Firmin dobromiła placyd aleksander probus emilian burchard gardomir obchodzą święta imieniny andronik marian emil domaczaja maria gromisław i aldona emanuel brunon.
11 października
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii11 października jest 284. (w latach przestępnych 285.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 81 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Aldona, Aleksander, Andronik, Brunon, Burchard, Dobromiła, Domaczaja, Emanuel, Emil, Emilian, Firmin, Gardomir, Gromisław, Maria, Marian, Placyd, Probus i Zenaida.
- Społeczność LGBT – Międzynarodowy Dzień Coming Outu (Dzień Wychodzenia z Szafy; w Polsce od 2009)
- USA – Dzień Pamięci Generała Pułaskiego (obchodzony od 1933 roku – zobacz Dzień Kazimierza Pułaskiego)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
- św. Aleksander Sauli (biskup, apostoł Korsyki)
- św. Bruno(n) z Kolonii (arcybiskup)
- św. Firmin (biskup)
- bł. Jan XXIII (papież)
- św. Maria Soledad (†1887, kanonizowana w 1979 przez Pawła VI)
- św. Nektariusz (†397 – patriarcha Konstantynopola)
- św. Zenaida z Tarsu (męczennica)
Wydarzenia w Polsce
- 1633 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo Austriaków nad wojskami saskimi w bitwie pod Ścinawą.
- 1675 – Wojna polsko-turecka: odwrót armii tureckiej za Dniestr zakończył oblężenie Trembowli.
- 1745 – Ewald Jürgen Georg von Kleist zaprezentował w Kamieniu Pomorskim działanie butelki lejdejskiej jako jeden z dwóch niezależnych jej odkrywców (obok Holendra Pietera van Musschenbroeka).
- 1830 – W Warszawie odbył się pożegnalny koncert Fryderyka Chopina, który w listopadzie opuścił Polskę na zawsze.
- 1842 – Reforma podziału administracyjnego w Królestwie Polskim: obwody zamieniono na powiaty, a dotychczasowe powiaty na okręgi sądowe.
- 1918 – Polskie organizacje działające w Rzeszy wydały wspólny komunikat opowiadający się jawnie za niepodległością Polski.
- 1919:
- Powstał Polski Związek Lekkiej Atletyki, pierwsze polskie stowarzyszenie sportowe.
- Uroczyście otwarto Uniwersytet Wileński.
- 1929 – Z Belgii do kraju sprowadzono prochy Joachima Lelewela.
- 1938 – Prezydent Ignacy Mościcki wydał dekret o ponownym zjednoczeniu Zaolzia z Polską.
- 1939 – Ukazało się pierwsze wydanie gadzinówki Nowy Kurier Warszawski.
- 1957 – Skonstruowano pierwszy prototyp jednoosiowego ciągnika ogrodniczego Ursus C-308.
- 1966 – W Będzinie Zdzisław Marchwicki ("Wampir z Zagłębia") zamordował 18-letnią bratanicę Edwarda Gierka.
- 1990 – Powstała Unia Metropolii Polskich.
- 1991 – Premiera filmu Kroll.
- 1994 – We Wrocławiu, w trakcie promocji swej książki, generał Wojciech Jaruzelski został uderzony kamieniem w głowę.
- 1996 – Premiera filmu Wirus.
- 1998 – Odbyły się wybory samorządowe.
- 2002:
- W Bydgoszczy została oddana do użytku Hala sportowo-widowiskowa Łuczniczka.
- Wmurowano kamień węgielny pod budowę Centrum Olimpijskiego w Warszawie.
- 2004:
- Rozpoczęła się prywatyzacja największego polskiego banku PKO BP.
- Ukazało się premierowe wydanie polsatowskiego głównego serwisu informacyjnego Wydarzenia.
- 2006 – W eliminacjach do mistrzostw Europy reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała w Chorzowie Portugalię 2:1.
Wydarzenia na świecie
- 1138 – Około 230 tysięcy osób zginęło w trzęsieniu ziemi w syryjskim mieście Aleppo.
- 1365 – Zdobycie Aleksandrii przez krzyżowców.
- 1531 – II wojna kappelska: w Szwajcarii katolicy pokonali protestantów w bitwie pod Kappel.
- 1573 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty niderlandzkiej nad hiszpańską w zatoce Zuider Zee.
- 1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.
- 1614 – Kupcy z Amsterdamu i Hoorn zawiązali Nową Niderlandzką Kompanię Handlową.
