Michał feliks i anastazy walery metody elizeusz myślibor obchodzą święta imieniny digna ryszard marcjan justyn rufin ninogniew falklandy alojzy konstancja eliza.
14 czerwca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii14 czerwca jest 165. (w latach przestępnych 166.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 200 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Alojzy, Anastazy, Digna, Eliza, Elizeusz, Feliks, Justyn, Konstancja, Marcjan, Metody, Michał, Myślibor, Ninogniew, Rufin, Ryszard i Walery.
- Falklandy – Święto Wyzwolenia
- Malawi – Dzień Wolności
- Polska:
- Dzień Dziennikarza Obywatelskiego (od 2010 z inicjatywy Jolanty Paczkowskiej, Dziennikarki Obywatelskiej 2009 Roku)
- Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych
- Stany Zjednoczone – Dzień Flagi
- międzynarodowe – Światowy Dzień Krwiodawcy (ang. World Blood Donor Day, ustanowione przez m.in. WHO, 14 czerwca 2004, w dzień urodzin Karla Landsteinera)
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1276 – Pierwsza historyczna wzmianka o Gliwach.
- 1572 – W Elblągu zwodowano galeon Smok.
- 1634 – Rzeczpospolita Obojga Narodów i Rosja podpisały pokój w Polanowie.
- 1651 – Na Podhalu wybuchło powstanie chłopskie pod wodzą Kostki-Napierskiego.
- 1792 – Wojna polsko-rosyjska: porażka Polaków w bitwie pod Boruszkowcami.
- 1845 – Otwarto Kolej Warszawsko-Wiedeńską, pierwszą linię kolejową w Królestwie Kongresowym (otwarcie pierwszego odcinka).
- 1911 – Rozpoczęto budowę Domu Sierot w Warszawie.
- 1920 – Na inauguracyjnym posiedzeniu zebrało się Zgromadzenie Konstytucyjne Wolnego Miasta Gdańska.
- 1927 – Warszawski magistrat przyjął uchwałę o utworzeniu na Pradze Miejskiego Ogrodu Zoologicznego.
- 1932 – Doszło do tzw. kryzysu gdańskiego. Niszczyciel ORP Wicher wszedł do miejscowego portu, wymuszając prawa port d'attache dla Polski.
- 1940 – Do obozu Auschwitz dotarł z Tarnowa pierwszy transport 728 polskich więźniów politycznych.
- 1944 – Polscy i radzieccy partyzanci odnieśli zwycięstwo nad wojskiem niemieckim w bitwie na Porytowym Wzgórzu na Równinie Biłgorajskiej, największej bitwie partyzanckiej na ziemiach polskich.
- 1945 – Powstała Opera Śląska w Bytomiu.
- 1956 – Powstała Organizacja Harcerska Polski Ludowej.
- 1958 – W Instytucie Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą (obecnie Instytut Energii Atomowej) uruchomiono pierwszy w Polsce doświadczalny reaktor jądrowy EWA.
- 1959 – Edmund Piątkowski, podczas Memoriału Kusocińskiego na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie, ustanowił rekord świata w rzucie dyskiem wynikiem 59,91 m.
- 1960 – Uchwalono Kodeks postępowania administracyjnego.
- 1985 – Otwarto ekspozycję Panoramy Racławickiej we Wrocławiu.
- 1987 – Zakończyła się trzecia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski.
- 2005 – Powstała piłkarska Ekstraklasa SA.
Wydarzenia na świecie
- 1158 – Cesarz Fryderyk I Barbarossa przyznał Monachium prawo do monety i cła.
- 1170 – Henryk Młody Król został koronowany na króla Anglii.
- 1276 – Zhao Shi został cesarzem Chin.
- 1381 – Król Anglii Ryszard II udzielił przywilejów żądanych przez okupujących Londyn uczestników rebelii ludowej pod wodzą Wata Tylera. Następnego dnia Tyler został zabity podczas dalszych pertraktacji przez świtę króla, a rebelia upadła w ciągu kilku tygodni.
