Zenon konstantyn polska damian dzień wiktor konstanty i obchodzą święta imieniny józef ukraina teresa saba rosja zenona kosmonautyki andrzej siemidrog juliusz.
12 kwietnia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii12 kwietnia jest 102. (w latach przestępnych 103.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 263 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Andrzej, Damian, Józef, Juliusz, Konstanty, Konstantyn, Saba, Siemidrog, Teresa, Wiktor, Zenon i Zenona.
- Rosja, Ukraina, Polska – Dzień Kosmonautyki
- Międzynarodowe:
- Międzynarodowy Dzień Dzieci Ulicy
- Międzynarodowy Dzień Załogowych Lotów Kosmicznych (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2011 na pamiątkę pierwszego lotu Jurija Gagarina i pierwszego lotu wahadłowca kosmicznego Columbia w 1981)
- Ukraina – Dzień Pracowników Przemysłu Kosmicznego Ukrainy
- Stany Zjednoczone, Polska, Rosja – Noc Jurija
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1627 – Wojna polsko-szwedzka: rozpoczęła się bitwa pod Czarnem.
- 1709 – III wojna północna: w bitwie pod Lachowcami hetman wielki litewski Kazimierz Jan Sapieha pokonał hetmana polnego litewskiego Grzegorza Ogińskiego, sprzyjającego carowi Piotrowi I Wielkiemu.
- 1850 – Rozpoczęto budowę Twierdzy Kraków.
- 1903 – W Poznaniu otwarto pierwszy park publiczny, nazwany najpierw Ogrodem Botanicznym, a potem Parkiem Wilsona.
- 1919 – W Łucku rozpoczął się zjazd ziemian podczas którego powstał Związek Ziemian Wołynia. Zajęto się sprawą polskiego stanu posiadania na Rusi.
- 1926 – Józef Karśnicki został przewodniczącym Związku Harcerstwa Polskiego.
- 1944 – Oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii i Samoobronnych Kuszczowych Widdiłów dokonały masakry ponad 100 Polaków we wsiach Hucisko i Miedziaki w powiecie bóbreckim w byłym województwie lwowskim.
- 1945 – Grupa operacyjna Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa w Siedlcach zamordowała 17 młodych osób podejrzanych o działalność w Armii Krajowej i Narodowych Siłach Zbrojnych.
- 1963 – Premiera filmu Godzina pąsowej róży.
- 1982:
- Premiera filmu Znachor.
- W Warszawie rozpoczęło nadawanie podziemne Radio Solidarność.
- 1991:
- Podpisano akt założycielski Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
- Premiera filmu Pogrzeb kartofla.
- 2001:
- W Warszawie został zastrzelony były minister sportu Jacek Dębski.
- Została uchwalona ordynacja wyborcza do Sejmu i Senatu.
Wydarzenia na świecie
- 238 – Współcesarz rzymski Gordian II zginął broniąc Kartaginy przed legionami pod wodzą Capellianusa. Rządzący z nim ojciec Gordian I popełnił po śmierci syna samobójstwo.
- 467 – Antemiusz został cesarzem zachodniorzymskim.
- 769 – Papież Stefan III zwołał synod na Lateranie, który ustanowił nowy dekret dotyczący wyboru papieży.
- 1204 – IV krucjata zdobyła i złupiła Konstantynopol.
- 1385 – Podwójne wesele w Cambrai. 20-letni Wilhelm II Bawarski ożenił się z 10-letnią Małgorzatą Burgundzką, córką księcia Burgundii Filipa II Śmiałego, a 13-letni Jan bez Trwogi, brat Małgorzaty Burgundzkiej z 22-letnią Małgorzatą Bawarską, siostrą Wilhelma II Bawarskiego.
- 1557 – Założono miasto Cuenca w Ekwadorze.
- 1606 – Union Jack został ustanowiony wspólną flagą połączonych unią personalną Anglii i Szkocji.
- 1609 – Niderlandy odzyskały niepodległość.
- 1633 – Galileusz został uznany za heretyka.
- 1665 – Zmarła pierwsza ofiara wielkiej zarazy w Londynie.
- 1769 – James Cook odkrył Wyspy Pod Wiatrem na Pacyfiku.
- 1834 – W Bernie została założona międzynarodowa organizacja rewolucyjna Młoda Europa.
- 1849 – Włoski astronom Annibale de Gasparis odkrył planetoidę Hygiea.
- 1861 – Ostrzałem Fort Sumter rozpoczęła się wojna secesyjna.
- 1877 – Wielka Brytania zaanektowała Transwal.
