Januaria bogdan sekunda aleksja sperat jadwiga aneta konstancja obchodzą święta imieniny aleksy marcelina feliks donata leona leon teodota akwilin dzierżykraj andrzej.
17 lipca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii17 lipca jest 198. (w latach przestępnych 199.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 167 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Akwilin, Aleksja, Aleksy, Andrzej, Aneta, Bogdan, Donata, Dzierżykraj, Feliks, Jadwiga, Januaria, Konstancja, Leon, Leona, Marcelina, Sekunda, Sperat, Teodota, Teodozy, Teodozjusz i Westyna.
- Korea Południowa – Dzień Konstytucji
- Lesotho – Urodziny Króla
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
- św. Aleksy, wyznawca (Aleksy Boży)
- św. Ennodiusz z Pawii (biskup i ojciec Kościoła)
- św. Jadwiga (król Polski; w polskim Kościele wspomnienie 8 czerwca)
- św. Leon IV (papież)
Wydarzenia w Polsce
- 1386 – W południowej wieży kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu zawieszono Dzwon Grzesznika.
- 1402 – Zjazd książąt śląskich we Wrocławiu.
- 1831 – Powstanie listopadowe: stoczono bitwę pod Broniszami.
- 1852 – Do Gdańska wjechał pierwszy pociąg. Miasto zostało połączone linią kolejową z Tczewem i Bydgoszczą.
- 1933 – Pod Myśliborzem rozbił się samolot, którym dwóch litewskich lotników – Steponas Darius i Stasys Girėnas – pokonało Atlantyk i zmierzało w kierunku Litwy. Obaj piloci zginęli.
- 1941 – II wojna światowa: ostatnia egzekucja w Palmirach. Hitlerowcy rozstrzelali 47 osób.
- 1943 – Gen. Tadeusz Bór-Komorowski został mianowany dowódcą Armii Krajowej.
- 1944 – We wsi Bogusze NKWD rozbroiło i aresztowało zaproszonych na rozmowy dowódców AK okręgu wileńskiego.
- 1949 – Po pożarze hali produkcyjnej nr 20 zakładów mechanicznych "Zamech" w Elblągu aresztowano pod zarzutem sabotażu ponad 100 osób.
- 1954 – Utworzono Wyższą Szkołę Rolniczą w Szczecinie, przekształconą później w Akademię Rolniczą w Szczecinie.
- 1961 – Została odkryta Jaskinia Czarna w Tatrach Zachodnich.
- 1974 – Rozpoczęto wydobycie w kopalni rudy miedzi w Rudnej.
- 1986 – Ostatnia w dziejach Polski amnestia więźniów politycznych.
- 1987 – Przyjęto ustawę o przekształceniu Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni w Akademię Marynarki Wojennej, zachowując zbiorowego patrona.
- 1989 – Polska wznowiła stosunki dyplomatyczne z Watykanem.
- 1990 – Pierwszy węzeł sieci komputerów akademickich w Polsce PLEARN podłączono do sieci zagranicznej EARN.
- 2000 – Powstał pierwszy polski komunikator internetowy – Gadu-Gadu.
Wydarzenia na świecie
- 180 – W Kartaginie ścięto 7 mężczyzn i 5 kobiet, pierwszych męczenników chrześcijańskich na ziemi afrykańskiej.
- 561 – Katelinus został wybrany papieżem i przyjął imię Jan III.
- 1048 – Damazy II został papieżem.
- 1203 – IV wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyli Konstantynopol. Obalony cesarz Aleksy III uciekł nocą z miasta.
- 1210 – Król Szwecji Eryk X pokonał w pod Gestirlen obalonego 2 lata wcześniej Swerkera II, który poległ w bitwie.
- 1245 – Zakończył się Sobór lyoński I.
- 1393 – Wojska tureckie zdobyły Tyrnowo, stolicę Bułgarii.
- 1402 – Yongle został cesarzem Chin.
