Hezychiusz bernard lotar adelajda oliwia germana benilda izolda obchodzą święta imieniny albertyna liba eutropia dula leonida jolanta placyda abraham edburga angelina.
15 czerwca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii15 czerwca jest 166. (w latach przestępnych 167.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 199 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Abraham, Adelajda, Albertyna, Angelina, Benilda, Bernard, Dula, Edburga, Eutropia, Germana, Hezychiusz, Izolda, Jolanta, Leonida, Liba, Lotar, Oliwia, Placyda, Wisław, Wisława, Wit, Witold, Witolda i Witosław.
- Dania – Dzień Flagi
- Międzynarodowe:
- Światowy Dzień Praw Osób Starszych (od 2006 roku z inicjatywy organizacji zajmującej się walką ze znęcaniem się nad osobami starszymi)
- Światowy Dzień Wiatru (Europejski Dzień Wiatru 2007-2008, paneuropejska kampania na rzecz promocji wiatru jako odnawialnego i czystego źródła energii, od 2009 Światowy Dzień Wiatru, ang. Global Wind Day)
- Polska – Ogólnopolski Dzień Dogoterapii (od 2007 roku)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim,, obchodzą:
- bł. Albertyna Berkenbrock (dziewica i męczennica)
- bł. Jolenta Helena (bł. Jolanta, księżna, zakonnica, siostra św. Kingi)
- św. Wit (męczennik, jeden z czternastu Świętych Wspomożycieli)
Wydarzenia w Polsce
- 1418 – Książę Janusz I Starszy nadał Łomży prawa miejskie oparte na prawie chełmińskim.
- 1528 – W Toruniu otwarto mennicę królewską.
- 1794 – Insurekcja kościuszkowska: komendant Krakowa Ignacy Wieniawski bez walki poddał miasto Prusom.
- 1819 – Namiestnik Królestwa Polskiego Józef Zajączek zniósł wolność prasy i wprowadził cenzurę prewencyjną.
- 1863 – Powstanie styczniowe: porażka Polaków w bitwie pod Lututowem.
- 1914 – Rozpoczęła się wystawa motorów drobnoprzemysłowych we Lwowie.
- 1934 – Zabójstwo Bronisława Pierackiego.
- 1964 – Premiera filmu Żona dla Australijczyka.
- 1969 – W zderzeniu pociągu osobowego z lokomotywą pod Kościerzyną zginęło 7 osób, a 14 zostało rannych.
- 1974 – Ogłoszono amnestię.
- 2007 – Rozpoczął się VII zjazd gnieźnieński.
- 2009:
- Jerzy Buzek wstąpił do Platformy Obywatelskiej.
- Multi Lotek zmienił się w Multi Multi.
Wydarzenia na świecie
- 763 p.n.e. – Asyryjscy astrolodzy odnotowali zaćmienie Słońca.
- 923 – Doszło do bitwy pod Soissons podczas wojny domowej w królestwie Franków.
- 1094 – Hiszpański rycerz Cyd Waleczny wyzwolił Walencję spod panowania Almorawidów.
- 1184 – Król Norwegii Magnus V zginął w bitwie morskiej w fiordzie Sogne z pretendentem do tronu Sverre Sigurdssonem.
- 1215 – Król Anglii Jan bez Ziemi ustanowił Wielką Kartę Swobód.
- 1219 – Dannebrog, flaga Danii i najstarsza spośród używanych obecnie w Europie, spadła według legendy z nieba w czasie krucjaty duńskiego króla Waldemara II do Estonii.
- 1246 – Król Węgier Bela IV pokonał wojska księcia austriackiego Fryderyka Babenberga pod Litawą.
- 1389 – (lub 28 czerwca) klęska wojsk serbskich w bitwie na Kosowym Polu, zginął król Serbii Lazar I.
- 1502 – Krzysztof Kolumb odkrył Martynikę.
- 1520 – Papież Leon X wydał bullę Exsurge Domine, zawierająca potępienie poglądów i działań Marcina Lutra.
- 1673 – Wojna Francji z koalicją: druga bitwa morska pod Schooneveld.
- 1752 – Benjamin Franklin udowodnił, że piorun jest zjawiskiem elektrycznym.
