I makary bezdeszczowej cyprian polska symplicy gajusz zwnisława obchodzą święta imieniny eugenia pory symplicjusz piotr święto birma dzień aleksander porfirion gaja.
10 marca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii10 marca jest 69. (w latach przestępnych 70.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 296 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Aleksander, Cyprian, Eugenia, Gaja, Gajusz, Makary, Piotr, Porfirion, Symplicjusz, Symplicy i Zwnisława.
- Birma – Święto Pory Bezdeszczowej
- Polska – Dzień Mężczyzn (w Dzień 40 Męczenników)
- USA – Narodowy Dzień Spódnicy (ang. National Skirt Day – NSD, po raz pierwszy obchodzony 10 marca 1998 r., amer. sposób zapisu daty: 03.10.1998 w Polsce obchodzony 30 października)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1296 – Książęta kujawski Władysław I Łokietek i głogowski Henryk III głogowski zawarli układ w Krzywiniu o podziale Wielkopolski.
- 1646 – Król Władysław IV Waza ożenił się z księżniczką francuską Marią Ludwiką Gonzagą de Nevers.
- 1813 – Król Prus Fryderyk Wilhelm III ustanowił we Wrocławiu odznaczenie wojskowe Krzyża Żelaznego.
- 1863 – Marian Langiewicz został dyktatorem powstania styczniowego.
- 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: wojska bolszewickie rozpoczęły ofensywę na zachód.
- 1922 – Został utworzony drugi rząd Antoniego Ponikowskiego.
- 1930 – W Chojnicach oficjalnie utworzono Miejski Klub Sportowy Chojniczanka.
- 1934 – Uchwalono pierwszą ustawę o ochronie przyrody, która dała m.in. podstawy prawne do tworzenia parków narodowych.
- 1944 – Kilkuset ukraińskich mieszkańców Sahrynia zostało zamordowanych przez polskie podziemie.
- 1945 – Wojska radzieckie zdobyły Lębork i Łebę
- 1947 – Polska i Czechosłowacja podpisały układ o przyjaźni.
- 1952 – Dokonano oblotu szybowca SZD-9 Bocian.
- 1954 – Rozpoczął się II Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
- 1959 – Rozpoczął się III Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
- 1981 – Doszło do pierwszego spotkania gen. Wojciecha Jaruzelskiego i Lecha Wałęsy.
- 1986 – Premiera filmu Wkrótce nadejdą bracia.
- 1990 – Rozpoczęło emisję zakopiańskie Radio Alex.
- 1994 – Założono Uniwersytet Opolski.
- 2000 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Fakty i Mity.
- 2008 – Hosni Mubarak jako pierwszy prezydent Egiptu złożył wizytę w Polsce.
- 2009:
- Do Nowego Zoo w Poznaniu przywieziono z Węgier dwa samce słonia afrykańskiego: Ninio i Yzika.
- Metropolita przemyski abp Józef Michalik został wybrany ponownie na przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski.
Wydarzenia na świecie
- 241 p.n.e. – I wojna punicka: zwycięstwo Rzymian nad flotą kartagińską w bitwie koło Wysp Egadzkich.
- 1045 – Benedykt IX po wypędzeniu Sylwestra III objął po raz drugi tron papieski.
- 1098 – Baldwin I został hrabią Edessy.
- 1528 – Przywódca anabaptystów Baltazar Hubmaier został spalony na stosie w Wiedniu.
- 1535 – Zostały odkryte Wyspy Galapagos.
- 1629 – Król Anglii Karol I Stuart rozwiązał parlament i rozpoczął 11-letnie dyktatorskie rządy.
- 1649 – Król Portugalii Jan IV Szczęśliwy wydał dekret o utworzeniu Kompanii Handlowej w Brazylii.
- 1710 – III wojna północna: zwycięstwo Szwedów nad Duńczykami w bitwie pod Helsingborgiem.
