztof Winiewicz, polski operator filmowy (zm. 1986)
- 1936:
- Koji Hashimoto, japoński reżyser filmowy (zm. 2005)
- Jerzy Vetulani, polski biochemik, neurobiolog, psychofarmakolog, profesor
- 1937:
- Zbigniew Bargielski, polski kompozytor
- Chodżakuli Narlijew, turkmeński reżyser filmowy
- 1938 – Zygmunt Gadecki, polski piłkarz (zm. 2000)
- 1939 – Anna Polony, polska aktorka
- 1940 – Patrick Robinson, brytyjski pisarz
- 1941 – Plácido Domingo, hiszpański śpiewak operowy tenor, dyrygent
- 1947:
- Marek Głogowski, polski autor tekstów piosenek, dziennikarz, tłumacz
- Bogusław Mec, polski piosenkarz (zm. 2012)
- 1948 – Franciszek Maśluszczak, polski malarz, grafik, rysownik
- 1950:
- Billy Ocean, amerykański piosenkarz
- Joseph Tanner, amerykański astronauta
- 1951:
- Anna Kľuková, słowacka śpiewaczka operowa (sopran liryczny) (zm. 2010)
- Adam Krzysztofiak, polski skoczek narciarski (zm. 2008)
- 1953 – Paul Allen, amerykański przedsiębiorca, współzałożyciel Microsoftu
- 1956:
- Rob Brill, amerykański perkusista zespołu Berlin
- Geena Davis, amerykańska aktorka
- 1958 – Michael Wincott, kanadyjski aktor
- 1959 – Oskar Roehler, niemiecki reżyser filmowy
- 1960:
- Mieczysław Morański, polski aktor
- Mike Terrana, amerykański muzyk
- Jacek Wójcicki, polski aktor, piosenkarz
- 1962:
- Isabelle Nanty, francuska aktorka
- Marie Trintignant, francuska aktorka (zm. 2003)
- 1963:
- Krzysztof Kononowicz, polski kierowca, mechanik, kandydat na prezydenta Białegostoku w wyborach w listopadzie 2006
- Jarosław Marzec, polski lekkoatleta, sprinter (zm. 1998)
- Hakeem Olajuwon, amerykański koszykarz pochodzenia nigeryjskiego
- Mariusz Sabiniewicz, polski aktor (zm. 2007)
- Detlef Schrempf, niemiecki koszykarz
- 1964 – Manolo Jiménez, hiszpański piłkarz, trener piłkarski
- 1968:
- Dmitrij Fomin, rosyjski siatkarz
- Charlotte Ross, amerykańska aktorka
- Ilia Smirin, izraelski szachista
- 1969 – Karina Lombard, amerykańska aktorka
- 1970:
- Alen Bokšić, chorwacki piłkarz
- Marcin Kiljan, polski wokalista, kompozytor
- 1971:
- Uni Arge, farerski piłkarz, muzyk, dziennikarz
- Dmitrij Chlestow, rosyjski piłkarz
- Jarosław Dymek, polski strongman
- Rahim Zafer, turecki piłkarz
- 1972:
- Capucho, portugalski piłkarz
- Tweet, amerykańska piosenkarka, kompozytorka
- Sabina Valbusa, włoska biegaczka narciarska
- 1973 – Flavio Maestri, peruwiański piłkarz
- 1974:
- Agnieszka Rylik, polska bokserka
- Grzegorz Wajda, polski muzyk
- 1975 – Nicky Butt, angielski piłkarz
- 1976 – Emma Bunton, angielska wokalistka zespołu Spice Girls
- 1977 – Phil Neville, angielski piłkarz
- 1978 – Jacob Burns, australijski piłkarz
- 1979:
- Mamadou Diabang, senegalski piłkarz
- Melendi, hiszpański piosenkarz
- 1980:
- Troy Dumais, amerykański skoczek do wody
- Alexander Os, norweski biathlonista
- Xavier Pons, hiszpański kierowca rajdowy
- 1981:
- Izabella Miko, polska aktorka
- Michel Teló, brazylijski piosenkarz
- 1983:
- Monique Adamczak, australijska tenisistka
- Victor Leandro Bagy, brazylijski piłkarz
- Paweł Rusek, polski siatkarz
- 1984 – Sebastian Szałachowski, polski piłkarz
- 1987:
- Maša Zec Peškirič, słoweńska tenisistka
- Sun Shengnan, chińska tenisistka
- 1988 – Valérie Tétreault, kanadyjska tenisistka
- 1989 – Zhang Shuai, chińska tenisistka
- 1992 – Verónica Cepede Royg, paragwajska tenisistka
- 1994 – Laura Robson, brytyjska tenisistka
- 2004 – Ingrid Alexandra, księżniczka norweska
Zmarli
- 304 lub 305 – Agnieszka, święta, rzymska męczennica (ur. ok. 291)
- 917 – Erchanger, książę Szwabii (ur. 880)