- 1912 – Powstał Płast, narodowa organizacja skautowa na Ukrainie.
- 1918 – Niemcy bałtyccy utworzyli samozwańcze Zjednoczone Księstwo Bałtyckie.
- 1925 – Założono boliwijski klub piłkarski Bolívar La Paz.
- 1927:
- Litewski dyktator Antanas Smetona po wyrażeniu rządowi wotum nieufności przez większość sejmową rozwiązał parlament, który nie zebrał się aż do 1936 roku.
- Przewodniczący Kuomintangu Czang Kaj-szek zerwał współpracę z Komunistyczną Partią Chin. Początek chińskiej wojny domowej.
- 1929 – W stoczni we francuskim Hawrze zwodowano okręt podwodny ORP Wilk.
- 1932 – Premiera filmu Ludzie z hotelu.
- 1934 – Na Górze Waszyngtona w amerykańskim stanie New Hampshire zmierzono największą prędkość wiatru (w porywie) – 103 m/s (370,8 km/h).
- 1939 – Parlament albański przegłosował pod naciskiem włoskich wojsk okupacyjnych detronizację Zoga I i zjednoczenie kraju z Włochami, oferując koronę królowi Wiktorowi Emanuelowi III.
- 1941 – II wojna światowa: Niemcy wkroczyli do Belgradu.
- 1945:
- Erfurt został zniszczony w alianckim nalocie dywanowym.
- 32. Prezydent USA Franklin Delano Roosevelt zmarł w trakcie sprawowania urzędu. Na jego miejsce zaprzysiężony został dotychczasowy 34. wiceprezydent Harry S. Truman.
- 1946 – Syria uzyskała niepodległość.
- 1948 – Zwycięstwo rebeliantów nad wojskami prokomunistycznego rządu w bitwie pod El Tejar – Cartago w Kostaryce.
- 1953 – Założono niemiecki klub piłkarski Dynamo Drezno.
- 1954 – Bill Haley wraz z grupą The Comets nagrał piosenkę Rock Around the Clock, uznaną za pierwszy utwór rockandrollowy.
- 1957 – Grupa 18 niemieckich naukowców, znana jako Göttinger 18, wydała manifest przeciwstawiający się planom uzbrojenia Bundeswehry w broń atomową.
- 1961:
- Jurij Gagarin odbył na statku Wostok 1 pierwszy w historii lot w przestrzeni kosmicznej, dokonując jednokrotnego okrążenia Ziemi w ciągu 1 godziny i 48 minut.
- Kasai Południowe w Afryce zostało ogłoszone królestwem.
- 1962 – Premiera filmu Przylądek strachu.
- 1964 – Został wystrzelony radziecki satelita technologiczny Polot 2.
- 1970 – Na Zatoce Biskajskiej zatonął w czasie holowania uszkodzony radziecki atomowy okręt podwodny K-8. Zginęło 52 członków załogi.
- 1975 – Z opanowanej przez Czerwonych Khmerów stolicy Kambodży Phnom Penh Amerykanie ewakuowali 276 pracowników swojej ambasady.
- 1979 – Premiera filmu Mad Max.
- 1980:
- Chory na raka Terry Fox rozpoczął bieg w poprzek Kanady.
- W brazylijskim Florianópolis 55 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 linii Transbrasil.
- W wojskowym zamachu stanu został obalony i zamordowany 20. prezydent Liberii William Richard Tolbert, Jr.
- 1981 – Rozpoczęła się pierwsza misja pierwszego promu kosmicznego Columbia.
- 1985:
- 18 osób zginęło, a 83 osoby zostały ranne w zamachu bombowym dokonanym przez Hezbollah na restaurację niedaleko używanego przez Amerykanów lotniska wojskowego Torrejón de Ardoz pod Madrytem.
- Rozpoczęła się misja STS-51-D wahadłowca Discovery.
- 1987 – Premiera filmu Ucieczka z Sobiboru.
- 1990 – Lothar de Maizière z Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU) został ostatnim premierem NRD.
- 1992 – Otwarto podparyski Disneyland.
- 1993 – Wojna w Bośni: lotnictwo NATO rozpoczęło patrolowanie strefy zakazu lotów nad Bośnią.
- 1996 – Premiera filmu Zostawić Las Vegas.
- 1997 – Papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską do Bośni i Hercegowiny.
- 2000 – Włoski seryjny morderca Donato Bilancia został skazany przez sąd w Genui na karę dożywotniego pozbawienia wolności.
- 2002 – 7 osób zginęło, a 104 zostały ranne w palestyńskim samobójczym zamachu bombowym na bazarze Mahane Jehuda w Jerozolimie.