- 1453 – Wojna stuletnia: Francuzi pokonali Anglików pod Castillon.
- 1505 – Marcin Luter wstąpił do zakonu augustianów.
- 1610 – Został zdetronizowany car Rosji Wasyl IV Szujski.
- 1657 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej.
- 1695 – Założono Bank of Scotland.
- 1717 – Podczas rejsu po Tamizie w Londynie, w obecności króla Jerzego I, wykonano po raz pierwszy suitę Muzyka na wodzie Georga Friedricha Händla.
- 1762 – Katarzyna II Wielka została cesarzową Rosji.
- 1788 – Wojna rosyjsko-szwedzka: bitwa morska pod Goglandem.
- 1791 – Masakra uczestników demonstracji republikańskiej na Polu Marsowym w Paryżu. Zginęło około 1500 osób.
- 1793 – W Paryżu została zgilotynowana Charlotte Corday, zabójczyni rewolucjonisty Jean-Paula Marata.
- 1794 – W Paryżu zgilotynowano 16 karmelitanek z Compiègne.
- 1821 – Hiszpania sprzedała Florydę Stanom Zjednoczonym.
- 1841 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego tygodnika satyrycznego Punch.
- 1850 – W obserwatorium Harvarda w Cambridge (Massachusetts) wykonano pierwsze w historii zdjęcie gwiazdy. Był to dagerotyp Wegi w gwiazdozbiorze Lutni.
- 1860 – Włoska wojna wyzwoleńcza: rozpoczęła się bitwa pod Milazzo.
- 1879 – Todor Burmow został pierwszym premierem Bułgarii.
- 1897 – W kanadyjskim Jukonie rozpoczęła się gorączka złota nad Klondike.
- 1904 – Wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa na przełęczy Motian.
- 1912 – Mieszkańcy wyspy Ikaria na Morzu Egejskim zdobyli turecki garnizon i dzień później proklamowali powstanie Wolnego Państwa Ikarii.
- 1916 – Reprezentacja Urugwaju wygrała rozgrywany w Argentynie pierwszy turniej piłkarski Copa América o mistrzostwo Ameryki Południowej.
- 1917 – Król brytyjski Jerzy V zmienił nazwisko na Windsor.
- 1918:
- Car Mikołaj II Romanow i jego rodzina zostali zamordowani w Jekaterynburgu przez oddział Czeka.
- U wybrzeży Irlandii zatonął statek pasażerski RMS "Carpathia", storpedowany przez niemieckiego U-Boota U-55.
- 1919 – Uchwalono Konstytucję Finlandii.
- 1928 – Kleryk z seminarium duchownego, katolicki bojownik José de León Toral, dokonał udanego zamachu na prezydenta Meksyku, Álvaro Obregóna.
- 1929:
- Irmingarda z Chiemsee została ogłoszona świętą przez papieża Piusa XI.
- W Luizjanie rozpoczęły działalność Delta Airlines.
- 1932 – Uruchomiono komunikację tramwajową w ukraińskim Zaporożu.
- 1936 – Francisco Franco stanął na czele buntu przeciwko Republice – rozpoczęła się hiszpańska wojna domowa.
- 1944 – W wyniku wybuchu amunicji w Port Chicago w Kalifornii zginęło 320 osób, 390 zostało rannych.
- 1945 – II wojna światowa: rozpoczęła się konferencja poczdamska z udziałem przywódców alianckich.
- 1948 – Prezydent Filipin Elpidio Quirino podpisał ustawę o przeniesieniu stolicy kraju z Manili do Quezon City.
- 1955 – Otwarto pierwsze wesołe miasteczko Walta Disneya – Disneyland.
- 1956 – Premiera musicalu filmowego Wyższe sfery.
- 1967 – Na Księżycu rozbiła się amerykańska sonda Surveyor 4.
- 1968:
- Émile Derlin Zinsou został prezydentem Beninu.
- Gaston Eyskens został po raz trzeci premierem Belgii.
