Ptolemeusz dominik i bogumił zenon makary dagna teofil obchodzą święta imieniny bogumiła zefiryn liberat eugeniusz wincenty ursycyn międzynarodowe amon krystian dagmara.
20 grudnia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii20 grudnia jest 354. (w latach przestępnych 355.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 11 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Amon, Bogumił, Bogumiła, Dagmara, Dagna, Dominik, Eugeniusz, Krystian, Liberat, Makary, Ptolemeusz, Teofil, Ursycyn, Wincenty, Zefiryn i Zenon.
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Solidarności (od 2006 ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ na zakończenie pierwszej Dekady Walki z Ubóstwem)
- Polska – Dzień Ryby
- Reunion – Rocznica Zniesienia Niewolnictwa
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
- Św. Dominik z Silos (opat)
- Święci Makary i Eugeniusz, prezbiterzy z Antiochii († poł. IVw.)
- Bł. Wincenty Dominik Romano (kapłan)
- Św. Zefiryn (papież)
Wydarzenia w Polsce
- 1409 – Zakon krzyżacki zawarł antypolski sojusz z królem Węgier Zygmuntem Luksemburskim.
- 1655 – Oblężenie Jasnej Góry: obrońcy pod wodzą Stefana Zamojskiego dokonali brawurowego wypadu z twierdzy, podczas którego zagwoździli dwa szwedzkie działa i wybili kopiących tunel olkuskich górników.
- 1914 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa nad Bzurą.
- 1918 – Powstała Wojskowa Szkoła Lotnicza.
- 1919 – Założono Polski Związek Piłki Nożnej.
- 1922 – Stanisław Wojciechowski został wybrany na drugiego prezydenta RP.
- 1930 – Z więzienia mokotowskiego w Warszawie uwolniono senatora Wojciecha Korfantego.
- 1934 – Premiera filmu Czarna perła.
- 1938 – Została uruchomiona kolej linowo-terenowa na Gubałówce.
- 1942 – W odwecie za pomoc udzieloną przez mieszkańców ruchowi Niemcy dokonali pacyfikacji wsi Rachodoszcze w powiecie zamojskim, zabijając 46 osób.
- 1968 – Album Czesława Niemena Dziwny jest ten świat jako pierwsze polskie wydawnictwo muzyczne otrzymał status Złotej Płyty.
- 1970 – Władysław Gomułka został odsunięty od władzy. Nowym pierwszym sekretarzem KC PZPR wybrano Edwarda Gierka.
- 1981 – Zakończył się strajk w Porcie Gdańskim.
- 1991 – Polska została przyłączona do Internetu.
- 1993 – Henryk Apostel został selekcjonerem reprezentacji Polski w piłce nożnej.
- 2003:
- Otwarto stację metra warszawskiego Dworzec Gdański.
- Wystartował kanał telewizyjny Kino Polska.
- 2011 – Uruchomiono linie montażową ciągników Ursus w oddziale firmy Pol-Mot Warfarma w Lublinie
Wydarzenia na świecie
- 69 – Zwolennicy Wespazjana opanowali Rzym.
- 860 – Ethelbert został królem Wesseksu.
- 1046 – Cesarz niemiecki Henryk III zdetronizował papieża Grzegorza VI.
- 1192 – Wracający z III wyprawy krzyżowej król Anglii Ryszard I Lwie Serce został wzięty pod Wiedniem do niewoli przez księcia Austrii Leopolda V i następnie przekazany cesarzowi Niemiec Henrykowi VI. Uwolniono go po zapłaceniu okupu w 1194 roku.
- 1334 – Benedykt XII został wybrany na papieża.
- 1582 – We Francji wprowadzono kalendarz gregoriański.
- 1606 – Rozpoczęła się wyprawa na okrętach Susan Constant, Godspeed i Discovery około 100 osadników, którzy następnie założyli Jamestown w Wirginii, pierwszą stałą angielską osadę w Ameryce Północnej.