- 2003 – Węgrzy opowiedzieli się w referendum za wstąpieniem kraju do Unii Europejskiej.
- 2004 – Alfred Maseng został wybrany w głosowaniu elektorów na prezydenta Vanuatu.
- 2005 – Andrus Ansip został premierem Estonii.
- 2006 – Podczas napadu rabunkowego dokonanego przez dwóch nieletnich obywateli polskich na dworcu Bruxelles Central zginął 17-letni Joe van Holsbeeck.
- 2007 – W samobójczym zamachu bombowym na parlament iracki zginęło 8 osób, a 23 zostały ranne.
- 2008:
- Otwarto Operę w Oslo.
- W Szirazie na południu Iranu w wyniku wybuchu bomby w meczecie Szohada zginęło 14 osób, a 202 zostały ranne.
- 2009 – Snajperzy z US Navy zastrzelili 3 spośród 4 somalijskich piratów, przetrzymujących od 4 dni kapitana uprowadzonego statku Maersk Alabama.
- 2010 – 9 osób zginęło, a 30 zostało rannych w katastrofie pociągu w pobliżu Merano w północnych Włoszech.
Urodzili się
- 812 – Muhammad at-Taqi, muzułmański Shia Imam (zm. 835)
- 1069 – Mieszko Bolesławowic, przypuszczalnie książę krakowski, syn Bolesława II Szczodrego (zm. ok. 1089)
- 1577 – Chrystian IV Oldenburg, król Danii i Norwegii (zm. 1648)
- 1710 – Caffarelli, włoski śpiewak, kastrat (zm. 1783)
- 1839 – Nikołaj Przewalski, rosyjski geograf (zm. 1888)
- 1852 – Ferdinand Lindemann, niemiecki matematyk (zm. 1939)
- 1853 – Stanisław Ptaszycki, polski historyk (zm. 1933)
- 1874 – Stefan Przanowski, polski inżynier mechanik, przemysłowiec, działacz gospodarczy, minister aprowizacji, minister przemysłu i handlu (zm. 1938)
- 1875 – Stanisław Adamski, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (zm. 1967)
- 1884 – Otto Meyerhof, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1951)
- 1903 – Jan Tinbergen, holenderski ekonomista, ekonometryk (zm. 1994)
- 1905 – Bohdan Korzeniewski, polski reżyser teatralny, krytyk i historyk teatralny, pedagog, tłumacz (zm. 1992)
- 1917 − Džemal Bijedićbośniacki polityk, premier SFRJ (zm. 1977)
- 1920 – Anna Kamieńska, polska poetka, tłumaczka (zm. 1986)
- 1922:
- Oskar Hansen, polski architekt, rzeźbiarz, malarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (zm. 2005)
- Audrey Long, amerykańska aktorka
- 1923:
- Krystyna Bednarczyk, polska poetka (zm. 2011)
- Ann Miller, amerykańska aktorka, tancerka, piosenkarka (zm. 2004)
- Harry Oster, amerykański folklorysta (zm. 2001)
- 1924 – Raymond Barre, francuski ekonomista, polityk, premier Francji (zm. 2007)
- 1926 – James Hillman, amerykański psycholog (zm. 2011)
- 1930 – Jan Suzin, polski prezenter telewizyjny (zm. 2012)
- 1931 – Anatol Ulman, polski pisarz
- 1933 – Montserrat Caballé, hiszpańska śpiewaczka operowa (sopran)
- 1936 – Charles Napier, amerykański aktor (zm. 2011)
- 1937 – Andrzej Pelczar, polski matematyk, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 2010)
- 1938 – Iwona Słoczyńska, polska aktorka
- 1939 – Jerzy Slezak, polski polityk, minister łączności
- 1940:
- Jan Góral, polski piłkarz (zm. 2008)
- Herbie Hancock, amerykański pianista jazzowy, kompozytor
- 1941:
- Dieter Auch, niemiecki polityk
- Bobby Moore, angielski piłkarz (zm. 1993)
- 1942 – Jacob Zuma, południowoafrykański polityk, wiceprezydent i prezydent RPA
- 1944 – Karel Kryl, czeski bard, kompozytor, poeta (zm. 1994)
- 1945:
- Wojciech Krolopp, polski dyrygent
- Zbigniew Pałyszko, polski lekkoatleta, młociarz (zm. 2012)
- 1946:
- Ed O'Neill, amerykański aktor