- W Iraku doszło do przewrotu przeprowadzonego przez Partie Baas. Miejsce obalonego prezydenta Abd ar-Rahmana Arifa zajął Ahmed Hassan al-Bakr.
- 1973 – W Afganistanie obalono ostatniego króla Zahir Szaha.
- 1975 – Połączenie amerykańskiego statku kosmicznego Apollo i radzieckiego Sojuza.
- 1976:
- Królowa Elżbieta II otwarła XXI Letnie Igrzyska Olimpijskie w Montrealu.
- Timor Wschodni został zaanektowany przez Indonezję.
- 1979 – Nikaraguański dyktator Anastasio Somoza Debayle został obalony przez sandinistów.
- 1981 – 114 osób zginęło, a ponad 200 zostało rannych po runięciu galerii w hotelu Hyatt Regency w Kansas City.
- 1984 – Laurent Fabius został premierem Francji.
- 1987 – Francja zerwała stosunki dyplomatyczne z Iranem w związku z nieuzyskaniem zgody na przesłuchanie podejrzanego o terroryzm dyplomaty z irańskiej ambasady w Paryżu.
- 1989:
- Dokonano oblotu amerykańskiego bombowca B-2.
- George H. W. Bush jako pierwszy amerykański prezydent przybył z wizytą do Holandii.
- 1990 – W Paryżu odbyła się trzecia konferencja dwa plus cztery, dotycząca zjednoczenia Niemiec.
- 1991 – Franjo Gregurić został premierem Chorwacji.
- 1994 – Reprezentacja Brazylii w piłce nożnej zdobyła po raz czwarty mistrzostwo świata, pokonując w finale rozgrywanym w Los Angeles reprezentację Włoch po serii rzutów karnych.
- 1995 – Uruchomiono system GPS.
- 1996 – U wybrzeży Long Island w katastrofie lotu TWA 800 z Nowego Jorku do Paryża zginęło 230 osób.
- 1998:
- 120 krajów podpisało statut rzymski ustanawiający Międzynarodowy Trybunał Karny.
- Car Mikołaj II i jego rodzina 80 lat po śmierci zostali pochowani w Sankt Petersburgu.
- Trzęsienie ziemi u wybrzeży Papui-Nowej Gwinei i wywołane przez nie tsunami zabiły 2200 osób.
- 2000:
- Baszar al-Assad został zaprzysiężony na prezydenta Syrii.
- W katastrofie lotu Alliance Air 7412 w indyjskim mieście Patna zginęło 60 osób, 5 zostało rannych.
- 2006:
- Uzbrojeni napastnicy zaatakowali bazar w irackim mieście Mahmudiyah, zabijając co najmniej 60 osób.
- W trzęsieniu ziemi na Jawie zginęło 659 osób.
- 2007:
- 16 osób zginęło, a ponad 40 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na wiecu przeciwników prezydenta Pakistanu Perveza Musharrafa w Islamabadzie.
- W katastrofie lotniczej w São Paulo zginęło 199 osób.
- 2009 – 9 osób zginęło, a około 50 zostało rannych w zamachach bombowych na hotele Marriott i Ritz-Carlton w Dżakarcie.
- 2010 – 14 osób zginęło, a 12 zostało rannych w katastrofie autobusu w Gjegjan w Albanii.