- 1785 – Późniejszy prezydent Thomas Jefferson został amerykańskim ambasadorem we Francji.
- 1791 – Papież Pius VI potępił francuską Konstytucję cywilną kleru.
- 1793:
- Rewolucja francuska: powołano Trybunał Rewolucyjny w celu walki z kontrrewolucją.
- W departamencie Wandea zachodniej Francji wybuchło rojalistyczne powstanie (wojny wandejskie).
- 1801 – W Wielkiej Brytanii odbył się pierwszy spis ludności.
- 1804 – W Saint Louis odbyła się uroczystość przekazania przez Francję Luizjany Stanom Zjednoczonym.
- 1814 – VI koalicja antyfrancuska: porażką wojsk francuskich zakończyła się bitwa pod Laon.
- 1831 – Utworzono francuską Legię Cudzoziemską.
- 1848 – Senat USA ratyfikował traktat z Guadalupe Hidalgo, kończący wojnę amerykańsko-meksykańską.
- 1876 – Alexander Graham Bell przeprowadził pierwszą rozmowę telefoniczną.
- 1896 – Grek Charilaos Vasilakos wygrał pierwszy bieg maratoński, uzyskując czas 3 godz. 18 min.
- 1905:
- Wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwem Japończyków zakończyła się bitwa pod Mukdenem.
- Założono angielski klub piłkarski Chelsea F.C.
- 1906 – W katastrofie w kopalni Courrières we Francji zginęło 1099 górników.
- 1912 – Yuan Shikai został drugim prezydentem Chin.
- 1914 – W National Gallery w Londynie sufrażystka Mary Richardson zniszczyła siedmioma uderzeniami siekiery obraz Wenus z lustrem Diego Velázqueza.
- 1915 – Dimitrios Gunaris został premierem Grecji.
- 1919 – Uchwalono konstytucję Ukrainy radzieckiej.
- 1921 – W Atenach następca tronu Rumunii książę Karol ożenił się z Heleną, księżniczką grecką i duńską.
- 1923 – Założono hiszpański klub piłkarski Villarreal CF.
- 1925 – Założono grecki klub sportowy Olympiakos SFP.
- 1933:
- 115 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Long Beach (Kalifornia).
- Panagis Tsaldaris został po raz drugi premierem Grecji.
- 1938 – Odbyła się 10. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1939 – W Moskwie rozpoczął się XVIII Zjazd Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). Józef Stalin wygłosił tzw. "kasztanową mowę", w której zapowiedział zbliżenie radziecko-niemieckie.
- 1944:
- Otwarto Park Meir w Tel Awiwie.
- W Moskwie powstała rządowa agencja prasowa Polpress, utworzona przez Związek Patriotów Polskich.
- 1945:
- Wojna na Pacyfiku: Amerykanie dokonali nocnego nalotu dywanowego na Tokio. Zginęło ponad 100 tys. osób.
- Na Filipinach zniesiono ruch lewostronny.
- 1946 – Zakończył się zwołany przez władze stalinowskie tzw.pseudosobór lwowski; zniesiono unię brzeską i przyłączono Ukraińską Cerkiew Greckokatolicką do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
- 1948:
- Czechosłowacki minister spraw zagranicznych Jan Masaryk zginął wypadając w niewyjaśnionych okolicznościach z okna gmachu ministerstwa.
- W Norymberdze zakończył się proces członków organizacji zajmujących się nazistowskimi programami rasowymi.
- 1949 – I wojna izraelsko-arabska: wojska izraelskie zajęły Ejlat nad Morzem Czerwonym.
- 1951 – Henri Queuille po raz trzeci został premierem Francji.
- 1952 – Na Kubie generał Fulgencio Batista y Zaldívar dokonał przewrotu wojskowego i objął władzę w kraju.
- 1953 – Premiera filmu Lili.
- 1959:
- Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu szkolno-treningowego Northrop T-38 Talon.
