Marta cyryl aruba anzelm święto krystian celestyna narcyz obchodzą święta imieniny boguchwał trofim feliks edward i salwator hymnu aleksander edwarda boguchwała.
18 marca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii18 marca jest 77. (w latach przestępnych 78.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 288 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Aleksander, Anzelm, Boguchwał, Boguchwała, Celestyna, Cyryl, Edward, Edwarda, Feliks, Krystian, Marta, Narcyz, Salwator i Trofim.
- Aruba – Święto Hymnu i Flagi Narodowej
- Nigeria – Dzień Matki
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą,:
Wydarzenia w Polsce
- 1241 – I najazd mongolski na Polskę: przegrana wojsk polskich w bitwie pod Chmielnikiem.
- 1596 – Król Zygmunt III Waza podjął decyzję o przeniesieniu stolicy z Krakowa do Warszawy.
- 1681 – Erygowano klasztor franciszkanów w Łagiewnikach.
- 1783 – Antoni Protazy Potocki założył Kompanię Handlową Polską.
- 1813 – Cesarz Aleksander I powołał Radę Najwyższą Tymczasową Księstwa Warszawskiego.
- 1830 – Cesarz Rosji i król Polski Mikołaj I przemianował na cześć brata, Aleksandra I, Królewski Uniwersytet Warszawski na Uniwersytet Królewsko-Aleksandrowski.
- 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Grochowiskami.
- 1923:
- Otwarto Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.
- Podczas zjazdu w Warszawie została powołana Centrala Polskich AZS.
- 1934 – Przeprowadzono masowe aresztowania działaczy Ruchu Młodych Stronnictwa Narodowego.
- 1939 – Po zajęciu przez armię węgierską Karpato-Ukrainy została utworzona granica polsko-węgierska.
- 1942 – W odwecie za zabicie niemieckiego żandarma hitlerowcy dokonali egzekucji 16 Polaków i 16 Żydów, mieszkańców Kazanowa i okolic w powiecie zwoleńskim.
- 1943:
- Kierownictwo Walki Cywilnej ogłosiło, że szmalcownictwo będzie karane śmiercią.
- W wyniku niemieckiej pacyfikacji zginęło około 200 mieszkańców Różańca (powiat biłgorajski).
- 1945 – 1. Armia Wojska Polskiego zdobyła Kołobrzeg. Odbyły się zaślubiny Polski z morzem.
- 1954 – Józef Cyrankiewicz został premierem.
- 1956 – Górnik Zabrze w swym debiucie w ekstraklasie wygrał z Ruchem Chorzów 3:1.
- 1963 – Powstało Towarzystwo Przyjaciół Warszawy.
- 1971 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Wakacje z duchami.
- 1984 – Na wiadomość o czekającej go operacji wszczepienia rozrusznika serca Janusz Pałubicki przerwał trwającą blisko 100 dni głodówkę (był przymusowo dokarmiany).
- 1996 – Odbyło się pierwsze losowanie Multi Lotka i jednocześnie pierwsza transmisja losowań gier Totalizatora Sportowego nadawana w Polsacie.
- 2001 – Rozpoczęła nadawanie TV Puls.
- 2004 – Przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski (KEP) został wybrany arcybiskup przemyski Józef Michalik.
Wydarzenia na świecie
- 417 – Zozym został papieżem.
- 731 – Grzegorz III został papieżem.
- 1229 – W trakcie wyprawy dyplomatycznej do Ziemi Świętej cesarz Niemiec Fryderyk II koronował się na króla Jerozolimy.
- 1314 – W Paryżu spłonęli na stosie przełożeni zakonu templariuszy, w tym jego ostatni wielki mistrz Jakub de Molay.
- 1438 – Albrecht II Habsburg został wybrany na króla Niemiec.
- 1522 – Baskijski żeglarz Juan Sebastián Elcano odkrył wyspę Amsterdam na południowym Oceanie Indyjskim.
- 1584 – Po śmierci Iwana Groźnego nowym carem Rosji został Fiodor I.