- 1615 – Jacob Le Maire i Willem Corneliszoon Schouten wypłynęli z holenderskiego Texel w pierwszą wyprawę do Indii Holenderskich trasą zachodnią.
- 1645 – Angielska wojna domowa: siły Parlamentu pokonały rojalistów w bitwie pod Naseby.
- 1658 – Wojna francusko-hiszpańska: zwycięstwo Francuzów w bitwie pod Dunkierką.
- 1666 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwem floty holenderskiej zakończyła się bitwa czterodniowa.
- 1770 – Została odkryta Kometa Lexella.
- 1775 – Została utworzona amerykańska Armia Kontynentalna.
- 1777 – Kongres Kontynentalny uznał Stars and Stripes za oficjalną flagę Stanów Zjednoczonych.
- 1789 – Kapitan William Bligh i wierni mu członkowie załogi okrętu Bounty, wyrzuceni z niego przez buntowników, dopłynęli po 48 dniach na szalupie na holenderską wyspę Timor.
- 1791 – We Francji uchwalono ustawę zabraniającą pracownikom najemnym tworzenia zrzeszeń, organizowania strajków i innych wspólnych akcji.
- 1800 – Napoleon Bonaparte pokonał armię austriackiego generała Michaela von Melasa pod Marengo.
- 1807 – Napoleon Bonaparte odniósł zwycięstwo nad generałem rosyjskim Levinem Benningsenem pod Frydlandem.
- 1830 – Armia francuska wylądowała w Algierii i rozpoczęła podbój kraju.
- 1846 – Amerykańscy osadnicy w Kalifornii wszczęli antymeksykańskie powstanie i ogłosili utworzenie Republiki Kalifornii ze stolicą w Sonoma.
- 1872 – W Kanadzie zalegalizowano związki zawodowe.
- 1900 – Hawaje ustanowiono terytorium Stanów Zjednoczonych.
- 1904 – Powstała firma motoryzacyjno-lotnicza Hispano-Suiza.
- 1906 – W stoczni w Bremie został zwodowany niemiecki krążownik pancerny Gneisenau.
- 1911 – Transatlantyk brytyjski RMS Olympic wyruszył w dziewiczy rejs.
- 1913:
- Stojan Danew został po raz drugi premierem Bułgarii.
- Został założony hiszpański klub piłkarski Racing Santander.
- 1914 – Międzynarodowy Komitet Olimpijski zaprezentował flagę olimpijską.
- 1919 – John Alcock i Arthur Whitten Brown rozpoczęli pierwszy, nieprzerwany przelot samolotem przez Atlantyk (Nowa Fundlandia-Irlandia).
- 1926 – Brazylia wystąpiła z Ligi Narodów.
- 1927 – Na paryskim Cmentarzu Montmartre ekshumowano szczątki Juliusza Słowackiego, które następnie na polecenie Józefa Piłsudskiego zostały przewiezione do Polski.
- 1934:
- Adolf Hitler złożył pierwszą wizytę we Włoszech, spotykając się w Wenecji z Benito Mussolinim.
- Gabinet Kimona Georgiewa wydał rozporządzenie o delegalizacji wszystkich partii i ugrupowań politycznych w Bułgarii.
- 1940 – Wehrmacht zajął Paryż.
- 1941 – Rozpoczęły się masowe deportacje obywateli Litwy, Łotwy i Estonii na Syberię.
- 1942 – AS Roma zdobyła po raz pierwszy tytuł piłkarskiego mistrza Włoch.
- 1944 – W nocy z 13/14 czerwca Niemcy odpalili 10 pierwszych pocisków V-1 w kierunku Londynu.
- 1948 – Klement Gottwald został prezydentem Czechosłowacji.
- 1956 – Dokonano oblotu myśliwca MiG-21.
- 1963 – Walerij Bykowski rozpoczął 5-dniowy lot kosmiczny na pokładzie Wostoka 5.
- 1966 – Watykan ogłosił zniesienie ustanowionego w 1557 roku Indeksu ksiąg zakazanych (Index librorum prohibitorum).