- 1059 – Michał I Cerulariusz, bizantyjski duchowny prawosławny, patriarcha Konstantynopola (ur. ok. 1000)
- 1118 – Paschalis II, papież (ur. 1050)
- 1498 – Uriel Górka, polski duchowny katolicki, biskup poznański, kanclerz koronny (ur. ok. 1435)
- 1600 – Jerzy Radziwiłł, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup wileński i krakowski (ur. 1556)
- 1774 – Mustafa III, sułtan Turcji (ur. 1717)
- 1775 – Jemielian Pugaczow, rosyjski Kozak, przywódcą powstania kozackiego (ur. 1742)
- 1793 – Ludwik XVI Burbon, król Francji (ur. 1754)
- 1831 – Ludwig Achim von Arnim, niemiecki pisarz (ur. 1781)
- 1841 – Thomas Holdup Stevens, amerykański kapitan marynarki wojennej
- 1851 – Albert Lortzing, niemiecki kompozytor (ur. 1801)
- 1861 – Bruno Bielawski, polski pisarz, poeta (ur. 1831)
- 1867 – Jan Yi Yun-il, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1823)
- 1870 – Aleksander Hercen, rosyjski pisarz, myśliciel (ur. 1812)
- 1871 – Józef Hauke-Bosak, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1834)
- 1884 – Auguste Franchomme, francuski kompozytor (ur. 1808)
- 1891 – Calixa Lavallée, kanadyjski kompozytor (ur. 1842)
- 1919 – Gojong, cesarz Korei (ur. 1852)
- 1924 – Włodzimierz Lenin, rosyjski polityk, działacz komunistyczny, przywódca rewolucji październikowej (ur. 1870)
- 1926 – Camillo Golgi, włoski fizjolog, cytolog (ur. 1843)
- 1938 – Georges Mélies, francuski karykaturzysta, iluzjonista (ur. 1861)
- 1944 – Władysław Okiński, socjolog (ur. 1906)
- 1948 – Ermanno Wolf-Ferrar, włoski kompozytor (ur. 1876)
- 1950 – George Orwell, brytyjski pisarz (ur. 1903)
- 1959:
- Cecil B. DeMille, amerykański reżyser filmowy (ur. 1881)
- Stanisław Młodożeniec, polski poeta, współtwórca futuryzmu (ur. 1895)
- Carl Switzer, amerykański aktor (ur. 1927)
- 1961 – Blaise Cendrars, francuski pisarz (ur. 1887)
- 1963 – Stanisław Grzesiuk, polski pisarz (ur. 1918)
- 1967:
- Ann Sheridan, amerykańska aktorka (ur. 1915)
- Mieczysław Smolarski, polski pisarz, historyk sztuki (ur. 1888)
- 1972 – Stanisław Łapot, polski polityk, wicepremier (ur. 1914)
- 1983 – Dana Medřická, czeska aktorka (ur. 1920)
- 1989 – Billy Tipton, amerykański pianista i saksofonista jazzowy (ur. 1914)
- 1991:
- Mieczysław Gracz, polski piłkarz (ur. 1919)
- Witold Kałuski, polski aktor (ur. 1922)
- 1996:
- Edem Efraim, brytyjski muzyk, członek duetu London Boys (ur. 1959)
- Dennis Fuller, niemiecki muzyk, członek duetu London Boys (ur. 1959)
- 1998 – Jack Lord, amerykański aktor (ur. 1920)
- 1999 – Susan Strasberg, amerykańska aktorka (ur. 1938)
- 2002 – Peggy Lee, amerykańska piosenkarka (ur. 1920)
- 2004:
- Jordan Radiczkow, bułgarski pisarz (ur. 1929)
- Witold Trzeciakowski, polski ekonomista, polityk, minister (ur. 1926)
- 2005:
- Henry Källgren, szwedzki piłkarz (ur. 1931)
- Steve Susskind, amerykański aktor (ur. 1942)
- 2006:
- Karlheinz Liefers, niemiecki aktor, reżyser filmowy (ur. 1941)
- Ibrahim Rugova, albański polityk, przywódca Albańczyków w Kosowie, prezydent Kosowa (ur.1944)
- 2007:
- Maria Cioncan, rumuńska lekkoatletka (ur. 1977)
- Peer Raben, niemiecki producent filmowy, aktor (ur. 1940)
- Zdzisław Rurarz, polski dyplomata (ur. 1930)
- 2008 – Wesley Ngetich, kenijski maratończyk (ur. 1977)
- 2009:
- Jean Jadot, belgijski duchowny katolicki, wysoki urzędnik Kurii Rzymskiej (ur. 1909)
- Charles Schneer, amerykański producent filmowy, pionier w stosowaniu efektów specjalnych (ur. 1920)
- 2012:
- Irena Jarocka, polska piosenkarka (ur. 1946)
- Piotr Perżyło, polski lekkoatleta, kulomiot (ur. 1961)