- 1643 – Irlandzka wojna konfederacka: zwycięstwo wojsk angielskich w bitwie pod New Ross nad irlandzkimi konfederatami.
- 1676 – Wojna Francji z koalicją: wojska francuskie rozpoczęły oblężenie Ypern.
- 1766 – W wyniku protestów została zniesiona Ustawa o pieczęciach z 22 marca 1765 roku, nakładająca podatki na działalność prowadzoną w 13 koloniach brytyjskich w Ameryce Północnej.
- 1791 – Józef Ankwicz objął placówkę dyplomatyczną Rzeczypospolitej w Kopenhadze.
- 1793:
- W okupowanej przez francuskie wojska rewolucyjne Moguncji proklamowano pierwszą na terenie dzisiejszych Niemiec republikę.
- Zwycięstwo Austriaków nad wojskami francuskimi w bitwie pod Neerwinden.
- 1839 – Wybuchła brytyjsko-chińska I wojna opiumowa.
- 1848 – Rozpoczęło się powstanie mediolańczyków przeciwko Austriakom (tzw. Pięć dni Mediolanu).
- 1865 – Paragwajski dyktator Francisco Solano López wypowiedział wojnę Argentynie.
- 1871 – Proklamowana została Komuna Paryska.
- 1893 – Jerzy Tupou II został uroczyście ukoronowany w Nuku'alofie na króla Tonga.
- 1900 – Założono klub piłkarski Ajax Amsterdam.
- 1904 – Założono Austriacki Związek Piłki Nożnej (ÖFB).
- 1907 – Wojna Hondurasu z Nikaraguą: wygrana wojsk nikaraguańskich w bitwie pod Namasique.
- 1910 – Premiera amerykańskiego filmu Frankenstein w reżyserii Jamesa Searle Dawleya.
- 1913 – Król Grecji Jerzy I został w Salonikach zastrzelony przez anarchistę.
- 1915 – I wojna światowa: zwycięstwo Turków nad flotą brytyjsko-francuską w bitwie morskiej w Cieśninie Dardanelskiej.
- 1921:
- Bolszewicy zdławili powstanie marynarzy w Kronsztadzie.
- W Rydze podpisano Traktat ryski pomiędzy Polską, Rosją Radziecką i Ukrainą Radziecką.
- 1922 – Mahatma Gandhi został skazany przez brytyjskie władze kolonialne na 8 lat więzienia.
- 1925 – Nad stanami Missouri, Illinois oraz Indiana przetoczyło się tzw. Tri-State Tornado, zabijając 695 osób.
- 1932 – Założono hiszpański klub piłkarski Real Saragossa.
- 1937:
- Wybuch gazu w szkole w New London (Teksas); zginęło 295 uczniów i nauczycieli.
- Założony został klub piłkarski Neftçi Baku.
- 1938:
- Otwarto ogród zoologiczny w Bangkoku.
- W Meksyku znacjonalizowano przemysł naftowy.
- 1942 – II wojna światowa: rozpoczęła się ewakuacja wojsk polskich z terenu ZSRR do Iranu.
- 1945 – Nalot bombowy na Berlin przeprowadzony przez 1250 samolotów amerykańskich.
- 1948 – W Moskwie podpisano radziecko-bułgarski traktat o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej.
- 1953 – W trzęsieniu ziemi o sile 7,4 stopnia w skali Richtera w północno-zachodniej Turcji zginęło 265 osób.
- 1959 – Premiery filmów: Pamiętnik Anny Frank, w reżyserii George'a Stevensa i Rio Bravo w reżyserii Howarda Hawksa.
- 1961 – Luksemburski utwór Nous les amoureux w wykonaniu Jean-Claude'a Pascala zwyciężył w 6. Konkursie Piosenki Eurowizji w Cannes.
- 1962:
- Francuski utwór Un premier amour w wykonaniu Isabelle Aubret zwyciężył w 7. Konkursie Piosenki Eurowizji w Luksemburgu.