- 1775 – Wojska rosyjskie rozpoczęły likwidację Siczy Zaporoskiej.
- 1800 – Stolicą Stanów Zjednoczonych został Waszyngton.
- 1804 – Weszła w życie 12. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, precyzująca zasady wyboru prezydenta przez Kolegium Elektorów.
- 1808:
- Józef Bonaparte został królem Hiszpanii.
- Początek oblężenia Saragossy.
- 1836 – Arkansas jako 25. stan dołączyło do Unii.
- 1844 – Charles Goodyear opatentował metodę wulkanizację kauczuku.
- 1877 – Henry Ossian Flipper został pierwszym w historii czarnoskórym absolwentem Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych.
- 1888 – Wilhelm II Hohenzollern został cesarzem Niemiec i królem Prus,
- 1896 – 27 tysięcy osób zginęło w trzęsieniu ziemi na japońskiej wyspie Honsiu.
- 1904:
- Pożar na statku spacerowym General Slocum, płynącym po East River w Nowym Jorku, spowodował śmierć 1021 osób, głównie kobiet i dzieci.
- Wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Delisi.
- 1909 – Na ulice Czeskich Budziejowic wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
- 1915 – We Włoszech założono zgromadzenie zakonne paulistek.
- 1917 – Móric Esterházy został premierem Królestwa Węgier.
- 1918 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa nad Piawą.
- 1919 – W Irlandii zakończył się pierwszy nieprzerwany przelot Alcocka i Browna przez Atlantyk.
- 1920:
- Uchwalono Konstytucję Estonii.
- W Palestynie powstała żydowska organizacja paramilitarna Hagana.
- 1921 – Została przyjęta ustawowo flaga Łotwy.
- 1924 – Édouard Herriot został premierem Francji.
- 1928 – Uruchomiono komunikację tramwajową w ukraińskim Doniecku.
- 1932 – Wybuchła paragwajsko-boliwijska wojna o Chaco.
- 1934 – Na pograniczu stanów Karolina Północna i Tennessee utworzono Park Narodowy Great Smoky Mountains.
- 1937 – W Paryżu odbyła się premiera baletu Szach-mat Arthura Blissa.
- 1940 – Armia Czerwona zajęła Litwę.
- 1941 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się operacja Battleaxe, aliancka odsiecz dla oblężonego Tobruku.
- 1944 – Wojna na Pacyfiku: rozpoczęły się walki o archipelag Marianów.
- 1945 – Powstało czeskie studio produkujące filmy animowane Bratři v triku.
- 1954 – W Bazylei założono Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA).
- 1955 – W Jakucji odkryto jedno z największych złóż diamentowych na świecie Trubka Udacznaja.
- 1960:
- Dokonano oblotu śmigłowca Mi-10.
- Premiera filmu Garsoniera.
- 1961 – Izraelskie linie lotnicze El Al uruchomiły stałe połączenie z Nowym Jorkiem.
- 1964 – Została utworzona Grupa 77 skupiająca kraje rozwijające się.
- 1967 – Premiera filmu Parszywa dwunastka.
- 1969:
- Georges Pompidou wygrał w II turze wybory prezydenckie we Francji.
- Rozegrano mecz Hondurasu z Salwadorem, casus belli późniejszej wojny futbolowej.
- 1974 – W rozegranym w Stuttgarcie swym pierwszym meczu na piłkarskich mistrzostwach świata w piłce nożnej, Polska pokonała Argentynę 3:2.
- 1977:
- Premiera filmu O jeden most za daleko.
- W Hiszpanii odbyły się pierwsze od śmierci gen. Francisco Franco wybory parlamentarne.
- 1978 – Został wystrzelony Sojuz 29 z czwartą udaną misją załogową na stację Salut 6.
- 1979 – Premiera filmu Rocky II.
- 1981 – Ukazał się debiutancki album brytyjskiej grupy Duran Duran pt. Duran Duran.
- 1982 – Podczas piłkarskich mistrzostw świata w Hiszpanii padł najwyższy rezultat w historii turniejów finałowych (Węgry-Salwador 10:1).
- 1985:
- Obraz Rembrandta Danae został w leningradzkim Ermitażu oblany kwasem i pocięty nożem przez szaleńca.