Urodzili się
- 1487 – Isma'il I, szach Persji (zm. 1524)
- 1698 – Pierre Louis Maupertuis, francuski matematyk, fizyk, filozof, astronom (zm. 1759)
- 1744 – Elbridge Gerry, amerykański polityk, wiceprezydent USA (zm. 1814)
- 1810 – August Treboniu Laurian, rumuński językoznawca, historyk, publicysta i polityk (zm. 1881)
- 1824 – Martin Websky, niemiecki mineralog (zm. 1886)
- 1831 – Xianfeng, cesarz Chin (zm. 1861)
- 1862 – Czesław Tański, polski malarz, konstruktor lotniczy, pionier i popularyzator lotnictwa (zm. 1942)
- 1868 – Arnold Kriedte, niemiecki księgarz, wydawca (zm. 1945)
- 1876:
- Maksim Litwinow, radziecki polityk (zm. 1951)
- Aleksander Majkowski, polski lekarz, działacz społeczny, pisarz (zm. 1938)
- 1883 – Mauritz Stiller, szwedzki reżyser filmowy, aktor (zm. 1928)
- 1888 – Samuel Agnon, izraelski pisarz (zm. 1970)
- 1889 – Erle Stanley Gardner, amerykański pisarz (zm. 1970)
- 1894 – Georges Lemaître, belgijski ksiądz, astronom (zm. 1966)
- 1901 – Bruno Jasieński, polski pisarz (zm. 1938)
- 1910 – Marian Porębski, polski śpiewak operowy (tenor) (zm. 2008)
- 1916:
- Aleksander Gieysztor, polski historyk, mediewista (zm. 1999)
- Władysław Matwin, polski działacz partyjny, polityk
- 1917 – Kenan Evren, turecki wojskowy, polityk, prezydent Tucji
- 1918 – Zenon Wiktorczyk, polski konferansjer, satyryk, aktor estradowy, dziennikarz (zm. 1997)
- 1920:
- Gordon Gould, amerykański fizyk (zm. 2005)
- Juan Antonio Samaranch, hiszpański działacz sportowy, prezydent Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (zm. 2010)
- 1922 – Adam Borchardt, polski szachista
- 1923:
- John Cooper, brytyjski konstruktor samochodowy, współzałożyciel firmy Cooper Car Company (zm. 2000)
- Franciszek Michałek, polski malarz, grafik, rzeźbiarz, scenograf, działacz społeczny (zm. 2006)
- 1930 – Zygmunt Hobot, polski aktor (zm. 2004)
- 1932:
- Niccolò Castiglioni, włoski kompozytor, pianista, pisarz (zm. 1996)
- Wojciech Kilar, polski kompozytor, pianista
- 1934 – Ryszard Filipski, polski aktor, reżyser filmowy i teatralny
- 1935 – Donald Sutherland, brytyjski aktor
- 1936:
- Andrzej Gomuliński, polski działacz opozycji antykomunistycznej (zm. 2008)
- Danuta Rinn, polska piosenkarka, aktorka (zm. 2006)
- Jan Steffen, polski genetyk, onkolog, immunolog (zm. 2009)
- 1937 – Stanisław Tym, polski satyryk, felietonista, aktor, reżyser filmowy
- 1947 – Camilla Parker Bowles, księżna Kornwalii, żona księcia Walii Karola
- 1948 – Ron Asheton, amerykański muzyk, kompozytor, gitarzysta grupy The Stooges (zm. 2009)
- 1950 – P.J. Soles, amerykańska aktorka pochodzenia niemieckiego
- 1952:
- David Hasselhoff, amerykański aktor, piosenkarz
- Joanna Sienkiewicz, polska aktorka
- 1954:
- Angela Merkel, niemiecka polityk, kanclerz Niemiec
- J. Michael Straczynski, amerykański scenarzysta, producent telewizyjny, pisarz
- Anna Wesołowska, polska sędzia w stanie spoczynku, aktorka niezawodowa
- 1955 – Gu Yong-Ju, północnokoreański bokser
- 1956:
- Afric Simone, mozambicki piosenkarz
- Mychajło Syrota, ukraiński polityk (zm. 2008)