- 1621 – Wojna trzydziestoletnia: bitwa pod Kirdorfem.
- 1625 – Założono miasto Hoogeveen w Holandii.
- 1658 – II wojna północna: w Waliesar podpisano szwedzko-rosyjski traktat rozejmowy.
- 1712 – III wojna północna: zwycięstwo Szwedów nad wojskami duńsko-saskimi w bitwie pod Gadebusch.
- 1786 – W New London w stanie Connecticut wykonano egzekucję na 12-letniej zabójczyni Hannah Ocuish, najmłodszej kobiety skazanej na karę śmierci w amerykańskiej historii.
- 1803 – Kongres Stanów Zjednoczonych ratyfikował zakup Luizjany.
- 1806 – Fryderyk August I został królem Saksonii.
- 1835 – Ogłoszono niepodległość Teksasu.
- 1848 – Karol Ludwik Napoleon Bonaparte został prezydentem Francji.
- 1860 – Karolina Południowa jako pierwszy ze stanów amerykańskiego Południa dokonała secesji. Za jej przykładem poszły kolejne, co doprowadziło do wybuchu wojny secesyjnej.
- 1880 – I wojna burska: zwycięstwo Burów nad Brytyjczykami pod Bronkhorstspruit.
- 1902 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Druciarz Ferenca Lehára.
- 1915 – I wojna światowa: ostatnie oddziały australijskie ewakuowały się spod Gallipoli.
- 1917 – Powołano Cze-Ka.
- 1924:
- Adolf Hitler został zwolniony z więzienia.
- W Austrii szyling zastąpił koronę austro-węgierską.
- 1934 – Utworzono Mordwińską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką.
- 1939 – Dokonano oblotu samolotu szturmowego Ił-2.
- 1942 – Około 3 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w tureckim mieście Erbaa.
- 1945 – Kanclerz Karl Renner został wybrany na prezydenta Austrii, nowym kanclerzem został Leopold Figl.
- 1946:
- Premiera filmu To wspaniałe życie.
- Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiło na japońskich wyspach Honsiu i Kiusiu 1362 osób, około 2600 zostało rannych, a 100 uznano za zaginione.
- 1951:
- Oman uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- W elektrowni w Idaho Falls reaktor jądrowy EBR-1 jako pierwszy w świecie dostarczył energii elektrycznej, zapalając cztery żarówki po 200 W.
- 1954 – Francja uznała niepodległość Kambodży.
- 1955 – Cardiff zostało stolicą Walii.
- 1960 – Wietkong ogłosił utworzenie Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu Południowego.
- 1962 – Juan Bosch zwyciężył w pierwszych od 1924 roku wyborach prezydenckich na Dominikanie.
- 1963 – We Frankfurcie nad Menem rozpoczął się drugi proces oświęcimski.
- 1968 – Amerykański seryjny morderca Zodiak zamordował dwie pierwsze swoje ofiary.
- 1971:
- Powstała organizacja Lekarze bez Granic.
- Zulfikar Ali Bhutto został prezydentem Pakistanu.
- 1972 – Polski drobnicowiec MS Józef Conrad został uszkodzony w czasie amerykańskiego bombardowania portu Haifong w Wietnamie Północnym; zginęło 4 marynarzy, a 3 zostało rannych.
- 1973 – Premier Hiszpanii Luis Carrero Blanco zginął w zamachu bombowym ETA w Madrycie.
- 1979 – Premiera filmu Cały ten zgiełk.
- 1987:
- Na Filipinach ponad 4 tys. osób zginęło w wyniku kolizji promu pasażerskiego Doña Paz z tankowcem.
- U wybrzeży Kuby rozbił się polski jacht SY Dar Przemyśla na którym Henryk Jaskuła jako pierwszy Polak opłynął samotnie Ziemię bez zawijania do portów.
- 1989 – Rozpoczęła się inwazja Stanów Zjednoczonych na Panamę.
- 1990 – Dimityr Popow został premierem Bułgarii.
- 1991:
- Paul Keating został premierem Australii.