- 1634 – Od 8 do 15 tys. osób zginęło na wybrzeżu Niemiec i Danii w powodzi wywołanej sztormem na Morzu Północnym.
- 1637 – Wojna osiemdziesięcioletnia: książę Fryderyk Henryk Orański odbił po oblężeniu zajmowaną przez Hiszpanów Bredę.
- 1643 – Angielska wojna domowa: zwyciestwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Winceby.
- 1649 – Kampania Cromwella w Irlandii: wojska angielskie zdobyły Wexford i dokonały masakry obrońców.
- 1727 – Jerzy II został koronowany na króla Wielkiej Brytanii.
- 1746 – Wojna o sukcesję austriacką: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriacko-holendersko-brytyjsko-hanowerskimi w bitwie pod Roucoux.
- 1776 – Wojna o niepodległość USA: stoczono bitwę morską pod Valcour.
- 1797 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo floty brytyjskiej nad holenderską w bitwie pod Kamperduin.
- 1835 – W Rosji wprowadzono nowy system miar.
- 1852 – Zainaugurował działalność Uniwersytet w Sydney, najstarsza uczelnia wyższa w Australii.
- 1865 – W mieście Morant Bay na Jamajce wybuchło powstanie niewolników.
- 1899 – Wybuchła II wojna burska.
- 1905 – Po negocjacjach w Karlstad została wycofana sprzed norweskiego wybrzeża szwedzka flota wojenna, postawiona wcześniej w stan alarmu w związku z planami Norwegii zerwania unii między oboma krajami.
- 1922 – Na Litwie zakończyły się dwudniowe wybory do Sejmu I kadencji.
- 1929 – Émile Eddé został premierem Libanu pod panowaniem francuskim.
- 1931 – W Niemczech utworzono antyrządowy Front Harzburski.
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: w czasie walk o Guadalcanal (Wyspy Salomona) stoczono bitwę koło przylądka Ésperance.
- 1944 – ZSRR dokonał aneksji azjatyckiej republiki Tannu-Tuwa.
- 1949 – Wilhelm Pieck został pierwszym prezydentem NRD.
- 1951 – Rozpoczęły się przesłuchania przed komisją śledczą Kongresu USA ds. zbrodni katyńskiej.
- 1954 – Việt Minh przejął kontrolę nad Wietnamem Północnym.
- 1958 – NASA: roczpoczęła się misja sondy Pioneer 1.
- 1961 – Premiera filmu Król królów.
- 1962 – Papież Jan XXIII otworzył Sobór watykański II.
- 1967 – Premiera filmu Oskar.
- 1968:
- Panama: generał Omar Torrijos obalił prezydenta Arnulfo Ariasa.
- Program Apollo: rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Apollo 7.
- 1969:
- Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 6.
- Seryjny morderca znany jako Zodiak dokonał w San Francisco swej ostatniej zbrodni.
- 1971 – Spłonęła w atmosferze orbitalna stacja kosmiczna Salut 1.
- 1972:
- Chiny i RFN nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- Gabriel Ramanantsoa został prezydentem Madagaskaru.
- 1975:
- W Fayetteville (Arkansas) pobrali się Hillary Rodham i Bill Clinton.
- W sieci NBC ukazało się premierowe wydanie programu Saturday Night Live.
- Zwodowano lotniskowiec o napędzie atomowym USS Dwight D. Eisenhower.
- 1976:
- Premiera serialu Niewolnica Isaura.
- Ukazała się album Arrival grupy ABBA.
- 1977 – prezydent Jemenu Północnego Ibrahim al-Hamdi został zamordowany przez saudyjskich agentów.
- 1980 – Na Ziemię powrócili Leonid Popow i Walerij Riumin, po rekordowych wówczas 185 dniach spędzonych na orbicie.
- 1981 – Okręt podwodny USS Silversides przepłynął pod Biegunem Północnym.
- 1982 – Zatopiona w 1545 roku karaka Mary Rose, flagowy okręt floty wojennej króla Anglii Henryka VIII, została wydobyta na powierzchnię.
- 1984:
- 178 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-154B pod Omskiem.
- Kathryn D. Sullivan, w trakcie misji STS-41-G wahadłowca Challenger jako pierwsza Amerykanka odbyła spacer kosmiczny.
- 1986 – W Reykjavíku spotkali się Ronald Reagan i Michaił Gorbaczow.