- W Tybecie wybuchło antychińskie powstanie, w którym zginęło ok. 86 tys. Tybetańczyków.
- 1963 – Mohammad Yusuf Chan został premierem Afganistanu.
- 1966 – Odbył się ślub obecnej królowej holenderskiej Beatrycze z niemieckim dyplomatą Clausem von Amsbergiem.
- 1969 – Zabójca pastora Martina Luthera Kinga, James Earl Ray, został skazany na 99 lat więzienia.
- 1971 – William McMahon został premierem Australii.
- 1972 – Marszałek Lon Nol rozwiązał parlament i przejął pełnię władzy w Kambodży.
- 1973 – Gubernator Bermudów Richard Sharples i jego asystent zostali zamordowani przez skrajne ugrupowanie Czarne Berety.
- 1977 – Odkryto pierścienie Urana.
- 1978:
- Dokonano oblotu francuskiego myśliwca Mirage 2000.
- Zakończyła się misja kosmiczna Sojuz 28.
- 1982 – Wszystkie planety ustawiły się po jednej stronie Słońca.
- 1987 – Charles Haughey po raz trzeci został premierem Irlandii.
- 1989 – 24 osoby zginęły, a 45 zostało rannych w katastrofie lotu Air Ontario 1363 w Dryden (Ontario).
- 1991 – Palestyńscy terroryści zasztyletowali 4 Izraelki na przystanku autobusowym w Jerozolimie.
- 1992:
- Eduard Szewardnadze został przewodniczącym nowo utworzonej Rady Państwa Gruzji.
- We Frankfurcie nad Menem w związku z tzw. aferą karabinową aresztowano sześciu Polaków.
- 1995 – Konstantinos Stefanopulos został prezydentem Grecji.
- 1997 – Libia i Watykan nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 2002 – Urzędujący prezydent Denis Sassou-Nguesso wygrał w pierwszej turze wybory prezydenckie w Kongo.
- 2004 – Kostas Karamanlis został premierem Grecji.
- 2005 – 50 osób zginęło, a ponad 80 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na szyicki meczet w irackim Mosulu.
- 2006:
- Co najmniej 30 osób, w tym 21 dzieci, zginęło po wybuchu miny-pułapki pod autobusem w Dera Bugti w pakistańskiej prowincji Beludżystan.
- NASA: sonda Mars Reconnaissance Orbiter weszła na orbitę Marsa.
- 2008:
- 5 amerykańskich żołnierzy zginęło w zamachu bombowym w Bagdadzie.
- Leonard Cohen został przyjęty do Rock and Roll Hall of Fame.
- Wystąpienia mieszkańców przeciw władzy chińskiej zapoczątkowały największe od blisku 50 lat zamieszki w Tybecie.
- 2009 – 11 osób zginęło w strzelaninie w Alabamie.
- 2011 – 26 osób zginęło, a 313 zostało rannych w trzęsieniu ziemi na pograniczu chińsko-birmańskim.