- Premiera filmu JFK.
- 1994 – Nagła dewaluacja peso wywołała kryzys walutowy w Meksyku.
- 1995:
- 160 osób zginęło w górach na północ od Cali w Kolumbii w katastrofie należącego do American Airlines Boeinga 757.
- NATO rozpoczęło operację IFOR w Bośni i Hercegowinie.
- 1997 – Premiera filmu Życie jest piękne.
- 1998 – W szpitalu św. Łukasza w Houston urodziły się ośmioraczki Chukwu.
- 1999:
- Akił Akiłow został premierem Tadżykistanu.
- Portugalska kolonia Makau przeszła pod administrację chińską.
- 2004:
- Traian Băsescu został zaprzysiężony na prezydenta Rumunii.
- Węgry ratyfikowały Konstytucję europejską.
- 2005 – Beniamin Netanjahu został przewodniczącym izraelskiego prawicowego ugrupowania Likud.
- 2006 – Wojna w Somalii: rozpoczęła się bitwa pod Baidoa.
- 2007 – Elżbieta II stała się najstarszym monarchą w historii Wielkiej Brytanii.
- 2008 – Boliwia zadeklarowała, że jest wolna od analfabetyzmu.
Urodzili się
- 1537 – Jan III Waza, król Szwecji (zm. 1592)
- 1576 – Jan Sarkander, polski kapłan, męczennik, święty katolicki (zm. 1620)
- 1579 – John Fletcher, angielski pisarz (zm. 1625)
- 1812 – Teofil Nowosielski, polski pedagog, pisarz (zm. 1886)
- 1846 – Hermann Fritsche, niemiecki działacz religijny i publicysta (zm. 1924)
- 1863 – Leon Karliński, polski urzędnik, minister kolei żelaznych (zm. 1943)
- 1866 – Jan Zawidzki, polski fizykochemik, profesor, rektor PW, minister (zm. 1928)
- 1871 – Michalina Mościcka, polska działaczka społeczna, pierwsza dama (zm. 1932)
- 1876 – Walter Sydney Adams, amerykański astronom (zm. 1956)
- 1879 – Irena Kosmowska, polska działaczka niepodległościowa, ludowa i oświatowa, poseł na Sejm RP (zm. 1945)
- 1884 – Kazimierz Zaczek, polski prawnik, polityk, tymczasowy kierownik resortu skarbu w 1922 (zm. 1945)
- 1885 – Adam Chętnik, polski etnograf, historyk, pisarz (zm. 1967)
- 1890 – Jaroslav Heyrovský, czeski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
- 1893 – Mikołaj Bołtuć, polski dowódca wojskowy, generał, dowódca Grupy Operacyjnej Wschód (zm. 1939)
- 1896 – Adam Bunsch, polski malarz, dramatopisarz (zm. 1969)
- 1899:
- Teresa Grodzińska, polska sanitariuszka-ochotniczka (zm. 1920)
- Finn Ronne, polarnik amerykański fińskiego pochodzenia (zm. 1980)
- 1905 – Bogumił Krygowski, polski geograf, geomorfolog (zm. 1977)
- 1908 – Konstanty Dobrzyński, polski poeta (zm. 1939)
- 1915 – Aziz Nesin, turecki pisarz, satyryk (zm. 1995)
- 1916 – Paul Brickhill, australijski pisarz (zm. 1991)
- 1917:
- David Bohm, amerykański fizyk (zm. 1992)
- Gonzalo Rojas, chilijski poeta (zm. 2011)
- 1920 – Väinö Linna, fiński pisarz (zm. 1992)
- 1921:
- George Roy Hill, amerykański reżyser filmowy (zm. 2002)
- Dominik Morawski, polski publicysta, dziennikarz, działacz społeczny
- Józef Gucwa, polski duchowny katolicki (zm. 2004)
- 1923 – Wiesław Chrzanowski, polski polityk, prawnik, marszałek Sejmu (zm. 2012)