- 1967:
- Chińska Republika Ludowa przeprowadziła pierwszą próbną eksplozję bomby termojądrowej.
- W kierunku Wenus wystrzelono amerykańską sondę Mariner 5.
- 1972:
- 86 osób zginęło w katastrofie japońskiego samolotu DC-8 pod New Delhi.
- W Belgii rozpoczął się turniej finałowy IV Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej.
- 1978 – Polska przegrała z gospodarzami 0:2 w rozegranym w Rosario pierwszym meczu II rundy piłkarskich mistrzostw świata w Argentynie.
- 1982:
- Polska zremisowała bezbramkowo z Włochami w rozegranym w Vigo pierwszym meczu grupowym na piłkarskich mistrzostwach świata w Hiszpanii.
- Wojna o Falklandy-Malwiny: skapitulowały ostatnie oddziały argentyńskie.
- 1985 – Podpisano Układ z Schengen tworzący ruch bezwizowy między Francją, Niemcami i krajami Beneluksu.
- 1989 – Wystrzelono pierwszą amerykańską rakietę modelu Titan IV.
- 1991 – Została uchwalona Karta Tybetańczyków na Uchodźstwie.
- 1992 – W Rio de Janeiro zakończył się II Szczyt Ziemi.
- 1995 – Czeczeńscy separatyści przeprowadzili atak na Budionnowsk.
- 1998 – W Danii otwarto Most nad Wielkim Bełtem.
- 2002 – W wybuchu samochodu-pułapki przed konsulatem USA w Karaczi zginęło 12 osób, ponad 50 zostało rannych.
- 2003 – Czesi opowiedzieli się w referendum za wstąpieniem kraju do Unii Europejskiej.
- 2006 – W swym drugim meczu grupowym na piłkarskich mistrzostwach świata w Niemczech, Polska przegrała w Dortmundzie z gospodarzami 0:1.
- 2007 – Hamas, po walkach z Fatahem, przejął całkowitą kontrolę nad Strefą Gazy.
- 2008 – Rozpoczęła się wystawa Expo 2008 w Saragossie.
- 2010 – W Basrze zarejestrowano rekordową temperaturę w historii Iraku (+52,0 °C w cieniu).
Urodzili się
- 1529 – Ferdynand II, austriacki arcyksiążę (zm. 1595)
- 1736 – Charles Coulomb, francuski fizyk (zm. 1806)
- 1811 – Harriet Beecher Stowe , amerykańska pisarka (zm. 1896)
- 1812:
- Piotr Pawłowicz Dubrowski, rosyjski filolog (zm. 1882)
- Antoni Patek, polski zegarmistrz, pionier przemysłowej produkcji zegarków, działacz emigracyjny (zm. 1877)
- 1856 – Andriej Markow, rosyjski matematyk (zm. 1922)
- 1864 – Alois Alzheimer, niemiecki psychiatra (zm. 1915)
- 1868 – Karl Landsteiner, austriacki lekarz, laureat Nagrody Nobla w 1930 roku (zm. 1943)
- 1899 – Jan Rzepa, polski żołnierz, uczestnik powstania wielkopolskiego (zm. 2005)
- 1904:
- Margaret Bourke-White, amerykańska fotoreporterka (zm. 1971)
- Raymond Rouleau, francuski reżyser filmowy (zm. 1981)
- 1905 – Tadeusz Dietrich, polski ekonomista, polityk, minister (zm. 1960)
- 1907:
- René Char, francuski poeta (zm. 1988)
- Jan Witkowski, polski filatelista (zm. 1996)
- 1909 – Burl Ives, amerykański aktor (zm. 1995)
- 1910:
- Stefan Arski, polski dziennikarz, działacz komunistyczny, publicysta historyczny (zm. 1993)
- Rudolf Kempe, niemiecki dyrygent (zm. 1976)
- 1913 – Zbigniew Rakowiecki, polski aktor (zm. 1944)
- 1916:
- Halina Billing-Wohl, polska aktorka i pedagog (zm. 1995)