Urodzili się
- 1415 – Wasyl II Ślepy, wielki książę moskiewski (zm. 1462)
- 1452 – Ferdynand II Katolicki, król Aragonii, Sycylii, Kastylii i Neapolu (zm. 1516)
- 1503 – Ferdynand I Habsburg, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, król Czech i Węgier (zm. 1564)
- 1574 – Giovanni Antonio Facchinetti de Nuce młodszy, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 1606)
- 1628 – Marcello Malpighi, włoski biolog, anatom, lekarz (zm. 1694)
- 1752 – Józef Zajączek, polski generał (zm. 1826)
- 1760 – Leonardo Fernández de Moratín, hiszpański dramatopisarz (zm. 1828)
- 1772 – Friedrich Schlegel, niemiecki poeta, językoznawca, filozof (zm. 1829)
- 1788 – Joseph von Eichendorff, niemiecki poeta (zm. 1857)
- 1791 – Józef Grzegorz Wojtarowicz, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1875)
- 1810 – Stanisław Kierbedź, polski budowniczy (zm.1899)
- 1827 – Józef Bliziński, polski pisarz (zm. 1893)
- 1833 – Klemens Marchisio, włoski ksiądz, błogosławiony katolicki (zm. 1903)
- 1844:
- Alfred Kamienobrodzki, polski budowniczy, architekt, malarz, akwarelista (zm. 1922)
- Pablo de Sarasate, hiszpański skrzypek, kompozytor (zm. 1908)
- 1845 – Aleksander III Romanow, car Rosji (zm. 1894)
- 1865 – Julian Nowak, polski lekarz, bakteriolog, polityk, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, premier Polski (zm. 1946)
- 1867 – Hector Guimard, francuski architekt (zm. 1942)
- 1870 – Ester Rachel Kamińska, polska aktorka (zm. 1925)
- 1873:
- Witold Noskowski, polski dziennikarz, krytyk teatralny i muzyczny (zm. 1939)
- Jakob Wassermann, niemiecki pisarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1934)
- 1884 – Stanisław Jurkiewicz, polski prawnik, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej (zm. 1954)
- 1892 – Arthur Honegger, szwajcarski kompozytor (zm. 1955)
- 1893 – Paul Turck, niemiecki as myśliwski (zm. 1926)
- 1902 – Stefan Inglot, polski historyk, profesor, działacz ruchu spółdzielczego (zm. 1994)
- 1908 – Daniel Cederberg, szwedzki duchowny luterański, działacz ekumeniczny (zm. 1969)
- 1913 – Adam Schaff, polski filozof (zm. 2006)
- 1918 – Zygmunt Michałowski, polski dziennikarz, komentator, dyrektor Rozgłośni Radia Wolna Europa w Monachium (zm. 2010)
- 1918 – Günther Rall, niemiecki pilot, as myśliwski II wojny światowej (zm. 2009)
- 1920:
- Jean Lefebvre, francuski aktor (zm. 2004)
- Marcial Maciel, meksykański duchowny katolicki, założyciel zakonu Legion Chrystusa (zm. 2008)
- 1923:
- Halina Cieślińska-Brzeska, polska malarka, animator kultury (zm. 2004)
- Val Fitch, amerykański fizyk, laureat Nagroda Nobla
- Hedy Schlunegger, szwajcarska narciarka alpejska, mistrzyni olimpijska (zm. 2003)
- 1926:
- Czesław Cywiński, polski wojskowy, kombatant, przewodnik światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (zm. 2010)
- Zbigniew Salwa, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2008)
- Aleksandr Zacepin, rosyjski kompozytor, twórca muzyki filmowej
- 1927 – Jupp Derwall, niemiecki piłkarz, trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Niemiec (zm. 2007)