- 1924:
- Charlie Callas, amerykański komik i aktor (zm. 2011)
- Elżbieta Daniszewska, polska poetka
- Ewa Zdzieszyńska, polska aktorka (zm. 1998)
- 1925 – Benito Lorenzi, włoski piłkarz (zm. 2007)
- 1926:
- Misael Escuti, chilijski piłkarz, bramkarz (zm. 2005)
- Ewa Fiszer, polska poetka, tłumaczka (zm. 2000)
- Otto Graf Lambsdorff, niemiecki polityk, minister gospodarki i technologii (zm. 2009)
- Jerzy Nawrocki, polski polityk, minister (zm. 1990)
- 1927 – Longin Jan Okoń, polski pisarz
- 1931 – Mala Powers, amerykańska aktorka (zm. 2007)
- 1932 – John Hillerman, amerykański aktor
- 1934:
- Adam Czerniawski, polski pisarz, tłumacz
- Julius Riyadi Darmaatmadja, indonezyjski duchowny katolicki, arcybiskup Dżakarty, kardynał
- 1937:
- Bohdan Mazurek, polski kompozytor
- Andrzej Otrębski, polski pisarz
- 1939:
- Szábolcs Esztényi, polski kompozytor, pianista, pedagog pochodzenia węgierskiego
- Kathryn Joosten, amerykańska aktorka
- Ignacy Lewandowski, polski aktor (zm. 2009)
- 1942:
- 1943 – Jerzy Tarsiński, polski gitarzysta grupy Skaldowie
- 1945 – Peter Criss, amerykański perkusista i wokalista grupy KISS
- 1946 – John Spencer, amerykański aktor (zm. 2005)
- 1948 – Alan Parsons, brytyjski muzyk
- 1950 – Marek Wielgus, polski działacz sportowy, fotograf, poseł (zm. 1996)
- 1951 – Waldemar Smaszcz, polski historyk literatury, krytyk, eseista, tłumacz
- 1953 – Wojciech Gawłowski, polski poeta
- 1955 – Martin Schulz, niemiecki polityk, eurodeputowany
- 1959 – Kazimierz Marcinkiewicz, polski polityk, premier
- 1960 – Kim Ki-duk, południowokoreański aktor, reżyser filmowy
- 1961:
- Mike Keneally, amerykański gitarzysta, kompozytor
- Freddie Spencer, amerykański motocykista wyścigowy
- 1963 – Claudia Casabianca, argentyńska tenisistka
- 1966 – Myrra Malmberg, szwedzka piosenkarka i artystka musicalowa
- 1968:
- Dariusz Snarski, polski bokser
- Karl Wendlinger, austriacki kierowca wyścigowy
- 1969:
- Jacek Dembiński, polski piłkarz
- Kenji Ogiwara, japoński narciarz, specjalista kombinacji norweskiej
- Bobby Phills, amerykański koszykarz (zm. 2000)
- 1970:
- Sohail Khan, indyjski aktor
- Alister McRae, szkocki kierowca rajdowy
- 1972 – Anders Odden, norweski gitarzysta zespołu DMTMC
- 1974 – Pietro Piller Cottrer, włoski biegacz narciarski
- 1975:
- Bartosz Bosacki, polski piłkarz
- Graham Hopkins, irlandzki perkusista
- 1977 – Robert Kubiszyn, polski muzyk jazzowy
- 1978 – Amanda Swisten, amerykańska aktorka
- 1979 – Michael Rogers, australijski kolarz szosowy
- 1980:
- Ashley Cole, angielski piłkarz
- Martín Demichelis, argentyński piłkarz
- 1981:
- Julien Benneteau, francuski tenisista
- Marek Matějovský, czeski piłkarz
- Adrian Perdjon, polski aktor
- 1982 – Ludumo Galada, południowoafrykański bokser (zm. 2009)
- 1983:
- Chelsea Johnson, amerykańska tyczkarka
- Ognjen Vukojević, chorwacki piłkarz
- 1984 – Ilean Almaguer, meksykańska aktorka