- Bryan Trottier, kanadyjski hokeista
- 1957 – Fabio dal Zotto, włoski szermierz
- 1958 – Helmut Krieger, polski kulomiot
- 1960:
- Krzysztof Nitkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski
- Jan Wouters, holenderski piłkarz, trener piłkarski
- 1961:
- Guru, amerykański raper (zm. 2010)
- Zbigniew Zamachowski, polski aktor
- 1962 – Glenn Howard, kanadyjski curler
- 1963:
- Letsie III, król Lesotho
- Matti Nykänen, fiński skoczek narciarski
- 1964 – Tomasz Kozłowicz, polski aktor, lektor
- 1967:
- Krzysztof Cezary Buszman, polski poeta, autor tekstów piosenek
- René Friedl, niemiecki saneczkarz
- 1968:
- Davis Kamoga, ugandyjski sprinter
- Bitty Schram, amerykańska aktorka
- 1969:
- Jarosław Jakimowicz, polski aktor
- Jaan Kirsipuu, estoński kolarz szosowy
- Krzysztof Respondek, polski aktor
- 1970:
- Waldemar Malak, polski sztangista (zm. 1992)
- Altin Rraklli, albański piłkarz
- Marek Traskowski, polski operator filmowy i telewizyjny
- 1971:
- Cory Doctorow, kanadyjski pisarz SF
- Andrzej Twarowski, polski komentator sportowy
- 1972:
- Jörn Renzenbrink, niemiecki tenisista
- Jaap Stam, holenderski piłkarz
- Andy Whitfield, australijski aktor (zm. 2011)
- 1974:
- Claudio López, argentyński piłkarz
- Tamás Märcz, węgierski piłkarz wodny
- 1975:
- Robert Andrzejuk, polski szpadzista
- Darude, fiński DJ, producent muzyczny
- 1976:
- Dagmara Domińczyk, amerykańska aktorka pochodzenia polskiego
- Andrea Glass, niemiecka tenisistka
- Marcos Senna, brazylijski piłkarz
- 1977 – Justyna Majkowska, polska wokalistka zespołu Ich Troje
- 1979 – Rudolf Skácel, czeski piłkarz
- 1980:
- Emil Angełow, bułgarski piłkarz
- Mamied Chalidow, polski zawodnik MMA pochodzenia czeczeńskiego
- Jarosław Marek Sobański, polski aktor kabaretowy
- Ryan Miller, amerykański bramkarz hokejowy
- 1981 – Piotr Maślanka, polski wokalista, kompozytor, multiinstrumentalista, promotor muzyki reggae
- 1982:
- Natasha Hamilton, brytyjska wokalistka zespołu Atomic Kitten
- Carlos Costly, honduraski piłkarz
- René Herms, niemiecki lekkoatleta, sprinter (zm. 2009)
- 1985:
- Tom Fletcher, brytyjski gitarzysta i wokalista zespołu McFly
- Rafał Fudalej, polski aktor
- 1986 – Morten Gjesvold, norweski skoczek narciarski
- 1989:
- Meng Suping, chińska sztangistka
- Weronika Wedler, polska lekkoatletka, rekordzistka Polski
- 1990 – J.R. Celski, amerykański łyżwiarz szybki
Zmarli
- 1210 – Swerker II Młodszy, król Szwecji (ur. 1164)
- 1318 – Rashid ad-Din, perski mąż stanu, historyk (ur. 1247)
- 1399 – Jadwiga Andegaweńska, święta, królowa Polski, żona Władysława II Jagiełły (ur. 1373 lub 1374)
- 1762 – Piotr III Romanow, cesarz Rosji (ur. 1728)
- 1790 – Adam Smith, szkocki ekonomista (ur. 1723)
- 1793 – Charlotte Corday, francuska zabójczyni (ur. 1768)
- 1850 – Franciszek Kacper Fornalski, polski oficer, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1806)
- 1851 – Esther Copley, angielska pisarka (zm. 1786)
- 1894 – Charles Leconte de Lisle, francuski poeta (ur. 1818)
- 1900 – Piotr Liu Ziyu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1843)