- 1930 – Justinas Marcinkevičius, litewski poeta (zm. 2011)
- 1932:
- Józef Marek, polski duchowny katolicki, biskup wrocławski (zm. 1978)
- Georges Rawiri, gaboński polityk (zm. 2006)
- 1933 – Bernadetta Matuszczak, polska kompozytorka
- 1936:
- Sepp Blatter, szwajcarski działacz sportowy, sekretarz generalny FIFA
- Wojciech Łukaszewski, polski kompozytor (zm. 1978)
- 1937 – Joe Viterelli, amerykański aktor (zm. 2004)
- 1939:
- Stanisław Radwan, polski kompozytor
- Zygmunt Samosiuk, polski operator filmowy (zm. 1983)
- 1940 – Chuck Norris, amerykański aktor
- 1947 – Kim Campbell, kanadyjska polityk, premier Kanady
- 1948 – Zbigniew Grzegorzewski, polski tłumacz języka migowego, pedagog
- 1949 – Jerzy Melcer, polski piłkarz ręczny
- 1951 – Andrzej Wasilewicz, polski aktor
- 1952 – Janusz Byliński, polski polityk, minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej
- 1953 – Anna Kołyszko, polska tłumaczka literatury angielskiej i amerykańskiej (zm. 2009)
- 1954 – Luc Dardenne, belgijski reżyser filmowy
- 1955 – Juliusz Machulski, polski reżyser filmowy
- 1957:
- Osama bin Laden, saudyjski terrorysta, założyciel Al-Kaidy (zm. 2011)
- Andrzej Huszcza, polski żużlowiec
- 1958:
- Piotr Jabłkowski, polski szpadzista
- Sharon Stone, amerykańska aktorka
- 1960 – Jan Ottosson, szwedzki biegacz narciarski
- 1962 – Jasmine Guy, amerykańska aktorka
- 1963:
- Jeff Ament, amerykański muzyk, basista rockowy, członek zespołu Pearl Jam
- Olaf Deriglasoff, polski gitarzysta, basista, muzyk sceny niezależnej, kompozytor, autor tekstów, aranżer i producent muzyczny
- Rick Rubin, amerykański producent muzyczny
- 1964:
- Neneh Cherry, szwedzka piosenkarka
- Anton Polster, austriacki piłkarz
- Edward, hrabia Wessex, syn Elżbiety II
- 1965 – Jacek Grembocki, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1966 – Edie Brickell, amerykańska piosenkarka
- 1968 – Joanna Osińska, polska dziennikarka
- 1971 – Timbaland, amerykański producent muzyczny
- 1972 – Paraskevi Tsiamita, grecka trójskoczkini
- 1973:
- Eva Herzigová, czeska modelka, aktorka
- Chris Sutton, angielski piłkarz
- 1974:
- Cristián de la Fuente, chilijski aktor
- Junior Witter, brytyjski bokser
- 1975 – Grzegorz Kaliciak, polski piłkarz
- 1976:
- Frantz Granvorka, francuski siatkarz
- Natalie Nicholson, amerykańska curlerka
- Barbara Schett, austriacka tenisistka
- 1978 – Camille Dalmais, francuska piosenkarka
- 1979:
- Ashley Callus, australijski pływak
- Edi Gathegi, amerykański aktor
- 1981 – Samuel Eto'o, kameruński piłkarz
- 1982 – Uli Basler, niemiecki skoczek narciarski
- 1983:
- Jelena Bowina, rosyjska tenisistka
- Carrie Underwood, amerykańska piosenkarka
- 1984 – Olivia Wilde, amerykańska aktorka
- 1985:
- Nathalie Kelley, australijska aktorka
- Lee Jin-a, koreańska tenisistka
- 1986 – Jon Aaraas, norweski skoczek narciarski
- 1988:
- Ivan Rakitić, chorwacki piłkarz
- Jebichi Yator, kenijska lekkoatletka
- 1990 – Stefanie Vögele, szwajcarska tenisistka
- 1992 – Emily Osment, amerykańska aktorka
Zmarli
- 483 – Symplicjusz, święty, papież (ur. ?)