- W Argentynie wprowadzono do obiegu nową walutę narodową – austral.
- 1987 – W Chile miała miejsce Operacja "Albania", znana też jako "masakra w Boże Ciało". Agenci pinochetowskiej CNI zamordowali 12 osób.
- 1991 – Na Filipinach wybuchł wulkan Pinatubo, wyrzucając słup popiołów na wysokość 7 kilometrów.
- 1994:
- 1996 – 212 osób zostało rannych osób zostało rannych w wyniku dokonanego przez IRA zamachu bombowego w centrum Manchesteru.
- 1999:
- Na Morzu Żółtym doszło do pierwszego od zawarcia rozejmu w 1953 roku krwawego starcia morskiego, w którym okręty południowokoreańskie zatopiły północnokoreańską łódź patrolową.
- Rudolf Schuster został prezydentem Słowacji.
- 2001:
- Otwarto drogowy Tunel Folgefonn w Norwegii o długości 11 150 m.
- Powstała Szanghajska Organizacja Współpracy.
- 2002 – Wystartowała MTV Rumunia.
- 2004 – Ivan Gašparovič został prezydentem Słowacji.
- 2006 – 64 osoby zginęły w wybuchu miny pod autobusem na Sri Lance.
- 2007 – Salam Fajjad został premierem Autonomii Palestyńskiej.
- 2010 – Wystrzelono załogowy statek kosmiczny Sojuz TMA-19.
Urodzili się
- 1594 – Nicolas Poussin, francuski malarz (zm. 1665),
- 1690 – Jan Aleksander Lipski, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (zm. 1746)
- 1843 – Edvard Hagerup Grieg, norweski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1907)
- 1846 – Leon Biliński, polityk polski, ekonomista, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, minister skarbu (zm. 1923)
- 1867 – Konstantin Balmont, rosyjski poeta (zm. 1942)
- 1870 – Maud Barger-Wallach, amerykańska tenisistka (zm. 1954)
- 1902 – Max Rudolf, niemiecki kompozytor (zm. 1995)
- 1914 – Jurij Andropow, radziecki polityk, przywódca ZSRR (zm. 1984)
- 1915 – Thomas Huckle Weller, amerykański naukowiec, lekarz, pediatra, bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 2008)
- 1916 – Herbert Simon, amerykański ekonomista, socjolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 2001)
- 1917:
- John Fenn, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2010)
- Wendell Wyatt, amerykański polityk (zm. 2009)
- 1919 – Paul Joseph Phạm, wietnamski duchowny katolicki, arcybiskup Hanoi, kardynał (zm. 2009)
- 1920:
- Amy Clampitt, amerykańska poetka (zm. 1994)
- Alberto Sordi, włoski aktor, reżyser filmowy (zm. 2003)
- 1921 – Jan Wilkowski, polski reżyser, aktor, jeden z twórców polskiego teatru lalkowego (zm. 1997)
- 1923:
- Erland Josephson, szwedzki aktor (zm. 2012)
- Ninian Stephen, australijski prawnik, gubernator generalny Australii
- 1924:
- Włodzimierz Lejczak, polski górnik, polityk, minister (zm. 2004)
- Ezer Weizman, izraelski polityk, prezydent Izraela (zm. 2005)
- 1925 – Philip Carey, amerykański aktor (zm. 2009)
- 1926 – Michał Janiszewski, polski generał, polityk, minister
- 1927:
- Ibn e Insha, pakistański poeta (zm. 1978)
- Andrzej Wróblewski, polski malarz (zm. 1957)
- 1929 – Alojzy Karkoszka, polski polityk, wicepremier (zm. 2001)
- 1930:
- Alfred Borkowski, polski lekarz, pulmonolog, pisarz, działacz społeczny (zm. 2012)
- Elisabeth Branäs, szwedzka curlerka (zm. 2010)
- 1931 – Jerzy Chromik, polski lekkoatleta (zm. 1987)
- 1933:
- Mark Jones, angielski piłkarz (zm. 1958)