- 1912 – Henri Poincaré, francuski matematyk (ur. 1854)
- 1918:
- Aleksandra Fiodorowna, święta prawosławna, caryca Rosji, żona Mikołaja II (ur. 1872)
- Aleksy Romanow, święty prawosławny, rosyjski carewicz, ostatni następca tronu Rosji (ur. 1904)
- Anastazja Romanowa, święta prawosławna, wielka księżna Rosji (ur. 1901)
- Maria Romanowa, święta prawosławna, wielka księżna Rosji (ur. 1899)
- Mikołaj II Romanow, święty prawosławny, cesarz Rosji (ur. 1868)
- Olga Romanowa, święta prawosławna, wielka księżna Rosji (ur. 1895)
- Tatiana Romanowa, święta prawosławna, wielka księżna Rosji (ur. 1897)
- 1945 – Ernst Busch, niemiecki feldmarszałek (ur. 1885)
- 1959 – Billie Holiday, amerykańska wokalistka jazzowa (ur. 1915)
- 1965 – Jan Konstanty Dąbrowski, polski historyk, członek Polskiej Akademii Nauk (ur. 1890)
- 1967 – John Coltrane, amerykański muzyk (ur. 1926)
- 1974 – Piotr Kałwa, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (ur. 1893)
- 1977 – Witold Małcużyński, polski pianista (ur. 1914)
- 1987 – Jerzy Dobrowolski, polski aktor, satyryk, dramaturg, reżyser (ur. 1930)
- 1995:
- Juan Manuel Fangio, argentyński kierowca Formuły 1 (ur. 1911)
- Jerzy Michotek, polski aktor, piosenkarz, reżyser estradowy i telewizyjny (ur. 1921)
- 1996 – Chas Chandler, angielski basista zespołu The Animals, producent muzyczny (ur. 1938)
- 2001 – Tadeusz Porębski, polski polityk, wicemarszałek Sejmu (ur. 1931)
- 2003 – Rosalyn Tureck, amerykańska pianistka, klawesynistka, interpretatorka dzieł Bacha (ur. 1914)
- 2004:
- Susan Cullen-Ward, albańska księżna, żona Leki I (ur. 1941)
- Grzegorz Cziura, polski sztangista (ur. 1952)
- Jacek Lenartowicz, polski perkusista zespołu Deadlock (ur. 1961)
- 2005:
- Laurel Aitken, jamajski muzyk, pionier muzyki ska (ur. 1927)
- Geraldine Fitzgerald, amerykańska aktorka (ur. 1913)
- Sir Edward Heath, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1916)
- 2006:
- Mickey Spillane, amerykański pisarz (ur. 1918)
- Andrzej Tomza, polski sportowiec, strzelec sportowy, olimpijczyk (ur. 1931)
- 2007:
- Adolf Derentowicz, polski inżynier budownictwa, pływak, piłkarz wodny (ur. 1935)
- Cezaria Iljin-Szymańska, polska architekt, działaczka podziemia (ur. 1916)
- Bill Perry, amerykański gitarzysta bluesowy (ur. 1958)
- 2008 – Willi Birkelbach, niemiecki polityk (ur. 1913)
- 2009:
- Meir Amit, izraelski polityk, generał, szef Amanu w latach 1962 – 1963 oraz szef Mossadu od 1963 do 1968 (ur. 1921)
- Walter Cronkite, amerykański dziennikarz telewizyjny (ur. 1916)
- Leszek Kołakowski, polski filozof, eseista, publicysta (ur. 1927)
- Jean Margéot, mauritiuski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1916)
- Bruno Miecugow, polski dziennikarz, publicysta, pisarz (ur. 1927)
- 2010:
- Bernard Giraudeau, francuski aktor (ur. 1947)
- Władysław Mróz, polski dowódca wojskowy, generał dywizji Wojska Polskiego, profesor nauk wojskowych (ur. 1924)
- 2011:
- Juan María Bordaberry, urugwajski polityk, prezydent Urugwaju (ur. 1928)
- David Ngoombujarra, australijski aktor (ur. 1967)
- Andrzej Woszczyk, polski astronom (ur. 1935)