- 898 – Yogong Tosǒn, koreański mistrz sǒn (ur. 827)
- 1312 – Kazimierz bytomski, książę opolsko-bytomski (ur. pomiędzy 1253 a 1257)
- 1526 – Janusz III, książę mazowiecki (ur. ok. 1502)
- 1615 – Jan Ogilvie, święty katolicki, szkocki jezuita (ur. 1579)
- 1668 – Johann Rudolf Glauber, niemiecki chemik (ur. 1604)
- 1822 – Józef Wybicki, polski działacz niepodległościowy, poeta (ur. 1747)
- 1826 – Jan VI, król Portugalii (ur. 1767)
- 1861 – Taras Szewczenko, ukraiński poeta, malarz (ur. 1814)
- 1864 – Maksymilian II Bawarski, król Bawarii (ur. 1811)
- 1872 – Giuseppe Mazzini, włoski rewolucjonista (ur. 1805)
- 1884 – Bernardo Guimarães, brazylijski pisarz (ur. 1825)
- 1898 – Maria Eugenia od Jezusa Milleret, francuska zakonnica, święta katolicka (ur. 1817)
- 1914 – Bolesław Jędrzejowski, polski publicysta, współzałożyciel PPS (ur. 1867)
- 1937 – Jewgienij Zamiatin, rosyjski pisarz (ur. 1884)
- 1938 – Stanisław Nowakowski, polski geograf (ur. 1888)
- 1940 – Michaił Bułhakow, rosyjski pisarz (ur. 1891)
- 1942:
- William Henry Bragg, brytyjski fizyk, laureat Nagroda Nobla (ur. 1862)
- Michał Howorka, polski prawnik, działacz polityczny (ur. 1900)
- 1948 – Jan Masaryk, czeski polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1886)
- 1965 – Jean Boyer, francuski reżyser filmowy (ur. 1901)
- 1966:
- Gustáv Nedobrý, – słowacki działacz turystyczny, taternik i ratownik tatrzański (ur. 1893)
- Frits Zernike, holenderski fizyk, laureat Nagroda Nobla (ur. 1888)
- 1970 – Jerzy Lau, polski poeta, krytyk literacki i teatralny, tłumacz (ur. 1917)
- 1971 – Edmund Nowicki, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1900)
- 1974 – Bolesław Kominek, polski duchowny katolicki, arcybiskup wrocławski, kardynał (ur. 1903)
- 1985 – Konstantin Czernienko, rosyjski polityk, przywódca ZSRR (ur. 1911)
- 1986 – Ray Milland, amerykański aktor (ur. 1905)
- 1987 – Jakub Gąsienica Wawrytko (młodszy), polski ratownik górski, przewodnik tatrzański (ur. 1908)
- 1993 – Guido Wieland, austriacki aktor (ur. 1906)
- 1996 – Jerzy Siedlecki (ur. 29 lipca 1907) pułkownik LWP
- 1997 – LaVern Baker, amerykańska wokalistka bluesowa (ur. 1929)
- 2000 – William Porter, amerykański lekkoatleta, płotkarz, mistrz olimpijski (ur. 1926)
- 2003:
- Luděk Pachman, czeski szachista (ur. 1924)
- Barry Sheene, angielski motocyklista, mistrz świata (ur. 1950)
- 2004 – Norbert Grupe, niemiecki bokser, aktor (ur. 1940)
- 2005:
- Dave Allen, irlandzki aktor, komik (ur. 1936)
- Walter Arendt, niemiecki polityk (ur. 1925)
- 2006 – John Profumo, brytyjski polityk (ur. 1915)
- 2007:
- Bud Allin, amerykański golfista (ur. 1944)
- Richard Jeni, amerykański aktor i komik (ur. 1957)
- Alfred Olek, polski piłkarz (ur. 1940)
- 2008:
- Jan Knoppek, polski polityk (ur. 1939)
- Radovan Lukavský, czeski aktor (ur. 1919)
- Jerzy Wójcik, polski choreograf, artysta baletu, folklorysta, pedagog (ur. 1933)
- 2009:
- Anatolij Sieglin, rosyjski hokeista, trener i sędzia hokejowy (ur. 1922)
- Kazimierz Szołoch, polski działacz związkowy, współzałożyciel komitetu strajkowego w Stoczni Gdańskiej im. Lenina (ur. 1932)
- Andrzej Wohl, polski reżyser i aktor (ur. 1942)
- 2010 – Corey Haim, kanadyjski aktor (ur. 1971)
- 2012:
- Jean Giraud, francuski scenarzysta, autor komiksów (ur. 1938)
- Julio César González, meksykański bokser (ur. 1976)
- Mykoła Pławiuk, ukraiński polityk, prezydent Ukrainy na emigracji, działacz społeczny (ur. 1925)
- Frank Sherwood Rowland, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1927)
- Nick Zoricic, kanadyjski narciarz dowolny (ur. 1983)