- Sergio Endrigo, włoski piosenkarz (zm. 2005)
- 1934:
- Jan Berdyszak, polski rzeźbiarz, malarz, scenograf, grafik
- Jan Kopyto, polski lekkoatleta, oszczepnik
- Mikel Laboa, hiszpański piosenkarz (zm. 2008)
- 1935:
- Belinda Lee, angielska aktorka (zm. 1961)
- Roman Samsel, polski pisarz, tłumacz, biblista, krytyk literacki (zm. 2003)
- 1936 – William Joseph Levada, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Portland i San Francisco, kardynał
- 1937 – Waylon Jennings, amerykański piosenkarz country i gitarzysta (zm. 2002)
- 1940:
- Ken Fletcher, australijski tenisista (zm. 2006)
- Aron Kincaid, amerykański aktor (zm. 2011)
- 1941 – Janusz Bazydło, polski historyk, publicysta, działacz opozycji demokratycznej w PRL
- 1942:
- Jacek Mierosławski, polski operator filmowy
- Peter Norman, australijski lekkoatleta (zm. 2006)
- 1943:
- Johnny Hallyday, francuski piosenkarz, kompozytor, aktor
- Poul Nyrup Rasmussen, duński polityk, premier Danii
- 1945:
- Józef Gąsienica Daniel, polski sportowiec specjalizujący się w kombinacji norweskiej (zm. 2008)
- Piotr Garlicki, polski aktor
- Robert Sarah, gwinejski duchowny katolicki, kardynał
- 1946 – Demis Roussos, grecki piosenkarz
- 1949 – Tadeusz Kośka, polski geodeta
- 1950 – Lakshmi Mittal, indyjski przedsiębiorca
- 1954:
- Danijal Achmetow, kazachski polityk, premier Kazachstanu
- James Belushi, amerykański aktor, reżyser
- 1956:
- Henryk Gołębiewski, polski aktor
- Bernie Shaw, kanadyjski wokalista grupy Uriah Heep
- 1957:
- Maxi Jazz, brytyjski wokalista grupy Faithless
- Tomasz Raczek, polski krytyk filmowy, publicysta, wydawca, autor programów telewizyjnych i radiowych
- 1958 – Riccardo Paletti, włoski kierowca wyścigowy (zm. 1982)
- 1959 – Baselios Cleemis Thottunkal, zwierzchnik Kościoła Syromalankarskiego
- 1962 – Piotr Duda, polski związkowiec
- 1963 – Helen Hunt, amerykańska aktorka
- 1964:
- Courteney Cox, amerykańska aktorka
- Michael Laudrup, duński piłkarz, trener piłkarski
- Pavel Ploc, czeski skoczek narciarski
- 1965 – Bogdan Kalus, polski aktor
- 1969:
- O'Shea Jackson, amerykański producent muzyczny, raper, aktor, producent filmowy
- Oliver Kahn, niemiecki piłkarz, bramkarz
- Cédric Pioline, francuski tenisista
- 1970:
- Jason Lyons, australijski żużlowiec
- Thomas Rudolph, niemiecki saneczkarz
- 1971:
- Piet Blank, niemiecki DJ i producent duetu Blank & Jones
- Jake Busey, amerykański aktor
- 1973:
- Tore André Flo, norweski piłkarz
- Anna Jadowska, polska reżyser filmowa
- Neil Patrick Harris, amerykański aktor, piosenkarz i magik
- 1974 – Manuela Riegler, austriacka snowboardzistka
- 1975:
- C. J. Brown, amerykański piłkarz
- Bruno Marioni, argentyński piłkarz
- 1976 – Gary Lightbody, północnoirlandzki muzyk, frontman zespołu Snow Patrol
- 1979 – Julija Nieściarenka, białoruska sprinterka
- 1980 – Iker Romero Fernández, hiszpański piłkarz ręczny
- 1981:
- Marcus Cleverly, duński piłkarz ręczny, bramkarz
- Billy Martin, gitarzysta, członek zespołu Good Charlotte
- John Paintsil, ghański piłkarz
- Borek Sedlák, czeski skoczek narciarski
- 1984 – Eva Hrdinová, czeska tenisistka
- 1985 – Nadine Coyle, brytyjska piosenkarka, wokalistka zespołu Girls Aloud