- Podpisany został francusko-algierski układ pokojowy w Evian-les-Bains.
- 1965 – Wystrzelono statek kosmiczny Woschod 2 z Pawłem Bielajewem i Aleksiejem Leonowem, który odbył pierwszy spacer kosmiczny.
- 1967 – Na Kanale La Manche zatonął wypełniony ropą tankowiec Torrey Canyon, co spowodowało katastrofę ekologiczną na wybrzeżu brytyjskim i francuskim.
- 1970:
- Alfred Hilbe został premierem Liechtensteinu.
- W Kambodży generał Lon Nol przeprowadził wspierany przez CIA zamach stanu, pozbawiając władzy księcia Norodoma Sihanouka.
- 1971 – Zejście lawiny skalnej do jeziora Yanahuin w peruwiańskich Andach wywołało falę powodziową, która zabiła od 200 do 600 osób.
- 1974 – Większość krajów zrzeszonych w organizacji OPEC zakończyło 5-miesięczne embargo naftowe nałożone na USA, Europę i Japonię.
- 1975 – Wojna wietnamska: decydujące zwycięstwo Wietnamu Północnego w bitwie o Buôn Ma Thuột.
- 1977 – W Brazzaville został zamordowany prezydent Konga mjr Marien Ngouabi.
- 1978 – Sąd w Lahore skazał na karę śmierci byłego prezydenta i premiera Pakistanu Zulfikara Ali Bhutto.
- 1980 – Na Kosmodromie Plesieck, w czasie napełniania paliwem eksplodowała rakieta Wostok; zginęło 50 osób.
- 1988 – Całkowite zaćmienie słońca nad Indonezją i zachodnim Pacyfikiem.
- 1990:
- Przeprowadzono pierwsze demokratyczne wybory parlamentarne w NRD.
- Z Isabella Gardner Museum w Bostonie skradziono 12 obrazów autorstwa Degasa, Rembrandta, Maneta, Vermeera i Flincka, o łącznej wartości około 300 mln $.
- 1994 – W Waszyngtonie podpisano porozumienie między Bośniakami i bośniackimi Chorwatami.
- 1997:
- Pożar klubu nocnego w Quezon City na Filipinach; zginęły 162 osoby.
- Katastrofa lotu Stavropol Airlines 1023 w rosyjskim Czerkiesku; zginęło 50 osób.
- 1998 – W Estonii zniesiono karę śmierci.
- 2003:
- Na Kubie aresztowano 75 dysydentów (tzw. "Czarna Wiosna").
- Ukazała się powieść Dana Browna Kod Leonarda da Vinci.
- 2004 – 30-metrowa planetoida 2004 FH przeleciała w odległości 43 tys. km od Ziemi.
- 2007 – W Finlandii odbyły się wybory parlamentarne.
- 2009:
- Kostaryka ogłosiła wznowienie stosunków dyplomatycznych z Kubą, zerwanych w 1961 roku.
- W amerykańskim stanie Nowy Meksyk zniesiono karę śmierci.
- W wyniku referendum konstytucyjnego w Azerbejdżanie został zniesiony limit dwóch kadencji prezydenckich.
- 2010 – Rozpoczęła się 23. ekspedycja na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS).
- 2011:
- Amerykańska sonda MESSENGER weszła na orbitę Merkurego
- Amerykańska sonda New Horizons minęła orbitę Urana.