- George Robertson, szkocki polityk
- 1947:
- Tom Clancy, amerykański pisarz
- Dan Lauria, amerykański aktor
- David Letterman, amerykański komik
- 1948 – Joschka Fischer, niemiecki polityk, minister spraw zagranicznych Niemiec
- 1950:
- Ryszard Bosek, polski siatkarz, trener siatkówki
- Flavio Briatore, włoski przedsiębiorca, dyrektor sportowy zespołów F1
- 1953 – Andrzej Sarwa, polski pisarz, publicysta, dziennikarz, tłumacz
- 1954 – Jon Krakauer, amerykański alpinista, pisarz, dziennikarz
- 1956:
- Andy García, amerykański aktor
- Herbert Grönemeyer, niemiecki aktor, piosenkarz
- 1960:
- Tomas Jonsson, szwedzki hokeista
- Wojciech Tomczyk, polski pisarz, scenarzysta filmowy
- 1961:
- Lisa Gerrard, australijska wokalistka zespołu Dead Can Dance, aktorka
- D.D. Verni, amerykański gitarzysta basowy
- 1962:
- Jarosław Kalinowski, polski polityk
- Carlos Sainz, hiszpański kierowca rajdowy
- 1964:
- Claudia Jung, niemiecka piosenkarka
- Grzegorz Łoszewski, polski scenarzysta filmowy
- Amy Ray, amerykańska muzyk, kompozytorka
- 1965 – Missael Espinoza, meksykański piłkarz
- 1966 – Janusz Syposz, polski hokeista
- 1967:
- Jerzy Łazewski, polski aktor
- Zbigniew Szczerbiński, polski perkusista, członek grupy Dżem
- 1968 – Alicia Coppola, amerykańska aktorka
- 1969 – Lucas Radebe, południowoafrykański piłkarz
- 1970 – Edyta Krysiewicz, polska koszykarka
- 1971:
- Nicholas Brendon, amerykański aktor
- Shannen Doherty, amerykańska aktorka
- Fernando Meligeni, brazylijski tenisista
- Christophe Moreau, francuski kolarz szosowy
- 1972 – René Cattarinussi, włoski biathlonista
- 1973 – Christian Panucci, włoski piłkarz
- 1974:
- Kazimierz Kotliński, białoruski piłkarz ręczny, bramkarz
- Marley Shelton, amerykańska aktorka
- 1975 – Siergiej Kozko, rosyjski piłkarz, bramkarz
- 1976:
- Iwan Komarenko, rosyjski piosenkarz
- Olga Kotlarowa, rosyjska lekkoatletka, biegaczka
- Brad Miller, amerykański koszykarz
- Joanna Mucha, polska polityk, nauczyciel akademicki
- 1977:
- Tobias Angerer, niemiecki biegacz narciarski
- Maciej Bartoszek, polski trener piłkarski
- Natasza Caban, polska żeglarka
- Sarah Jane Morris, amerykańska aktorka
- Witalij Nat, ukraiński piłkarz ręczny
- 1978 – Guy Berryman, brytyjski gitarzysta grupy Coldplay
- 1979:
- Claire Danes, amerykańska aktorka
- Martin Galia, czeski piłkarz ręczny, bramkarz
- Mateja Kežman, serbski piłkarz
- Jennifer Morrison, amerykańska aktorka
- Czesław Mozil, duński wokalista polskiego pochodzenia
- 1980:
- Brian McFadden, irlandzki piosenkarz
- Erik Mongrain, kanadyjski gitarzysta, kompozytor
- 1981 – Jurij Borzakowski, rosyjski lekkoatleta, średniodystansowiec
- 1982:
- Dominika Biernat, polska aktorka
- Juan Pablo Brzezicki, argentyński tenisista
- Gary Caldwell, szkocki piłkarz
- Waldo Ponce, chilijski piłkarz
- Mary Zorn-Hamm, amerykańska łuczniczka
- 1983 – Jelena Dokić, australijska tenisistka
- 1984 – Iwo Naumowicz, polski muzyk, członek zespołu SOFA
- 1985 – Simona Alexandru, rumuńska szpadzistka
- 1986 – Marcel Granollers-Pujol, hiszpański tenisista
- 1987:
- Luiz Adriano, brazylijski piłkarz
- Brendon Urie, amerykański wokalista zespołu Panic! at the Disco
- 1994 – Saoirse Ronan, irlandzka aktorka
Zmarli
- 238:
- Gordian I, współcesarz rzymski (ur. ok. 159)
- Gordian II, współcesarz rzymski (ur. ok. 192)
- 352 – Juliusz I, święty, papież (ur. ?)