- 1988 – Papież Jan Paweł II wygłosił przemówienie na forum Parlamentu Europejskiego w Strasburgu.
- 1992 – Postkomunista Ion Iliescu wygrał w II turze wybory prezydenckie w Rumunii.
- 1998 – Jan Paweł II kanonizował Edith Stein.
- 1999 – RPA i Unia Europejska zawarły porozumienie w sprawie handlu, rozwoju i współpracy, zakładające utworzenie strefy wolnego handlu w ciągu 12 lat.
- 2000 – Rozpoczęła się misja STS-92 wahadłowca Discovery.
- 2002:
- Były prezydent USA Jimmy Carter został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.
- W centrum handlowym w fińskim mieście Vantaa doszło do zamachu bombowego. Zginęło 6 osób i zamachowiec, 19-letni student chemii, a 166 zostało rannych.
- 2004 – Paul Biya zwyciężył ponownie w wyborach prezydenckich w Kamerunie.
- 2006 – W katastrofie kolejowej we francuskiej miejscowości Zoufftgen zginęło 6 osób, 20 zostało rannych.
- 2008 – W trzęsieniu ziemi w Czeczenii zginęło 13 osób, 116 zostało rannych.
- 2009 – Papież Benedykt XVI kanonizował Zygmunta Szczęsnego Felińskiego.
Urodzili się
- 1585 – Johann Heermann, śląski poeta i pisarz, krzewiciel reformacji na Śląsku i w Wielkopolsce (zm. 1647)
- 1671 – Fryderyk IV Oldenburg, król Danii i Norwegii (zm. 1730)
- 1758 – Heinrich Wilhelm Olbers, niemiecki astronom (zm. 1840)
- 1778 – George Bridgetower, brytyjski wirtuoz skrzypiec i kompozytor (zm. 1860)
- 1799 – Paula Montal, hiszpańska zakonnica, święta katolicka (zm. 1889)
- 1815:
- Piotr Napoleon Bonaparte, polityk francuski, bratanek Napoleona I (zm. 1881)
- Maksymilian Jackowski, polski działacz społeczny i gospodarczy w Wielkopolsce (zm. 1905)
- 1825 – Conrad Ferdinand Meyer, szwajcarski pisarz (zm. 1898)
- 1844 – Henry John Heinz, amerykański twórca znanej marki keczupu (zm. 1919)
- 1849 – Alfred Wierusz-Kowalski, polski malarz (zm. 1915)
- 1863 – Ludwika Godlewska, polska pisarka (zm. 1901)
- 1881 – Hans Kelsen, austriacki prawnik, filozof prawa (zm. 1973)
- 1882 – Manfred Kridl, polski historyk literatury (zm. 1957)
- 1884:
- Friedrich Bergius, niemiecki chemik, noblista (zm. 1949)
- Eleanor Roosevelt, amerykańska działaczka na rzecz praw człowieka, publicystka, żona prezydenta USA (zm. 1962)
- 1885 – François Mauriac, francuski pisarz, noblista (zm. 1970)
- 1888 – Cliff Manahan, kanadyjski curler (zm. ?)
- 1895:
- Wolfram von Richthofen, niemiecki lotnik (zm. 1945)
- Stanisław Tołwiński, polityk (zm. 1969)
- 1897 – Nathan Twining, amerykański generał (zm. 1982)
- 1903 – Kazimierz Kordylewski, polski astronom (zm. 1981)
- 1905 – Jadwiga Chojnacka, polska aktorka (zm. 1992)
- 1907 – Tadeusz Woźniak, polski aktor
- 1913 – Zbyszko Bednorz, polski pisarz (zm. 2010)
- 1914:
- Reuben Fine, amerykański arcymistrz szachowy (zm. 1993)
- Tore Rydman, szwedzki curler (zm. 2003)
- 1916:
- Antoni Heda, polski generał brygady WP, legendarny dowódca oddziałów partyzanckich ZWZ i AK (zm. 2008)
- Julian Kawalec, polski poeta, prozaik i publicysta
- 1919 – Art Blakey, amerykański perkusista jazzowy (zm. 1990)
- 1920 – James Hickey, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Waszyngtonu, kardynał (zm. 2004)
- 1921 – Ryszard Nazarewicz, polski historyk, podpułkownik MO (zm. 2008)
- 1922:
- Józef Marek, polski rzeźbiarz, malarz, poeta, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