Urodzili się
- 1294 – Henryk VI Dobry, książę wrocławski (zm. 1335)
- 1555 – Franciszek Hercules Walezjusz, książę Andegawenii (zm. 1584)
- 1609 – Fryderyk III Oldenburg, król Danii i Norwegii (zm. 1670)
- 1634 – Madame de La Fayette, francuska pisarka (zm. 1693)
- 1780 – Miłosz Obrenowić, książę Serbii (zm. 1860)
- 1813 – Friedrich Hebbel, niemiecki pisarz (zm. 1863)
- 1821 – Heinrich Eduard Heine, niemiecki matematyk (zm. 1881)
- 1837 – Grover Cleveland, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1908)
- 1838 – William Randal Cremer, brytyjski działacz związkowy, laureat Nagrody Nobla (zm. 1908)
- 1842 – Stéphane Mallarmé, francuski poeta (zm. 1898)
- 1844 – Nikołaj Rimski-Korsakow, rosyjski kompozytor (zm. 1908)
- 1858 – Rudolf Diesel, niemiecki wynalazca (zm. 1913)
- 1866 – Karol Adamiecki, polski teoretyk zarządzania (zm. 1933)
- 1869 – Neville Chamberlain, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1940)
- 1870 – Jerzy Michalski, polski ekonomista, minister skarbu (zm. 1956)
- 1874 – Nikołaj Bierdiajew, rosyjski filozof (zm. 1948)
- 1877 – Stefan Hubicki, polski generał, polityk, minister pracy i opieki społecznej (zm. 1955)
- 1886 – Edward Everett Horton, amerykański aktor (zm. 1970)
- 1896 – Henri Decoin, francuski reżyser filmowy (zm. 1969)
- 1898 – Marta Burbianka, polska bibliotekarka, historyk (zm. 1973)
- 1903 – Galeazzo Ciano, włoski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1944)
- 1906:
- Romualdas Juknevičius, litewski aktor, reżyser filmowy (zm. 1963)
- Kiejstut Żemaitis, polski hutnik, polityk, minister, rektor AGH (zm. 1973)
- 1913 – René Clément, francuski reżyser filmowy (zm. 1996)
- 1915 – Richard Condon, amerykański pisarz (zm. 1996)
- 1919 – Elizabeth Anscombe, brytyjska filozof (zm. 2001)
- 1923 – Kalina Skłodowska-Antonowicz, polska etnograf, muzealnik (zm. 2003)
- 1924 – Alexandre José Maria dos Santos, mozambicki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Maputo
- 1925 – Antonio José González Zumárraga, ekwadorski duchowny katolicki, arcybiskup Quito, prymas Ekwadoru, kardynał (zm. 2008)
- 1926 – Peter Graves, amerykański aktor (zm. 2010)
- 1927 – John Kander, amerykański kompozytor musicalowy
- 1928 – Atanas Sejkow, bułgarski pisarz (zm. 2010)
- 1929:
- Samuel Pisar, polsko-amerykański prawnik, obrońca praw człowieka
- Christa Wolf, niemiecka pisarka (zm. 2011)
- 1930:
- Adam Joseph Maida, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Detroit, kardynał
- Józef Zbiróg, polski aktor (zm. 2009)
- 1932 – John Updike, amerykański pisarz (zm. 2009)
- 1933 – Severino Poletto, włoski duchowny katolicki, arcybiskup Turynu, kardynał
- 1934:
- Franciszek Józef Lis, polski geolog (zm. 2009)
- Adolf Merckle, niemiecki przedsiębiorca (zm. 2009)
- 1935 – Jerzy Komorowski, polski instruktor harcerski (zm. 2006)
- 1936 – Frederik Willem de Klerk, południowoafrykański polityk, prezydent RPA, laureat Nagrody Nobla
- 1937:
- Rudi Altig, niemiecki kolarz szosowy
- Mark Donohue, amerykański kierowca wyścigowy (zm. 1975)
- 1938:
- Alcides Silveira, urugwajski piłkarz (zm. 2011)
- Machiko Soga, japońska aktorka (zm. 2006)
- 1939:
- Ron Atkinson, angielski piłkarz, trener piłkarski
- Józef Gomoluch, polski piłkarz (zm. 2007)
- 1941:
- Wolfgang Bauer, austriacki pisarz (zm. 2005)
- Wilson Pickett, amerykański wokalista soulowy (zm. 2006)
- 1942 – Lajos Illés, węgierski muzyk zespołu Illés (zm. 2007)
- 1945 – Eric Woolfson, szkocki piosenkarz, współzałożyciel Alan Parsons Project (zm. 2009)
- 1946 – Paul Atkinson, brytyjski gitarzysta zespołu The Zombies (zm. 2004)
- 1947 – Joanna Wiszniewicz, polska historyk (zm. 2009)
- 1949:
- Alex Higgins, północnoirlandzki snookerzysta (zm. 2010)
- Józef Jerzy Pilarczyk, polski polityk, minister rolnictwa i rozwoju wsi
- Rodrigo Rato, hiszpański ekonomista, polityk
- 1951 – Bill Frisell, amerykański gitarzysta jazzowy, kompozytor
- 1954:
- Roman Frankl, polski aktor
- James Reilly, amerykański astronauta
- 1956:
- Józef Guzdek, polski duchowny katolicki, biskup polowy Wojska Polskiego
- Edward Żentara, polski aktor (zm. 2011)
- 1957 – Christer Fuglesang, szwedzki fizyk, astronauta
- 1958:
- Xavier Deluc, francuski aktor
- Andrzej Kaczmarek, polski satyryk, aktor kabaretowy (zm. 2008)
- 1959:
- Luc Besson, francuski reżyser filmowy
- Irene Cara, amerykańska piosenkarka, aktorka
- 1961:
- Hanna Kulenty, polska kompozytorka
- Marek Mendyk, polski duchowny katolicki, biskup legnicki
- 1964 – Bonnie Blair, amerykańska panczenistka
- 1965 – Ray Stewart, jamajski sprinter
- 1966 – Jerry Cantrell, amerykański gitarzysta grupy Alice in Chains
- 1967 – Jan Hartman, polski filozof
- 1970 – Queen Latifah, amerykańska wokalistka
- 1971:
- Jerzy Brzęczek, polski piłkarz
- Mariaan de Swardt, południowoafrykańska tenisistka
- Agnieszka Kotlarska, polska aktorka
- 1972:
- Dane Cook, amerykański aktor, komik
- Andrzej Jakubiec, polski lekkoatleta, średniodystansowiec (zm. 2012)
- Henrik Jansson, szwedzki snowboardzista
- 1974:
- Arsi Harju, fiński kulomiot
- Grzegorz Napieralski, polski polityk, poseł na Sejm RP
- Przemysław Wojcieszek, polski reżyser filmowy
- 1975:
- Kordian Korytek, polski koszykarz
- Kimmo Timonen, fiński hokeista
- Przemysław Sadowski, polski aktor
- 1976:
- Aleksiej Kazakow, rosyjski siatkarz
- Miho Saeki, japońska tenisistka
- 1977:
- Zdeno Chára, słowacki hokeista
- Willy Sagnol, francuski piłkarz
- 1978:
- Piotr Łuszcz, polski raper zespołów: Kaliber 44 i Paktofonika (zm. 2000)
- Antonio Margarito, meksykański bokser
- 1979:
- Grzegorz Knapp, polski żużlowiec
- Adam Levine, amerykański wokalista zespołu Maroon 5
- 1980:
- Sébastien Frey, francuski piłkarz, bramkarz
- Aleksiej Jagudin, rosyjski łyżwiarz figurowy
- Sophia Myles, brytyjska aktorka
- 1982 – Timo Glock, niemiecki kierowca wyścigowy
- 1983:
- Stéphanie Cohen-Aloro, francuska tenisistka
- Wital Woranau, białoruski pisarz, tłumacz
- 1988 – Anna Józefina Lubieniecka, polska wokalistka, aktorka
- 1997 – Ciara Bravo, amerykańska aktorka, piosenkarka
Zmarli
- 386 – św. Cyryl Jerozolimski, biskup i doktor Kościoła (ur. ok. 315)
- 978 – Edward Męczennik, król Anglii (ur. 962)
- 1227 – Honoriusz III, papież (ur. 1148)
- 1314 – Jacques de Molay, wielki mistrz zakonu templariuszy (ur. ok. 1243)
- 1382 – Mikołaj II z Górki, biskup poznański (ur. ?)