- 1985 – Ilijan Micanski, bułgarski piłkarz
- 1988:
- Klaudia Kaczorowska, polska siatkarka
- Mario Moraes, brazylijski kierowca wyścigowy
Zmarli
- 1355 – Stefan IV Duszan, car Serbii (ur. ok. 1308)
- 1552 – Katarzyna Luter, niemiecka reformatorka, żona Marcina Lutra (ur. 1499)
- 1722 – Kangxi, cesarz Chin (ur. 1654)
- 1783 – Antonio Soler, hiszpański kompozytor (ur. 1729)
- 1786 – Hannah Ocuish, amerykańska Indianka, najmłodsza kobieta skazana na śmierć na kontynencie amerykańskim (ur. 1774)
- 1825 – Tymoteusz Gorzeński, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1743)
- 1834 – Maurycy Mochnacki, polski krytyk literacki (ur. 1803)
- 1933 – Stanisław Ptaszycki, polski historyk, wydawca (ur. 1853)
- 1937 – Erich Ludendorff, niemiecki generał (ur. 1865)
- 1942 – Jean Gilbert, niemiecki kompozytor (ur. 1879)
- 1952 – Ivan Olbracht, czeski pisarz, publicysta, dziennikarz (ur. 1882)
- 1963 – Gustaw Morcinek, polski pisarz (ur. 1891)
- 1968 – John Steinbeck, amerykański pisarz (ur. 1902)
- 1972 – Günter Eich, niemiecki poeta (ur. 1907)
- 1973:
- Luis Carrero Blanco, hiszpański polityk, premier Hiszpanii (ur. 1903)
- Bobby Darin, amerykański piosenkarz (ur. 1936)
- 1978 – Stanisław Skrzeszewski, polski polityk, członek PKWN, minister oświaty i spraw zagranicznych (ur. 1901)
- 1979 – Janina Gemel, polska nauczycielka, łódzka działaczka społeczna (ur. 1917)
- 1980 – Minoru Shibuya, japoński reżyser filmowy (ur. 1907)
- 1982 – Artur Rubinstein, amerykański pianista pochodzenia polskiego (ur. 1887)
- 1984 – Stanley Milgram, amerykański psycholog społeczny (ur. 1933)
- 1992 – Mieczysław Hoffman, polski chemik, polityk, minister (ur. 1913)
- 1996 – Carl Sagan, amerykański astronom, pisarz (ur. 1934)
- 2000 – Józef Wiaderny, polski polityk, działacz związkowy, przewodniczący OPZZ (ur. 1943)
- 2001:
- Jerzy Rosołowski, polski dziennikarz, lektor radiowy i telewizyjny (ur. 1930)
- Léopold Sédar Senghor, senegalski poeta, polityk, prezydent Senegalu (ur. 1906)
- Tadeusz Starzyński, polski lekkoatleta, trójskoczek, trener lekkoatletyczny (ur. 1923)
- 2004 – Pierre-Marie Gy, francuski duchowny katolicki, specjalista liturgii, dominikanin (ur. 1922)
- 2005:
- Raoul Bott, węgierski matematyk (ur. 1923)
- Argentina Brunetti, argentyńska aktorka (ur. 1907)
- 2007 – Arabella Churchill, brytyjska filantropka (ur. 1949)
- 2008:
- Olga Kondratiewa, białoruska piłkarka ręczna (ur. 1982)
- Olga Lepieszyńska, rosyjska balerina (ur. 1916)
- Robert Mulligan, amerykański reżyser filmowy (ur. 1925)
- Albin Planinec, słoweński szachista (ur. 1944)
- 2009:
- Antoni Mruk, polski duchowny katolicki, profesor Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego, spowiednik Jana Pawła II (ur. 1914)
- Brittany Murphy, amerykańska aktorka (ur. 1977)
- 2011:
- Hana Andronikova, czeska pisarka (ur. 1967)
- Leopold Unger, polski dziennikarz, publicysta (ur. 1922)