- Stefan Moysa-Rosochacki, polski duchowny katolicki, autor, tłumacz rozpraw teologicznych (zm. 2007)
- 1924 – Jadwiga Kucianka, polska filolog, badacz Śląska (zm. 1970)
- 1925 – Elmore Leonard, amerykański pisarz
- 1926:
- Tadeusz Opolski, ekonomista, polityk
- Dennis Shepherd, południowoafrykański bokser (zm. 2006)
- Thích Nhất Hạnh, wietnamski mnich buddyjski, mistrz zen, aktywista ruchów pokojowych
- 1927:
- Ludwik Dutkowski, polski wiceadmirał
- Józefina Charlotta Koburg, wielka księżna Luksemburga (zm. 2005)
- 1928 – Alfred Smoczyk, polski żużlowiec (zm. 1950)
- 1930 – Harry Glaß, niemiecki skoczek narciarski (zm. 1997)
- 1931 – Tadeusz Rut, polski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie młotem (zm. 2002)
- 1932 – Bolesław Woźniak, polski aktor, muzyk (zm. 1982)
- 1933 – Jarosław Czarnobaj, polski dziennikarz radiowy (zm. 2009)
- 1934 – Kazimierz Bryniarski, polski hokeista, olimpijczyk (zm. 2011)
- 1936 – Charles Gordon Fullerton, amerykański astronauta
- 1937:
- Bobby Charlton, angielski piłkarz
- Andrzej Szajewski, polski aktor, piosenkarz (zm. 1999)
- 1939:
- Maria Bueno, brazylijska tenisistka
- Zenon Grocholewski, polski duchowny katolicki, kardynał
- 1941 – Lester Bowie, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1999)
- 1942 – Amitabh Bachchan, indyjski aktor
- 1947 – Jędrzej Czajkowski, polski admirał floty
- 1948 – Peter Kodwo Appiah Turkson, ghański kardynał, przewodniczący Papieskiej Rady Iustitia et Pax
- 1950 – Sławomir Siwek, polski polityk, dziennikarz, publicysta
- 1951 – Jean-Jacques Goldman, francuski piosenkarz
- 1953 – David Morse, amerykański aktor
- 1956 – Nicanor Duarte Frutos, paragwajski polityk, prezydent Paragwaju
- 1960 – Andrzej Malina, polski zapaśnik
- 1962:
- Andrzej Błasik, polski dowódca wojskowy, generał broni, pilot Wojska Polskiego, dowódca Sił Powietrznych RP (zm. 2010)
- Joan Cusack, amerykańska aktorka
- 1963 – Katarzyna Chrzanowska, polska aktorka
- 1964 – Uwe Ampler, niemiecki kolarz
- 1965:
- Sean Patrick Flanery, amerykański aktor
- Dariusz Starczewski, polski aktor, członek kabaretu Grupa Rafała Kmity
- 1966:
- Waldemar Kuleczka, polski gitarzysta basowy zespołów: Papa Dance i Oddział Zamknięty
- Luke Perry, amerykański aktor
- Bolesław Śliwicki, polski poeta i prozaik
- 1968:
- Jane Krakowski, amerykańska aktorka pochodzenia polskiego
- Fabrizio Ravanelli, włoski piłkarz
- 1969:
- Konstantyn, holenderski książę
- Grzegorz Lewandowski, polski reżyser i scenarzysta filmowy
- Jacek Łągwa, polski muzyk zespołu Ich Troje, kompozytor
- 1972:
- Claudia Black, australijska aktorka
- Isis Gee, amerykańska piosenkarka
- 1973:
- Tomasz Jachimek, polski artysta kabaretowy, konferansjer
- Steven Pressley, szkocki piłkarz
- Mike Smith, amerykański gitarzysta
- 1974 – Igor Sypniewski, polski piłkarz
- 1976:
- Emily Deschanel, amerykańska aktorka
- Ko San, południowokoreański kosmonauta
- 1978 – Reinfried Herbst, austriacki narciarz alpejski
- 1979 – Kim Yong-dae, południowokoreański piłkarz, bramkarz
- 1980 – Eugen Bakumovski, niemiecki siatkarz
- 1982 – Martina Müller, niemiecka tenisistka
- 1983:
- Ľubomíra Kurhajcová, słowacka tenisistka
- Rusłan Ponomariow, ukraiński szachista
- 1985 – Michelle Trachtenberg, amerykańska aktorka