- 1987 – Ani Mijačika, chorwacka tenisistka
- 1990 – Roberto Dellasega, włoski skoczek narciarski
- 1992 – Kristie Ahn, amerykańska tenisistka
Zmarli
- 923 – Robert I, król zachodniofrankijski (ur. ok. 865)
- 1184 – Magnus V, król Norwegii (ur. 1156)
- 1341 – Andronik III Paleolog, cesarz bizantyjski (ur. ok. 1296)
- 1383 – Jan VI Kantakuzen, cesarz bizantyjski (ur. 1292)
- 1785 – Jean-François Pilâtre de Rozier, francuski nauczyciel chemii i fizyki, jeden z pionierów lotów balonem (ur. 1754)
- 1793 – Antoni Onufry Okęcki, polski duchowny katolicki, biskup poznański, kanclerz wielki koronny (ur. 1729)
- 1849 – James Polk, amerykański polityk, prezydent Stanów Zjednoczonych (ur. 1795)
- 1888 – Fryderyk III Hohenzollern, król Prus, cesarz Niemiec (ur. 1831)
- 1889 – Mihai Eminescu, rumuński poeta (ur. 1850)
- 1900 – Barbara Cui Lian, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1849)
- 1905:
- Carl Wernicke, niemiecki psychiatra, neurolog (ur. 1848)
- Hermann von Wissmann, niemiecki badacz Afryki (ur. 1853)
- 1934 – Bronisław Pieracki, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (ur. 1895)
- 1938 – Ernst Ludwig Kirchner, niemiecki malarz (ur. 1880)
- 1941 – Stanisław Thugutt, polski polityk, działacz ruchu ludowego, publicysta (ur. 1873)
- 1947 – Bronisław Huberman, polski skrzypek i pedagog (ur. 1882)
- 1952:
- Zofia Kirkor-Kiedroniowa, polska działaczka społeczna (ur. 1872)
- Krystyna Skarbek, polska agentka brytyjskiej tajnej służby SOE (ur. 1908)
- 1962:
- Eugeniusz Baziak, polski duchowny katolicki, arcybiskup krakowski (ur. 1890)
- Alfred Cortot, francuski pianista (ur. 1877)
- 1968 – Wes Montgomery, amerykański gitarzysta jazzowy (ur. 1925)
- 1970 – Henri Queuille, francuski polityk, premier Francji (ur. 1884)
- 1988 – Henryk Guzek, polski aktor operetkowy (ur. 1922)
- 1990 – Ryszard Cieślak, polski aktor i reżyser teatralny, członek Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego (ur. 1937)
- 1991 – Sir Arthur Lewis, brytyjski ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1915)
- 1993 – James Hunt, brytyjski kierowca Formuły 1 (ur. 1947)
- 1995 – Salomon Belis-Legis, polski pisarz i literat (ur. 1907)
- 1996 – Ella Fitzgerald, amerykańska wokalistka jazzowa (ur. 1917)
- 2000 – Grigorij Gorin, rosyjski dramaturg (ur. 1940)
- 2003 – Johnny Miles, kanadyjski lekkoatleta, maratończyk (ur. 1905)
- 2004 – Lech Kalinowski, polski historyk sztuki (ur. 1920)
- 2006 – Ján Langoš, słowacki polityk (ur. 1946)
- 2007 – Hugo Corro, argentyński bokser (ur. 1953)
- 2008:
- Robert Mroziewicz, polski polityk, wiceminister spraw zagranicznych i obrony (ur. 1942)
- Walter Netsch, amerykański architekt (ur. 1920)
- Stan Winston, amerykański nadzorca efektów specjalnych (ur. 1946)
- 2009:
- Allan King, kanadyjski reżyser filmowy i dokumentalny (ur. 1930)
- Henryk Lewczuk, polski polityk, żołnierz AK, poseł na Sejm RP (ur. 1923)
- Grzegorz Wójtowicz, polski ekonomista, prezes NBP, członek Rady Polityki Pieniężnej (ur. 1947)
- 2010:
- Bekim Fehmiu, albański aktor (ur. 1936)
- Charles Hickcox, amerykański pływak (ur. 1947)
- Jurij Illienko, ukraiński reżyser i operator filmowy (ur. 1936)