- Dorothy McGuire, amerykańska aktorka (zm. 2001)
- Georg Henrik von Wright, fiński filozof, logik (zm. 2003)
- 1918:
- Timothy Aluko, nigeryjski pisarz (zm. 2010)
- Jan Sobczyński, polski malarz (zm. 2007)
- 1924 – Andrzej Giersz, polski ekonomista, minister (zm. 2004)
- 1925:
- Pierre Salinger, amerykański dziennikarz (zm. 2004)
- Czesław Świrta, polski operator filmowy (zm. 2008)
- 1926:
- Hermann Kant, niemiecki pisarz
- Kurt Schmied, austriacki piłkarz (zm. 2007)
- 1928:
- Ernesto Guevara, argentyński rewolucjonista (zm. 1967)
- Stanisław Kukuryka, polski polityk, minister (zm. 2010)
- 1929:
- Cy Coleman, amerykański kompozytor, autor musicali (zm. 2004)
- Johnny Wilson, kanadyjski hokeista (zm. 2011)
- 1929 – Alfred Farag, egipski dramaturg (zm. 2005)
- 1930 – Włodzimierz Odojewski, polski pisarz
- 1930 – Ludwik Flaszen, polski teatrolog, krytyk teatralny, pisarz
- 1932:
- Javier Echevarría Rodríguez, hiszpański duchowny katolicki, prałat Opus Dei
- Henri Schwery, szwajcarski duchowny katolicki, arcybiskup Sionu, kardynał
- 1933:
- Lesław Furmaga, polski pisarz
- Jerzy Kosiński, amerykański pisarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1991)
- 1939:
- Marek Gaszyński, polski dziennikarz muzyczny, autor tekstów piosenek
- Czesław Majewski, polski pianista, kompozytor, aranżer, dyrygent, aktor kabaretowy
- Manuel Vázquez Montalbán, hiszpański pisarz (zm. 2003)
- Peter Mayle, amerykański pisarz powieści obyczajowych
- 1946 – Donald Trump, amerykański przedsiębiorca
- 1947 – Philémon Yang, kameruński polityk
- 1949:
- Carlos Abascal, meksykański polityk, publicysta, prawnik (zm. 2008)
- Harry Turtledove, amerykański pisarz fantastyki
- 1952 – Janina Fetlińska, polska polityk, senator, pielęgniarka, doktor nauk medycznych (zm. 2010)
- 1954 – Juryj Kurnienin, białoruski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2009)
- 1956 – King Diamond, duński wokalista zespołów: Mercyful Fate i King Diamond
- 1958 – James Gurney, amerykański rysownik-ilustrator, pisarz
- 1959 – Władysław Pasikowski, polski reżyser filmowy
- 1961 – Boy George, brytyjski wokalista zespołu Culture Club
- 1963:
- Jarosław Boberek, polski aktor
- Daniel Podrzycki, polski polityk (zm. 2005)
- 1966 – Traylor Howard, aktorka amerykańska
- 1968 – Jan Dydak, polski bokser
- 1969:
- Michael Gerber, amerykański pisarz
- Steffi Graf, niemiecka tenisistka
- MC Ren, amerykański raper
- 1970 – Ray Luzier, amerykański perkusista, członek zespołu Korn
- 1971 – Ramon Vega, szwajcarski piłkarz
- 1972:
- Danny McFarlane, jamajski sprinter
- Steffen Skel, niemiecki saneczkarz
- 1973 – Płamen Konstantinow, bułgarski siatkarz
- 1974:
- Joanna Szeszko, polska siatkarka
- Jang Jin-young, południowokoreańska aktorka (zm. 2009)
- 1975:
- Beata Tadla, polska dziennikarka
- Martin Voznik, czeski hokeista
- 1976:
- Norbert Maliszewski, polski psycholog społeczny, publicysta
- Tomasz Mandes, polski aktor