Zmarli
- 1303 – Bonifacy VIII, papież (ur. ok. 1235)
- 1304 – Konrad II Garbaty, książę ścinawski i żagański (ur. 1260/65)
- 1347 – Ludwik IV Bawarski, cesarz rzymski narodu niemieckiego (ur. 1287)
- 1424 – Jan Žižka, przywódca husycki (ur. ok. 1360)
- 1531 – Huldrych Zwingli, szwajcarski teolog i humanista, działacz reformacji (ur. 1484)
- 1705 – Guillaume Amontons, francuski fizyk (ur. 1663)
- 1779 – Kazimierz Pułaski, wybitny dowódca, marszałek konfederacji barskiej oraz gen. rewolucji amerykańskiej (ur. 1745)
- 1833 – Piotr Lê Tuỳ, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1773)
- 1859 – Józef Kmietowicz, polski duchowny katolicki, wikary parafii w Chochołowie, przywódca powstania chochołowskiego (ur. 1819)
- 1878 – Leon Dembowski, polski pamiętnikarz i polityk (ur. 1789)
- 1889 – James Joule, angielski fizyk (ur. 1818)
- 1896 – Anton Bruckner, austriacki kompozytor (ur. 1824)
- 1915 – Jean Henri Fabre, francuski humanista, przyrodnik, pedagog i pisarz (ur. 1823)
- 1940 – Vito Volterra, włoski matematyk i fizyk (ur. 1860)
- 1943 – Jan Mosdorf, polski działacz polityczny i publicysta (ur. 1904)
- 1944 – Józef Kałuża, polski piłkarz i trener (ur. 1896)
- 1948 – André Bloch, francuski matematyk (ur. 1893)
- 1958 – Maurice de Vlaminck, francuski malarz, rysownik, grafik (ur. 1876)
- 1961 – Chico Marx, amerykański aktor (ur. 1887)
- 1963:
- Jean Cocteau, francuski pisarz i malarz (ur. 1889)
- Édith Piaf, francuska piosenkarka i aktorka (ur. 1915)
- 1966 – Karol Korytowski, polski kontradmirał, uczestnik I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej (ur. 1892)
- 1967 – Halina Poświatowska, polska poetka (ur. 1935)
- 1969 – Kazimierz Sosnkowski, generał broni Wojska Polskiego, polityk, działacz niepodległościowy, minister (ur. 1885)
- 1976 – Alfredo Bracchi, włoski pisarz (ur. 1897)
- 1977 – MacKinlay Kantor, amerykański pisarz (ur. 1904)
- 1986 – Andrzej Szalawski, polski aktor (ur. 1911)
- 1989 – Henryk Jabłoński, polski kompozytor, pedagog (ur. 1915)
- 1991:
- Redd Foxx, amerykański aktor (ur. 1922)
- Janina Romanówna, polska aktorka (ur. 1904)
- 1992 – Stanisław Wyszomirski, polski krytyk filmowy, dziennikarz
- 1995 – Zbigniew Kryński, polski aktor (ur. 1921)
- 1996:
- Lars Ahlfors, amerykański matematyk fińskiego pochodzenia (ur. 1907)
- Stanisław Tołpa, polski botanik, torfoznawca, profesor (ur. 1901)
- 1999 – Leo Lionni, holenderski malarz, grafik, autor książek dla dzieci (zm. 1910)
- 2000 – Pietro Palazzini, włoski duchowny katolicki (ur. 1912)
- 2001 – Krzysztof Chamiec, polski aktor (ur. 1930)
- 2004:
- Nicholas Gordon-Lennox, brytyjski arystokrata, dyplomata (ur. 1931)
- Keith Miller, australijski krykiecista, reprezentant Australii (ur. 1919)
- 2005 – Edward Szczepanik, polski ekonomista, polityk, premier Polski na uchodźstwie (ur. 1915)
- 2007 – Śri Chinmoy, banglijski filozof, pisarz, malarz, muzyk, przywódca religijny (ur. 1931)
- 2008:
- Vija Artmane, łotewska aktorka (ur. 1929)
- Jörg Haider, austriacki polityk, gubernator Karyntii (ur. 1950)
- Dariusz Siatkowski, polski aktor (ur. 1960)
- 2009:
- Joan Martí Alanís, hiszpański duchowny katolicki, biskup Seo de Urgel (ur. 1928)
- Don Decker, amerykański wokalista (ur. 1968)
- Gustav Kral, austriacki piłkarz, bramkarz (ur. 1983)