- 1477 – Przemysław II cieszyński, książę cieszyński i głogowski (ur. ok. 1420)
- 1583 – Magnus Inflancki, król Inflant, książę Holsztynu, biskup Ozylii i Kurlandii (ur. 1540)
- 1584 – Iwan IV Groźny, car Rosji (ur. 1530)
- 1713 – Juraj Jánošík, słowacki zbójnik (ur. 1688)
- 1768 – Laurence Sterne, angielski duchowny anglikański, pisarz (ur. 1713)
- 1824 – Dionizy Stanetti von Falkenfels, austriacki inżynier górniczy (ur. 1747)
- 1865 – Friedrich August Stüler, niemiecki architekt (ur. 1800)
- 1893 – Gerard Adriaan Heineken, holenderski piwowar, założyciel firmy piwowarskiej Heineken (ur. 1841)
- 1909 – Władysław Bogusławski, polski krytyk, nowelista i tłumacz (ur. 1839)
- 1913 – Jerzy I Glücksburg, król Grecji (ur. 1845)
- 1915 – Otto Weddigen, niemiecki dowódca okrętów podwodnych (ur. 1882)
- 1916 – Józef Gałęzowski, polski polityk, członek Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym (ur. 1834)
- 1918 – Tadeusz Korzon, polski historyk, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1839)
- 1923 – Józef Tretiak, polski historyk literatury, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1841)
- 1941 – Henri Cornet, francuski kolarz szosowy (ur. 1884)
- 1943:
- Helena Mniszkówna, polska pisarka (ur. 1878)
- Hanka Sawicka, polska działaczka komunistyczna, przewodnicząca Związku Walki Młodych (ur. 1917)
- 1948 – Maksymilian Malinowski, polski działacz ruchu ludowego, publicysta (ur. 1860)
- 1963 – Wanda Hawley, amerykańska aktorka (ur. 1895)
- 1965 – Faruk I, król Egiptu (ur. 1920)
- 1968 – Rita von Gaudecker, niemiecka pisarka (ur. 1879)
- 1970 – William Beaudine, amerykański reżyser filmowy (ur. 1892)
- 1977 – Marien Ngouabi, kongijski polityk, prezydent Konga (ur. 1938)
- 1980 – Erich Fromm, niemiecki filozof, psycholog, psychoanalityk (ur. 1900)
- 1982:
- Wasilij Czujkow, rosyjski dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (ur. 1900)
- Sławomir Lindner, polski aktor (ur. 1913)
- 1983 – Humbert II, król Włoch (ur. 1904)
- 1986 – Janina Brzostowska, polska pisarka (ur. 1897)
- 1987 – Jerzy Witold Jahn, polski elektryk, działacz samorządowy, działacz PTTK (ur. 1921)
- 1989 – Wojciech Strzemżalski, polski reżyser filmowy (ur. 1949)
- 1992 – Antonio Molina, hiszpański piosenkarz, aktor (ur. 1928)
- 1996 – Odyseas Elitis, grecki poeta (ur. 1911)
- 2002 – Maude Farris-Luse, amerykanka znana z długowieczności (ur. 1887)
- 2004 – Richard Marner, brytyjski aktor (ur. 1921)
- 2007 – Bob Woolmer, brytyjski gracz i trener krykieta (ur. 1948)
- 2008:
- Marta Martelińska, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1949)
- Anthony Minghella, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1954)
- 2009:
- Nina Gocławska, polska aktorka (ur. 1957)
- Natasha Richardson, brytyjska aktorka (ur. 1963)
- 2010:
- Konstantin Jeriomienko, rosyjski piłkarz (ur. 1970)
- Zygmunt Pawłowicz, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1927)
- 2011:
- Warren Christopher, amerykański prawnik, polityk, dyplomata, sekretarz stanu (ur. 1925)
- Jet Harris, brytyjski muzyk, basista grupy The Shadows (ur. 1939)
- Benon Stranz, polski specjalista w zakresie górnictwa, wiceminister górnictwa i energetyki (ur. 1918)
- 2012 – António Leitão, portugalski lekkoatleta, długodystansowiec (ur. 1960)