- 1439 – Jan I żagański, książę żagański (ur. ok. 1385)
- 1555 – Joanna Szalona, królowa Kastylii (ur. 1479)
- 1681 – Pietro Paolini, włoski malarz barokowy (ur. 1603)
- 1684 – Nicola Amati, włoski lutnik, nauczyciel Antonio Stradivariego (ur. 1596)
- 1704 – Jacques-Bénigne Bossuet, francuski duchowny katolicki, biskup, teolog, wychowawca Ludwika XIV (ur. 1627)
- 1782 – Pietro Metastasio, włoski pisarz (ur. 1698)
- 1814 – Charles Burney, angielski historyk muzyki, kompozytor, organista (ur. 1726)
- 1861 – Tytus Działyński, polski historyk, mecenas sztuki (ur. 1796)
- 1863 – Stefan Bobrowski, polski polityk, działacz niepodległościowy, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1840)
- 1879 – August von Fligely, austriacki generał porucznik, geograf i kartograf (ur. 1810)
- 1896 – Carl Humann, niemiecki archeolog (ur. 1839)
- 1908 – Andrzej Potocki, polski polityk, namiestnik Galicji (ur. 1861)
- 1938 – Fiodor Szalapin, rosyjski śpiewak operowy (bas) (ur. 1873)
- 1941:
- Zdzisław Henneberg, polski lotnik (ur. 1911)
- Ferdynand Hoesick, polski pisarz, historyk literatury (ur. 1867)
- 1945 – Franklin Delano Roosevelt, amerykański polityk, 32. prezydent USA (ur. 1882)
- 1946 – Marian Zyndram-Kościałkowski, polski polityk, premier (ur. 1892)
- 1953 – Lionel Logue, brytyjski logopeda (ur. 1880)
- 1956 – Tadeusz Strumiłło – polski muzykolog i taternik (ur. 1929
- 1963 – Kazimierz Ajdukiewicz, polski filozof, matematyk (ur. 1890)
- 1971 – Igor Tamm, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za rok 1958 (razem z Pawłem Czerenkowem i Ilją Frankiem) (ur. 1895)
- 1972 – C.W. Ceram, niemiecki pisarz, dziennikarz (ur. 1915)
- 1974 – Bogusław Klimczuk, polski kompozytor, pianista, dyrygent (ur. 1921)
- 1975 – Josephine Baker, francuska piosenkarka, tancerka (ur. 1906)
- 1981 – Joe Louis, amerykański bokser (ur. 1914)
- 1989 – Herbert Bednorz, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (ur. 1908)
- 1993 – Zenon Komender, polski polityk, minister handlu wewnętrznego i usług, wicepremier, członek Rady Państwa PRL (ur. 1923)
- 1998 – Andrzej Szymańczak, polski perkusista grup: Closterkeller i Kult (ur. 1968)
- 2001 – Jacek Dębski, polski polityk, minister sportu (ur. 1960)
- 2003:
- Bohdan Kosiński, polski reżyser filmowy, scenarzysta (ur. 1922)
- Sydney Lassick, amerykański aktor (ur. 1922)
- 2004 – Józef Bury, polski polityk, minister pracy, płac i spraw socjalnych (ur. 1928)
- 2005 – Georgi Paczedżijew, bułgarski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1916)
- 2006 – Rajkumar, indyjski aktor (ur. 1929)
- 2007 – Andrzej Kurylewicz, polski muzyk jazzowy, kompozytor, dyrygent (ur. 1932)
- 2008:
- Cecilia Colledge, brytyjska łyżwiarka figurowa (ur. 1920)
- Patrick Hillery, irlandzki polityk, prezydent Irlandii (ur. 1923)
- 2009:
- Kent Douglas, kanadyjski hokeista (ur. 1936)
- Hans Kleppen, norweski skoczek narciarski (ur. 1907)
- Eve Kosofsky Sedgwick, amerykańska historyczka literatury (ur. 1950)
- Vytautas Mažiulis, litewski językoznawca (ur. 1926)
- 2010 – Alice Miller, szwajcarska psycholog (ur. 1923)
- 2011:
- Małgorzata Gebert, polski działaczka humanitarna (ur. 1952)
- Sidney Harman, amerykański przedsiębiorca, właściciel tygodnika "Newsweek" (ur. 1918)
- Miroslav Tichý, czeski malarz, fotograf (ur. 1926)
- 2012:
- Władimir Astapowski, rosyjski piłkarz (ur. 1946)
- Józef Drożdż, polski instruktor harcerski, harcmistrz, członek ruchu oporu, więzień Auschwitz-Birkenau i Mauthausen-Gusen (ur. 1918)
- Jerzy Woźniak, polski żołnierz, lekarz, więzień polityczny, kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (ur. 1923)