- Massimo Oddo, włoski piłkarz
- 1977 – Duncan Oughton, nowozelandzki piłkarz
- 1978 – Anna Wodzyńska, polska aktorka
- 1980 – Clay Tucker, amerykański koszykarz
- 1981:
- Elano, brazylijski piłkarz
- Alastair Kellock, szkocki rugbysta
- 1982:
- 1983 – Louis Garrel, francuski aktor
- 1984 – Siobhán Donaghy, brytyjska wokalistka
- 1988 – Adrián Aldrete, meksykański piłkarz
Zmarli
- 1746 – Colin Maclaurin, szkocki matematyk (ur. 1698)
- 1800 – Louis Charles Antoine Desaix, francuski generał (ur. 1768)
- 1800 – Jean Baptiste Kléber, francuski generał (ur. 1753)
- 1837 – Giacomo Leopardi, włoski poeta (ur. 1798)
- 1875 – Guillaume Henri Dufour, szwajcarski inżynier, kartograf, generał (ur. 1787)
- 1927 – Jerome K. Jerome, angielski pisarz (ur. 1859)
- 1936 – Maksym Gorki, rosyjski pisarz (ur. 1868)
- 1946 – John Logie Baird, szkocki inżynier, wynalazca pierwszego działającego systemu telewizyjnego (ur. 1888)
- 1966 – Witold Staniewicz, polski ekonomista, naukowiec, minister (ur. 1887)
- 1967 – Edward Eagan, amerykański sportowiec (ur. 1898)
- 1968 – Salvatore Quasimodo, włoski pisarz (ur. 1901)
- 1969 – Marek Hłasko, polski pisarz (ur. 1934)
- 1970 – Roman Ingarden, polski filozof, estetyk (ur. 1893)
- 1971 – Gerard Dillon, irlandzki malarz (ur. 1916)
- 1979 – David Butler, amerykański reżyser filmowy (ur. 1894)
- 1986 – Jorge Luis Borges, argentyński pisarz (ur. 1899)
- 1987 – Stanisław Bareja, polski reżyser filmowy (ur. 1929)
- 1990 – Kazimierz Ślaski, polski historyk, badacz dziejów Pomorza, profesor (ur. 1912)
- 1994 – Henry Mancini, amerykański kompozytor i aranżer, autor muzyki filmowej (ur. 1924)
- 1995 – Roger Zelazny, amerykański pisarz fantastyki naukowej i fantasy (ur. 1937)
- 1998 – Jerzy Hordyński, polski poeta (ur. 1919)
- 1999:
- Louis Klein Diamond, amerykański hematolog, pionier badań hematologii pediatrycznej (ur. 1902)
- 1999 – Maciej Piekarski, polski historyk sztuki, dziennikarz, publicysta, varsavianista (ur. 1932)
- 1999 – La Niña de la Puebla, hiszpańska pieśniarka flamenco (ur. 1909)
- 2003 – Adam Łopatka, polski prawnik, polityk, minister (ur. 1928)
- 2007:
- Stanisław Cisek, polski żeglarz, plutonowy podchorąży AK (ur. 1924)
- Robin Olds, amerykański pilot wojskowy, as myśliwski, generał lotnictwa (ur. 1922)
- Toshimichi Takeuchi, japoński sōke, mistrz i instruktor sztuk walki (ur. 1945)
- 2007 – Kurt Waldheim, austriacki polityk, dyplomata, Sekretarz Generalny ONZ (ur. 1918)
- 2008:
- Jamelão, brazylijski muzyk (ur. 1913)
- Esbjörn Svensson, szwedzki pianista, założyciel i lider grupy Esbjörn Svensson Trio (ur. 1964)
- 2010:
- Resi Hammerer, austriacka narciarka alpejska (ur. 1925)
- Leonid Kizim, rosyjski kosmonauta (ur. 1941)
- Jaroslav Škarvada, czeski duchowny katolicki, biskup tytularny Litomyśla, biskup praski (ur. 1924)
- 2011:
- Ber Haus, polski ekonomista (ur. 1920)
- Peter Schamoni, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1934)